Aracınızı kışa hazırlamak: yapay zekâyla bakım kontrol listesi ve kış lastiği kuralı

Serkan Kaya 37 yaşında ve her sabah işe arabayla gidiyor. Kasımın ortasında bir iş arkadaşı “Kış lastiğini taktırdın mı?” diye sorunca aracın kış hazırlığını hiç düşünmediğini fark etti. Kullanım kılavuzu torpido gözünde ama bakım bölümü uzun; hangi kontrolün ne zaman yapılacağını bulmak zor. Üstelik kış lastiğinin kimler için zorunlu olduğu konusunda herkes başka bir şey söylüyor.

Bu derste kılavuzun bakım bölümünü yapay zekâya özetletip lastik, akü, antifriz, silecek ve far için bir kış kontrol listesi çıkaracaksınız. Kış lastiği kuralını ise yapay zekâya değil, Karayolları Genel Müdürlüğünün resmî duyurusuna bakarak kontrol edeceksiniz. Derste anlatılan kişi kurgusaldır.

Aklınıza bir soru mu takıldı?

Sorunuzu ya da aradığınız konuyu yazın Ders bul

Bu derste neler öğreneceksiniz?

• Araç kılavuzunun bakım bölümünü kişisel bilgi içermeden yapay zekâya yükleyip lastik, akü, antifriz, silecek ve far için kış kontrol listesi çıkarmayı.
• Listedeki her maddeyi kılavuzdaki bölümle eşleştirip eşleşmeyen maddeleri ayrı işaretlemeyi.
• Kış lastiği kuralının kapsamını ve tarihlerini Karayolları Genel Müdürlüğünün duyurusundan kontrol etmeyi.
• Yapay zekâ önerisi kılavuzla çeliştiğinde kılavuzu ve yetkili servisi esas almayı.

Önce kılavuz, sonra yapay zekâ

Aracınızın bakım bilgisinin asıl kaynağı üreticinin kılavuzudur. Yapay zekâ bu kılavuzu kısaltan ve maddelere ayıran bir yardımcıdır; kılavuzun yerine geçmez. Bu yüzden komutta (prompt) yapay zekâdan yalnızca yüklediğiniz dosyaya dayanmasını isteyin.

Dosya yüklemenin sınırlarını bilmek işinizi kolaylaştırır. OpenAI’ın yardım sayfasına göre ChatGPT, PDF’lerde yalnızca metni işler; yalnızca görsellerden oluşan PDF’ler desteklenmez. Telefonla fotoğraflayıp PDF’e çevirdiğiniz kılavuz sayfaları bu nedenle sorun çıkarabilir. Google’ın Gemini yardım sayfası ise çok büyük dosyalarda bazı ayrıntıların kaçabileceğini söyler ve daha küçük dosya önerir. Tüm kılavuzu değil, yalnızca bakım bölümünü yükleyin.

Kişisel bilgiyi de dışarıda bırakın: plaka, şasi numarası, ruhsat fotoğrafı ve servis defterindeki ad ya da adres dosyada olmasın. Gemini yardım sayfasına göre yüklenen dosyalar Gemini Apps etkinliğinde saklanır; kendi hesabınızın ayarlarını da gözden geçirin. Dosyayı kaynak göstererek özetletmenin ayrıntısı için Bir PDF’yi kaynak göstererek özetleyin dersine bakabilirsiniz.

Kış lastiği kuralını nereden kontrol edeceksiniz?

Karayolları Genel Müdürlüğünün “Zorunlu Kış Lastiği Uygulaması 15 Kasım’da Başlıyor” başlıklı duyurusu bir önceki kış dönemini (15 Kasım 2025 – 15 Nisan 2026) anlatıyor. Aynı kurala göre bu kış uygulama 15 Kasım 2026’da başlar ve 15 Nisan 2027’de biter. Duyuruya göre zorunluluk kamyon, çekici, tanker, otobüs, minibüs ve kamyonet gibi ticari araçları, ayrıca şehirlerarası yolcu ve eşya taşıyan araçları kapsıyor. Özel araçlarda kış lastiği kullanılması öneriliyor ama zorunlu değil. Duyurudaki lastik ölçütü de şöyle: lastikte M+S işareti ya da kar tanesi sembolü bulunmalı; diş derinliği kamyon, çekici, tanker ve otobüslerde en az 4 mm, diğer araçlarda en az 1,6 mm olmalı.

Anadolu Ajansının 4 Ekim 2025 tarihli haberi, tarihlerin her yıl 15 Kasım ile takip eden yılın 15 Nisan’ı arasında uygulanacağını, önceki dönemin ise 1 Aralık ile 1 Nisan olduğunu aktarıyor. Haberde valiliklerin il sınırları içinde bu tarihlerin öncesine ve sonrasına birer ay ekleyebileceği de yazıyor. Düzenlemenin dayanağı olarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının “Kış Lastiği Kullanma Zorunluluğu İle İlgili Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” adlı düzenlemesi gösteriliyor. Tebliğin tam metni ve yayım tarihi için Resmî Gazete’ye bakın.

Bu duyuru geçen dönemi anlattığı için bu kışın tarihlerini ve aracınızın kapsamda olup olmadığını Karayolları Genel Müdürlüğü ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının güncel duyurusundan, valiliğin ek süre kararını da il valiliğinden kontrol edin.

Lastik üreticisi Michelin’in Türkiye sayfası, hava sıcaklığı 7 °C’nin altına düştüğünde kış lastiğinin kullanılmasını, geçişin Ekim-Nisan arasında yapılmasını öneriyor; yan duvarda M+S ya da 3PMSF işaretinin aranmasını ve lastik basıncının ayda bir kontrol edilmesini de hatırlatıyor. Hangi lastik ölçüsünün aracınıza uyduğunu ise kılavuzdan ve yetkili servisten öğrenin. Lastikçiye gitmeden önce mesajınızı hazırlamak isterseniz Lastikçiler için yapay zekâ: randevu mesajı ve iş emri dersine göz atabilirsiniz.

Yapay zekâ kılavuzla çelişirse ne olur?

Google’ın Gemini yardım sayfası, yanıtların yanlış ya da yanıltıcı olabileceğini ve doğrulanmasını önerdiğini söylüyor. Yapay zekâ bazen kılavuzda olmayan, genel bir sıvı oranı ya da lastik basıncı gibi bir değer ekleyebilir (uydurma yanıt, İngilizcesiyle hallucination). Kural şu: kılavuz ile yapay zekâ çelişirse kılavuz geçerlidir; kılavuzda yoksa yetkili servise sorulur.

Videoyla izleyin

İzlerken şuna dikkat edin: Araç kılavuzunu ya da servis kâğıdını yüklemeden önce plaka, şasi numarası ve ad soyad gibi bilgileri neden çıkarmanız gerektiğini dinleyin.

Video: OpenAI Academy (İngilizce). Türkçe altyazı için YouTube’da altyazı ayarını açabilirsiniz.

Adım adım uygulama

1. Kılavuzu bulun ve yalnızca bakım bölümünü ayrı bir dosyaya alın. Tamam sayılması için: dosyada plaka, şasi numarası, ad ya da adres yok ve dosya yalnızca bakım bölümünü içeriyor.
2. Güçlü komutu çalıştırın ve dosyayı ekleyin. Tamam sayılması için: yanıt beş başlık (lastik, akü, antifriz, silecek, far) içeriyor ve her maddenin yanında kılavuz bölümü ya da Kılavuzda yok yazıyor.
3. Listedeki her maddeyi kılavuzda kendiniz açıp kontrol edin. Tamam sayılması için: kılavuzda bulduğunuz maddeler işaretli, bulamadıklarınızın yanında kılavuzda bulunamadı yazıyor ve bunları uygulamıyorsunuz.
4. Karayolları Genel Müdürlüğünün kış lastiği duyurusunu açın. Tamam sayılması için: kapsam ve tarih bilgisini kendi cümlenizle not ettiniz; bu kışın tarihlerini güncel resmî duyurudan teyit ettiniz ya da resmî kaynaktan kontrol edilecek diye işaretlediniz.
5. Yetkili servise soracaklarınızı yazın. Tamam sayılması için: yanıtsız kalan ya da kılavuzda bulunamayan her madde en az bir soruya dönüştü, sorular tek cümle ve servisin yazılı yanıtını isteyecek biçimde yazıldı.

Sık yapılan hatalar

• Tüm kılavuzu, servis defterini ya da ruhsat fotoğrafını yüklemek; yalnızca bakım bölümü yeterli.
• Kış lastiği tarihini haber özetinden, sosyal medyadan ya da yapay zekâdan öğrenmek; oysa resmî duyuruya bakmak gerekir.
• Listedeki bir değeri kılavuzla karşılaştırmadan uygulamaya koymak.

Kendinizi deneyin

Kaynaklar

• Karayolları Genel Müdürlüğü: Zorunlu Kış Lastiği Uygulaması 15 Kasım’da Başlıyor (Türkçe)
• Anadolu Ajansı: Zorunlu kış lastiği uygulaması artık 15 Kasım’da başlayacak (Türkçe)
• Michelin Türkiye: Kış lastiklerimi ne zaman değiştirmeliyim? (Türkçe)
• OpenAI Yardım Merkezi: File uploads FAQ (İngilizce)
• Gemini Apps Help: Upload and analyse files in Gemini Apps (İngilizce)
• Gemini Apps Help: Learn about responses from Gemini Apps (İngilizce)
• OpenAI Academy: ChatGPT Privacy: What Not to Share and When to Double-Check (video, İngilizce)

Son kontrol: 11 Kasım 2026

Kaynak: yzdersleri.com/ders/araci-kisa-hazirlamak-yapay-zekayla-bakim-listesi-kis-lastigi/ · Yapay Zeka Dersleri