İptal ve ulaşım bilgisini ilk ilanla eşlemek

İptal duyurusu çoğu zaman tek cümledir ve hangi tarihe, hangi buluşmaya ait olduğu o cümlede kaybolabilir. Bu derste iptal duyurusunu ilk ilanla satır satır eşlemeyi, duyuruda ulaşım bilgisi yoksa eksiği ayırmayı öğreneceksiniz.

Aklınıza bir soru mu takıldı?

Sorunuzu ya da aradığınız konuyu yazın Ders bul

Bu derste neler öğreneceksiniz?

• İptal duyurusunun hangi tarihi ve buluşmayı kapsadığını bulmayı
• İptal duyurusunda anılmayan buluşmanın durumunu bilinmiyor diye ayırmayı
• Duyurudaki adresi, duyuruda olmayan güzergâh ve süreden ayırmayı
• Sahte iptal mesajına karşı kurumu kendi kanalınızdan kontrol etmeyi

İptal, hangi buluşma için?

Kurgusal ilk ilan şöyle: “Sokak Fotoğrafçılığı Atölyesi iki buluşmadan oluşur: 19 Aralık 2026 Cumartesi ve 26 Aralık 2026 Cumartesi, her ikisi de 10.00-12.30. Yer: Örnek İlçe Kültür Merkezi, Çınar Sokağı No: 12, Örnek Mahalle.” Kurumun resmî sayfasında sonradan şu iptal duyurusu çıkıyor: “Teknik bir sorun nedeniyle 19 Aralık Cumartesi günkü buluşma yapılmayacaktır.”

İptal cümlesi yalnızca 19 Aralık’ı anıyor. 26 Aralık için tek söz yok. İki yanlış okuma kolaydır: atölyenin tamamı iptal edildi demek ya da ikinci buluşma yapılıyor demek. İkisi de duyurudan çıkmaz. Doğru okuma şudur: 19 Aralık iptal, 26 Aralık anılmıyor ve durumu bilinmiyor, telafi tarihi belirtilmemiş.

Eşlemeyi üç soruyla yapın: Hangi etkinlik? Hangi gün ve saat? Hangi yer? İptal duyurusunda bu üçünden biri eksikse eşleme de eksiktir. İptal cümlesi yalnızca “Cumartesi günkü buluşma yapılmayacaktır” deseydi hangi Cumartesi olduğu belli olmazdı, çünkü hem 19 hem 26 Aralık Cumartesi’ye denk geliyor. Böyle bir durumda iki olasılığı da yazın ve kuruma sorun.

Telafi tarihi ayrı bir satırdır. Duyuruda “ileri bir tarihte yapılacaktır” gibi belirsiz bir söz varsa bunu tarih saymayın; satıra “belirtilmemiş” yazın ve kuruma sorun. Yeni tarih duyurulunca satırı güncelleyin, yanına duyurunun yayın gününü ekleyin.

İptal ile erteleme de aynı şey değildir. Yeni bir tarih yazılmadıkça “ertelendi” demeyin. Kesinleşmemiş bir bilgiyi kesinleşmiş gibi sunmanın örneği Dezenformasyonla Mücadele Merkezi’nin 203 sayılı bülteninde var. Bülten, Trafik Kanunu değişikliklerini kesinleşmiş gibi sunan bir yasak iddiasına karşı, uygulama esaslarını belirleyecek yönetmelik çalışmalarının sürdüğünü bildiriyor.

İptal mesajı nereden geldi?

İptal duyurularının sahteleri de olur. Duyurunun kurumun resmî sayfasında mı yoksa size özel bir mesajla mı geldiğine bakın. Amerikan Federal Ticaret Komisyonu (FTC) arayan numaranın kimliğine güvenmemeyi, kurumu bildiğiniz resmî numaradan kendiniz aramayı öğütlüyor. İptal mesajındaki numarayı aramak yerine kurumun bildiğiniz numarasını arayın.

Ulaşım: adres duyurudan, güzergâh sizden

İlanda adres var: Örnek İlçe Kültür Merkezi, Çınar Sokağı No: 12. Otobüs hattı, yürüme süresi ve otopark bilgisi yok. Adres ilan bilgisidir. Güzergâh ve süre ise o günkü rotaya bağlıdır; ilanda da yoktur. İlan giriş kapısı gibi bir ayrıntı veriyorsa onu da adres gibi aynen alın, kendi cümlenizle değiştirmeyin.

Yapay zekâ boşluğu doldurmak için 12 numaralı otobüs ya da 20 dakikalık yol gibi ayrıntılar uydurabilir (hallucination). Komutta bunu yasaklayın. Yola çıkmadan harita uygulamasında güncel rotaya ve şehrin toplu taşıma kurumunun duyurularına siz bakın.

Bu komut iki ayrı işi tek cevaba sıkıştırır ve yapay zekâyı boşluğu tahminle doldurmaya iter.

Çıktıdaki iki tarihin gün adını takvimden kontrol edin: 19 ve 26 Aralık 2026 gerçekten Cumartesi. Adresi de ilanla harfi harfine karşılaştırın; yapay zekâ sokak adını ya da numarayı sessizce değiştirebilir.

Adım adım uygulama

1. İlk ilanı ve iptal duyurusunu komuta iki ayrı bölüm olarak yapıştırın.
2. İptal duyurusunun hangi kanalda ve hangi gün yayımlandığını not edin.
3. Her buluşmayı ayrı satırda isteyin.
4. İptal duyurusunda anılmayan buluşmaya bilinmiyor yazdırın.
5. Adresi ilanla harfi harfine karşılaştırın.
6. Güzergâh ve süreyi harita uygulamasından kendiniz kontrol edin.
7. Bilinmeyen satırlar için kurumu bildiğiniz kanaldan sorun.

Kontrol listesi

• Her buluşma ayrı satırda mı?
• Anılmayan buluşmanın durumu bilinmiyor diye yazıldı mı?
• Telafi tarihi yoksa belirtilmemiş yazıyor mu?
• Adres ilanla birebir aynı mı?
• Güzergâh ve süre sizin kontrolünüze bırakıldı mı?

Sık yapılan hatalar

• Bir buluşmanın iptalini diğerine taşımak.
• İptali ertelemeyle karıştırmak.
• İptal mesajını gönderen numaradan teyit etmeye çalışmak.
• Yapay zekânın verdiği otobüs hattını denemeden güvenmek.

Kendinizi deneyin

Kaynaklar

• İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi: Dezenformasyon Bülteni, Sayı 203 (Türkçe)
• Amerikan Federal Ticaret Komisyonu (FTC): Kamu kurumu taklidi dolandırıcılığından nasıl korunulur (İngilizce)

Son kontrol: 10 Kasım 2026

Kaynak: yzdersleri.com/ders/iptal-ve-ulasim-bilgisini-ilk-ilanla-eslemek/ · Yapay Zeka Dersleri