Çocuğa uyku öncesi kısa hikâye yazdırın ve düzenleyin
- Okuma süresi: 4 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Akşam “bir hikâye daha” isteyen çocuğa her gün yeni bir şey bulmak yorucu olabilir. Yapay zekâ aracı (sohbet ederek yazı üreten program) kısa bir hikâye taslağı yazabilir. Aracı komut (yapay zekâya yazdığınız istek) ile yönlendireceksiniz; ama hikâyeyi önce siz okuyacak, sonra çocukla birlikte değiştireceksiniz.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Sorun
Araç, çocuğunuzun yaşını, neyden korktuğunu ve hangi hikâyeyi sevdiğini bilmez. Bilgi vermezseniz hikâye çok uzun, çok heyecanlı ya da uykuyu kaçıracak kadar korkutucu olabilir. Anthropic’in (Claude adlı yapay zekâ aracını yapan şirket) rehberi, bağlam vermenin ve çıktının biçimini önceden belirtmenin sonucu iyileştirdiğini söyler. Bu derste çocuğun adı, okulu ya da yaşadığı yer asla yazılmaz; hikâye kurgusal bir kahramanla anlatılır.
Önce ölçün
Bu akşam bir hikâye bulmak ya da uydurmak kaç dakikanızı aldı? Yazın: ___ dakika. Çocuk hikâyeden sonra kaç dakikada uyudu ya da sakinleşti? ___ dakika.
1. Kahramanı ve kuralları belirleyin
Çocuğun adını kullanmayın; “küçük tavşan Pamuk” gibi kurgusal bir kahraman seçin. Yaş aralığını (örneğin 4-6 yaş), hikâyenin uzunluğunu ve sakin bir son istediğinizi yazın. Çocuğun sevdiği bir hayvan ya da oyuncak olabilir, ama gerçek ismi olmasın.
2. Komutu yazın
Neyin olmayacağını değil, neyin olacağını yazın: “korkutucu şey olmasın” yerine “sakin, güvenli ve yumuşak bir dille anlat”. Anthropic’in rehberi de araca ne yapmasını istediğinizi söylemeyi öneriyor.
Kopyalayıp deneyin
5 yaşındaki bir çocuk için uyku öncesi okunacak bir hikâye yaz. Kahramanı küçük tavşan Pamuk olsun. Hikâye yaklaşık 200 kelime olsun ve yüksek sesle okununca 2 dakika sürsün. Dil sade ve yumuşak olsun, cümleler kısa olsun. Hikâyenin ortasında Pamuk küçük bir sorunla karşılaşsın, arkadaşlarının yardımıyla çözsün; sonu huzurlu olsun ve Pamuk uykuya dalsın. Metnin sonuna çocuğa sorulabilecek iki sakin soru ekle, örneğin “Pamuk’un en sevdiği yer nerede olabilir?”
3. Sonucu kontrol edin
- Hikâyeyi çocuğa okumadan önce kendiniz baştan sona okuyun. Uygun olmayan bir kelime ya da sahne varsa çıkarın.
- Sesli okuyup süreyi ölçün. Çok uzunsa “daha kısa yaz”, çok kısaysa “bir sahne ekle” deyin.
- Hikâyeyi çocukla birlikte düzenleyin: “Pamuk’un arkadaşı kim olsun?” diye sorun, çocuğun cevabını araca yazıp hikâyeyi yeniden yazdırın. Böylece çocuk hikâyenin ortağı olur.
- Sonun gerçekten sakin olduğundan emin olun; uykudan önce heyecan verecek bir bitiş istemezsiniz.
Sonra ölçün
Bir hafta sonra aynı yöntemle iki üç akşam deneyin ve yazın: hikâyeyi hazırlama süreniz ___ dakika; çocuğun sakinleşme süresi ___ dakika. Başlangıçtaki rakamlarla kendiniz karşılaştırın.
Sık yapılan hata
En sık yapılan hata, çocuğun gerçek adını, okulunu, arkadaşlarının adını ya da yaşadığınız yeri hikâyeye katmaktır. Hikâye kişiselleşsin diye yapılan bu ekleme, bilgiyi araca vermek demektir. Kurgusal bir isimle aynı etkiyi alırsınız. İkinci hata, hikâyeyi hiç okumadan çocuğa okumaktır; araç yaşa uygun olmayan bir ayrıntı yazmış olabilir. Üçüncüsü, her akşam ekranı çocuğa göstermektir: hikâyeyi yazdırın, ama okumayı ve düzenlemeyi kendi sesinizle, ekransız yapın.
Gizlilik uyarısı
Anthropic’in gizlilik sayfasına göre, Claude’da sohbetler “Model İyileştirme” ayarı açıksa yapay zekâ modelini geliştirmek için kullanılabilir; gizli (incognito) sohbetler bu ayar açık olsa bile bunun dışındadır. Kullandığınız aracın ayarını kendi hesabınızda açıp kontrol edin. Çocuğun adını, okulunu, yaşadığı yeri, fotoğrafını ve sağlıkla ilgili bilgisini araca yazmayın; kurgusal bir kahraman ve yer tutucu (bilgi henüz yokken yazılan köşeli parantezli işaret) kullanın. Bu ders genel bilgidir; hukuki, tıbbi ya da finansal tavsiye değildir. (Kaynak: https://privacy.claude.com/en/articles/10023580-is-my-data-used-for-model-training)
Bir sonraki adım
Çocuğun sevdiği hikâyeyi bir deftere ya da dosyaya kaydedin. Yeni hikâyede kahramanı aynı tutup yalnız olayı değiştirmeyi isteyin; böylece çocuk tanıdık bir dünyada kalır. Konuya yakın şu derslere de bakabilirsiniz: Yapay zekâyla çocuğa bir konuyu basitçe anlatmak: veliler için yöntem ve Gerçek mi, yapay mı? Çocuklarla fotoğraf dedektifliği oyunu. Komut yazarken kullandığımız kavramın sözlükteki karşılığı için İstem (prompt) maddesine bakabilirsiniz.
Kendinizi deneyin
Uyku öncesi hikâye yazdırırken çocuğun bilgisi konusunda ne yapmalısınız?
Doğru cevap: Kurgusal bir kahraman kullanır, gerçek bilgisini yazmam
Kaynaklar
- Anthropic: Claude için komut yazma en iyi uygulamaları (açık ve doğrudan olmak, bağlam vermek, örnek vermek) (İngilizce)
- Anthropic Gizlilik Merkezi: Verilerim model eğitiminde kullanılıyor mu? (İngilizce)
Kaynak: yzdersleri.com/ders/cocuga-uyku-oncesi-kisa-hikaye-yazdirmak-ve-birlikte-duzenlemek/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
