Yapay zekâyla beyin fırtınası: fikirleri gruplayıp seçin
- Okuma süresi: 3 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Beyin fırtınasından dağınık bir fikir listesi kalır. Bu derste onu yapay zekâyla gruplayıp her gruba ad verecek, fikirleri emek ve etkiye göre puanlayıp en iyi üç tanesini seçeceksiniz. Yapay zekânın hiçbir fikri düşürmediğini ya da kendiliğinden eklemediğini de kontrol edeceksiniz.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Beyin fırtınasında fikir çok, karar az: neden gruplamak gerekiyor?
Toplantıdan çıkarken elinizde otuz satırlık bir liste var, ama ilk hafta ne yapacağınız belli değil. Sorun fikir azlığı değil, fikirlerin birbirine karışmış olması. Tasarım dünyasında buna çözüm olarak benzerlik gruplaması (affinity grouping) kullanılır: Nielsen Norman Group’un anlattığı yöntemde önce fikirler yazılır, sonra benzerler kümelenir, en sonunda kümeler sıralanır.
Bu işi yapay zekâ çok hızlı yapar, ama son sözü siz söylersiniz. Örnek olarak Kadıköy’de dört kişilik bir kafe ekibini düşünelim. Kış öncesi toplantıda yirmi iki fikir çıkmış: “sıcak içecek abonelik kartı”, “cuma akşamı kitap kulübü”, “bardak getirene indirim”, “Instagram’da barista tanıtımı”, “yeni tatlı menüsü” ve benzerleri. Hepsi güzel, ama dört kişi hepsini yapamaz. Ekip listeyi yapay zekâya verir; o da fikirleri “sadakat”, “etkinlik”, “menü” ve “görünürlük” diye dört gruba ayırır. Gruplar görününce asıl soru netleşir: Hangi gruptan hangi fikri, hangi sırayla yapacağız?
Bugün birçok yapay zekâ asistanında tahta mantığıyla çalışan görsel alanlar da bulunuyor. Burada düz metinle ilerliyoruz; böylece hangi asistanı kullanırsanız kullanın aynı adımlar işe yarıyor.
Adım adım: dökün, gruplayın, puanlayın, seçin
- Hepsini dökün. Süzgeçten geçirmeden, aklınıza geleni alt alta yazın. Kötü görünen fikir de kalsın; eleme sonra gelecek.
- Numaralayın. Her satırın başına 1, 2, 3… yazın ve toplam sayıyı not edin. Bu numaralar kontrolün anahtarı.
- Gruplatın. Aşağıdaki hazır komutu kullanın. Yapay zekâya fikirleri değiştirmemesini, yalnızca numaralarıyla yerleştirmesini söyleyin.
- Grup adlarını okuyun. Ad, içindeki fikirlerin hepsini anlatıyor mu? Anlatmıyorsa kendiniz değiştirin. Tek fikirlik küçük gruplar da kalabilir.
- Sayıp kontrol edin. Gruplardaki numaraları toplayın. Toplam başlangıçtaki sayıya eşit değilse eksik ya da fazla fikir var demektir; yapay zekâya hangi numaranın yerinin belli olmadığını sorun.
- Puanlayın. Her fikre emek (1 az, 5 çok) ve etki (1 az, 5 çok) puanı verdirin. Bu puanlar bir ön tahmindir; işi bilen sizsiniz, gerekli yerleri düzeltin.
- Üç fikir seçin. Etkisi yüksek, emeği düşük olanlar öne çıkar. Seçtiğiniz her fikir için bu hafta yapılacak tek bir ilk adım yazdırın.
Hazır komut
Gruplama ve önceliklendirme komutu
Aşağıda numaralı bir fikir listesi var. Görevin: 1) Fikirleri benzerliklerine göre en fazla altı gruba ayır ve her gruba en çok üç kelimelik açık bir ad ver. 2) Hiçbir fikri değiştirme, çıkarma ya da yeni fikir ekleme; fikirleri yalnızca numarasıyla ve aynen yazdığım hâliyle göster. 3) Hangi gruba girdiğinden emin olmadığın fikirleri ayrı bir “Belirsiz” başlığında topla. 4) Sonunda toplam fikir sayısını ve her gruptaki sayıyı yaz. 5) Her fikre 1–5 arası emek ve etki puanı ver, puanın gerekçesini tek cümleyle açıkla. 6) Etkisi yüksek, emeği düşük olan üç fikri öner. Bağlamım: [işiniz, ekibiniz ve hedefiniz]. Fikir listesi: [listeyi buraya yapıştırın]
İpucu
Yapay zekâ uzun listelerde iki benzer fikri sessizce tek satıra indirebilir. Toplam sayıyı komutta istemeniz bu yüzden önemli: sayı tutmuyorsa sonuca güvenmeden önce eksiği arayın.
Görev
Şimdi gerçek bir işiniz için deneyin: bir ders projesi, haftalık iş planı ya da bir etkinlik olabilir.
- Beş dakika içinde en az on iki fikri numaralı olarak yazın.
- Hazır komutu kendi bağlamınızla doldurup yapay zekâya verin.
- Gruplardaki numaraları sayarak hiçbir fikrin kaybolmadığını doğrulayın.
- Önerilen üç fikre bakın ve gerekirse birini kendi değerlendirmenizle değiştirin.
Kendinizi deneyin
Yapay zekâ fikirleri gruplarken en güvenli kontrol hangisidir?
Bu derste fikirler hangi iki ölçüte göre puanlanıyor?
Yapay zekâ “Belirsiz” grubuna fikir koyarsa ne yapmalısınız?
Kaynaklar
- Affinity Diagramming for Collaboratively Sorting UX Findings and Design Ideas (Nielsen Norman Group, İngilizce)
Kaynak: yzdersleri.com/ders/yapay-zeka-beyin-firtinasi-gruplama/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
