Model kodunu ve ilanda eksik bilgiyi ayırmak

Not: Bu ders genel bilgi verir; hukuki tavsiye yerine geçmez.

İlan başlığında “EM-320” yazar, kutu etiketinde “EM-320K” görürsünüz. Tek harflik fark, farklı ölçü ya da farklı donanım demek olabilir. Bu derste model kodlarını ayırmayı ve ilanda yazmayan bilgiyi tahmin etmek yerine “bilinmiyor” diye işaretlemeyi öğreneceksiniz.

Aklınıza bir soru mu takıldı?

Sorunuzu ya da aradığınız konuyu yazın Ders bul

Bu derste neler öğreneceksiniz?

• Model kodunu başlıkta, açıklamada ve fotoğrafta nasıl eşleştireceğinizi
• Kod farkını tahminle yorumlamadan nasıl soruya çevireceğinizi
• Boş hücreyi nasıl bilinmiyor diye bırakacağınızı
• Yapay zekâya tahmin yasağını nasıl yazacağınızı

Kod bir parmak izi gibidir

Model kodu (model number) üreticinin bir ürünü ötekinden ayırdığı addır. Sonuna eklenen bir harfin ne anlama geldiğini yalnızca üretici ya da satıcı söyleyebilir. “K muhtemelen kapasite içindir” demek tahmindir; sizi yanlış ürüne götürebilir.

Selma Hanım iki ilan buldu. Birinci ilanın başlığı “EM-320”, açıklaması da “EM-320”. İkinci ilanın başlığı “EM-320”, ama açıklamada “EM-320K” geçiyor ve kutu fotoğrafı bulanık. İkinci ilanda kod tutarsızdır; tutarsızlık bir sorudur, cevap değil.

Yazmayan bilgi “bilinmiyor” olur

Birinci ilanda genişlik 37 cm, yükseklik 33 cm, kilo yazmıyor. İkinci ilanda genişlik yok, yükseklik 35 cm, kilo 5,2 kg. Eşikler önceki dersteki gibi: genişlik en çok 40 cm, yükseklik en çok 36 cm.

Birinci ilan: 37 ≤ 40 ve 33 ≤ 36, iki eşik de geçiliyor. Kilo ise bilinmiyor. İkinci ilan: yükseklik 35 ≤ 36 geçiyor, ama genişlik bilinmediği için ilan “uygun” diye işaretlenemez. “Büyük ihtimalle sığar” cümlesi tabloya girmez.

Sitemizdeki “Yapay zekâya bilmiyorum dedirtmek ve kaynak sormak” dersinde bu davranışın genel çerçevesi var. Burada onu bir ilana uyguluyoruz. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’nin 5. maddesi, malın temel niteliklerinin sözleşmeden önce tüketiciye bildirilmesini ister. Bu yüzden eksik bir ölçüyü sormak olağan bir istektir.

Kodu nereden okursunuz?

Kodun en güvenilir yeri, ürünün üzerindeki etiket ya da kutudur. İlan başlığı satıcının yazdığı kısa bir metindir ve kısaltılmış olabilir. Fotoğraf okunaklıysa etiketteki kodu başlıkla yan yana koyun. Okunmuyorsa kodu tahmin etmeyin; satıcıdan etiketin net fotoğrafını isteyin.

Kodu aynen yazın. “EM 320”, “EM-320” ve “EM-320K” üç ayrı yazılıştır. Birincisi ile ikincisi büyük olasılıkla aynı ürünü anlatır, üçüncüsü anlatmayabilir. “Büyük olasılıkla” sözü bir bilgi değildir; satıcıya sorulacak bir not olarak kalır.

Sonucu kendiniz sınayın: 37 ≤ 40 mı, 33 ≤ 36 mı, 35 ≤ 36 mı? Üçü de doğru, ama yalnızca verilen sayılar için. Boş hücre için hiçbir kural işletilmedi; bu doğru davranıştır.

Bilinmeyen bir tercih de puana girmez. Birinci ilanda kilo bilinmediği için o satıra puan veremezsiniz. Puanı tahminle vermek, tabloyu doldurur ama güvenilirliğini düşürür. Önce satıcıdan yanıt alın, sonra puanlayın.

“Bilinmiyor” ile “yok” farklı şeylerdir. İlan kapak kilidinden söz etmiyorsa kilit olmadığı sonucu çıkmaz; yalnızca ilanın bu konuda bilgi vermediği sonucu çıkar.

Eksik satırı kapatmanın yolu satıcıdan yazılı yanıt almaktır. Soruyu kısa tutun ve yapay zekâya şöyle yazdırın:

Fotoğraftan kod okutuyorsanız ek bir dikkat gerekir. Yapay zekâ bulanık bir etiketteki harfi “okur gibi” yapıp en olası olanı yazabilir. Okuduğu kodu fotoğrafla kendi gözünüzle karşılaştırın; emin olmadığı harfi işaretlemesini isteyin.

Tablonuzu bir de çalışma kâğıdı gibi düşünün: her satırın yanına “kaynak” sütunu ekleyin. Sayı ilan metninden mi, fotoğraftan mı, satıcının yazısından mı geldi? Bu sütun, ileride “bunu nereden bilmiştim?” sorusunu cevaplar.

Adım adım uygulama

1. İlandaki model kodunu başlıktan, açıklamadan ve fotoğraftaki etiketten ayrı ayrı okuyun.
2. Kodları harf harf karşılaştırın; sonekleri not edin.
3. Her ilanın ölçülerini bir tabloya yazın, yazmayan yere bilinmiyor koyun.
4. Komutta tahmin yasağını açıkça belirtin.
5. Eşik sonucunu uygun, uygun değil ya da belirsiz olarak ayırın.
6. Belirsiz satırlar için satıcıya sorulacak tek cümleyi hazırlayın.

Kontrol listesi

• Tablodaki her sayı ilanda var mı?
• Boş hücrelerde yalnızca bilinmiyor yazıyor mu?
• Kod tutarsızlığı işaretlendi mi?
• Belirsiz ilan uygun diye geçirilmedi mi?

Sık yapılan hatalar

• Sonek harfini “aynı ürün” sayıp yok saymak
• Boş hücreyi benzer ürünlerin ortalamasıyla doldurmak
• Yapay zekâya “eksikleri tamamla” demek
• Bulanık fotoğraftan kod okumaya çalışmak

Kendinizi deneyin

Kaynaklar

• Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr) (Türkçe)
• Ticaret Bakanlığı: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması mevzuatı listesi (Türkçe)

Son kontrol: 10 Kasım 2026

Kaynak: yzdersleri.com/ders/model-kodunu-ve-ilanda-eksik-bilgiyi-ayirmak/ · Yapay Zeka Dersleri