Seçimi karar kaydıyla belgelemek

Not: Bu ders genel bilgi verir; hukuki tavsiye yerine geçmez.

Hesapları yaptınız, satıcıdan cevap aldınız, bir model seçtiniz. Birkaç hafta sonra “neden bunu seçmiştim?” diye düşünürseniz kayıt yoksa hatırlayamazsınız. Bu derste seçimi, belgeli ve belgesiz bilgiyi ayıran kısa bir karar kaydına dökmeyi öğreneceksiniz.

Aklınıza bir soru mu takıldı?

Sorunuzu ya da aradığınız konuyu yazın Ders bul

Bu derste neler öğreneceksiniz?

• Karar kaydında hangi alanların bulunması gerektiğini
• Belgeli ve belgesiz bilgiyi nasıl ayıracağınızı
• Açık kalan soruyu nasıl yazacağınızı
• Belgelerdeki model kodlarını nasıl eşleştireceğinizi

Karar kaydı neyi tutar?

Karar kaydı (decision log), neyi seçtiğinizi, hangi bilgiye dayandığınızı ve neyin hâlâ bilinmediğini yazan kısa bir nottur. Yeni bir şey öğretmez; yaptığınız işi izlenebilir kılar. Toplantılar için hazırlanmış bir yöntemi “Toplantıdan karara: karar kaydı ve takip listesi” dersinde bulabilirsiniz. Burada aynı fikri alışveriş kararına uyguluyoruz.

Kayıtta beş alan yeter: seçilen ürün ve model kodu, eşik sonuçları, ağırlıklı puan, belgeli bilgiler, açık sorular.

Belgeli ve belgesiz

Belgeli bilgi, kaynağını gösterebildiğiniz bilgidir: satıcının yazılı cevabı, kutu etiketi fotoğrafı, kılavuz sayfası. Belgesiz bilgi ise yalnızca ilanda geçen ya da sözle söylenen bilgidir. İkisi aynı kayıtta ama ayrı satırlarda durmalıdır. Böylece kararınızın hangi kısmının sağlam, hangi kısmının hâlâ varsayım olduğunu tek bakışta görürsünüz.

Selma Hanım’ın durumu şöyle. EM-320 için genişlik 37 cm kutu fotoğrafında ve satıcının yazısında var; belgeli. Yükseklik 33 cm yalnızca ilanda; belgesiz. EM-320K için genişlik 39 cm, satıcının yazılı cevabında var. “Sessiz çalışır” iddiası iki modelde de belgesiz, çünkü desibel sorusu cevapsız kaldı. Puanlar birim fiyat ve puan dersindeki hesaptan geliyor: EM-320 için 3,9, EM-320K için 3,4.

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’ne göre ön bilgilendirme bilgileri sözleşmenin ayrılmaz parçasıdır (madde 5/2) ve yazılı olarak ya da kalıcı veri saklayıcısıyla verilir (madde 6/1). Bilgilendirmede satıcının ve varsa aracı hizmet sağlayıcının adı ya da unvanı ile iletişim bilgileri de yer alır (madde 5/1). Bu yüzden sipariş verdiğiniz sayfayı ve ön bilgilendirme metnini de kayda ekleyin. Haklarınızın ayrıntısı için resmî sayfalara ya da bir hukukçuya başvurun.

Bu komut hangi modeli, hangi sayıyı ve hangi belgeyi kastettiğinizi bilmez. Yapay zekâ güzel görünen ama kaynağı olmayan bir paragraf yazar; “satıcı doğruladı” gibi hiç yaşanmamış bir cümleyi bile ekleyebilir.

Yapay zekâ kaydı yazarken puanları değiştirebilir ya da bir bilgiyi belgeli göstermiş olabilir. Bu yüzden çıktıyı notlarınızla satır satır karşılaştırın. Karşılaştırmada iki soru sorun: sayı aynı mı, kaynak gerçekten notlarınızda var mı? İkisinden biri hayırsa o satırı düzeltin.

Kontrolü kendiniz yapın. Karar satırındaki puanlar önceki hesapla aynı mı? Belgeli satırların her biri için gerçekten bir belge var mı? Model kodu için kayıtta geçen yazılışları yan yana koyun: “EM-320” ile “EM-320K” aynı kod değildir.

Kaydı neden 120 kelimeyle sınırlıyoruz? Uzun kayıt okunmaz, okunmayan kayıt da işe yaramaz. Kısa kayıt, her satırın gerçekten bir şey söylemesini zorlar. Sığmayan ayrıntı belgelerin içinde zaten durur; kayıt yalnızca onlara işaret eder.

Kayıt yalnızca sizin için değildir. Aileden biri aynı ürünü sorarsa, ürün gelince bir kusur çıkarsa ya da satıcıyla yazışma gerekirse elinizdeki ilk şey bu kayıttır. Belgesiz bilgi yanlış demek değildir; yalnızca “henüz kanıtım yok” demektir. Yeni bir cevap gelince eski satırı silmeyin, altına tarihli yeni satır ekleyin.

Kaydı ne zaman kapatırsınız? Ürünü teslim aldığınızda ve açık soruların tamamı cevaplandığında. Cevaplanmayan soru varsa kayıt açık kalır. Ürün geldiğinde kutudaki etiketle kayıttaki model kodunu bir kez daha karşılaştırın; uyuşmazlık varsa fark ettiğiniz ilk gün satıcıya yazın.

Adım adım uygulama

1. Seçtiğiniz modeli ve kodunu yazın.
2. Eşik sonuçlarını ve ağırlıklı puanı önceki hesaptan alın.
3. Her bilgiyi belgeli ya da belgesiz diye ayırın; belgeliye kaynağını yazın.
4. Hâlâ bilmediğiniz her şeyi açık soru olarak listeleyin.
5. Güçlü komutu notlarınızla doldurup yapay zekâya kısa bir kayıt yazdırın.
6. Kaydı belgelerle yan yana koyup kodları ve sayıları elle eşleştirin.

Kontrol listesi

• Her belgeli bilginin yanında kaynak yazıyor mu?
• Belgesiz bilgiler ayrı satırda mı?
• Açık sorular listelendi mi?
• Model kodu tüm belgelerde aynı mı?
• Kayıt 120 kelimeyi aşmadı mı?

Sık yapılan hatalar

• Belgesiz bir bilgiyi belgeli satıra koymak
• Açık soruyu “sonra bakarım” diye kayda hiç yazmamak
• Kodu “yaklaşık aynı” diye eşleştirmek
• Kaydı hiçbir belgeyle birlikte saklamamak

Kendinizi deneyin

Kaynaklar

• Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr) (Türkçe)
• Ticaret Bakanlığı: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması mevzuatı listesi (Türkçe)

Son kontrol: 10 Kasım 2026

Kaynak: yzdersleri.com/ders/secimi-karar-kaydiyla-belgelemek/ · Yapay Zeka Dersleri