Yapay zekâ benim de işime yarar mı? İlk 10 dakikada üç küçük deneme

Sadık Bey 67 yaşında ve mahallede küçük bir kırtasiye dükkânı işletiyor. Torunu bir gün “Dede, bir de yapay zekâya sor” deyince çekindi. Bir yere yanlış basıp bozmaktan, bilgilerinin bir yerlere gitmesinden korkuyordu. O akşam apartman yöneticisine yazacağı kısa bir mesajı üç kez baştan yazdı ve yine de yazım hatası kaldı mı diye düşündü.

Bu derste Sadık Bey’in yaptığını yapacaksınız: on dakikada üç küçük deneme. Önce bir mesajı düzelttireceksiniz, sonra karışık bir listeyi düzenlettireceksiniz, en sonda uzun bir metni sade dille özetlettireceksiniz. Üçü de zararsız işlerdir ve hiçbirinde adınızı, adresinizi ya da telefonunuzu yazmanız gerekmez. İlk deneme bittiğinde elinizde düzeltilmiş bir mesaj olacak.

Aklınıza bir soru mu takıldı?

Sorunuzu ya da aradığınız konuyu yazın Ders bul

Bu derste neler öğreneceksiniz?

• Bir yapay zekâ sohbet uygulamasını açıp ilk komutunuzu (prompt) yazmayı.
• Bir mesajı düzelttirmeyi, bir listeyi düzenlettirmeyi ve uzun bir metni sade dille özetlettirmeyi.
• Komutunuzdaki kişisel bilgileri genel ifadelerle değiştirmeyi.
• Yapay zekânın verdiği sonucu kullanmadan önce kendi gözünüzle kontrol etmeyi.

Başlamadan önce bilmeniz gerekenler

Yapay zekâ sohbet uygulaması (chatbot), yazdığınız isteği okuyup yazıyla cevap veren bir programdır. OpenAI’nin ChatGPT’si ve Google’ın Gemini’si bunun iki örneğidir. İkisinden birini seçmeniz yeterli; bu derste ikisi de aynı işi görür.

OpenAI’nin başlangıç sayfası, işe kolay ve riski düşük görevlerle başlamayı öneriyor: taslak yazmak, özetlemek, düşünceleri düzene sokmak gibi. Cevap işinize yaramazsa soru ya da ayrıntı ekleyerek cevabı geliştirebilirsiniz. Google’ın yardım sayfasına göre Gemini’nin bazı özelliklerini, konumunuza ve cihazınıza bağlı olarak, oturum açmadan kullanabilirsiniz. Etkinliğinizin kaydedilmesi ya da daha fazla özellik için Google hesabıyla giriş gerekir.

Aynı Google sayfası bir uyarı da yapıyor: Gemini hata yapabilir, cevapları yeniden kontrol edin. KVKK rehberi de yapay zekâ cevaplarının inandırıcı görünse bile yanlış olabileceğini ve önemli bilgilerin başka kaynaklardan doğrulanması gerektiğini söylüyor. Akıcı yazmak, doğru yazmak demek değildir.

Kişisel bilgiyi nasıl ayıklarsınız?

Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun (KVKK) üretken yapay zekâ rehberi, bireysel kullanıcılara kısa bir kural veriyor: ad, soyad, adres, telefon ve kimlik bilgisi gibi kişiyi belli eden bilgileri yazmayın. Başkalarının bilgilerini de yazmayın. Olayı anlatırken isim, tarih ve konum yerine daha genel ifadeler kullanın. Sağlık, finans ve hukuki işlemlere ilişkin hassas bilgilerden özellikle uzak durun.

Bunu uygulamak kolaydır. Komşunuzun adı yerine “komşum”, adresiniz yerine “apartmanımız”, telefon numarası yerine hiçbir şey yazın. Mesajı yapay zekâdan düzeltilmiş hâliyle aldıktan sonra gerçek bilgileri kendiniz yerine koyarsınız.

İlk deneme: bir mesajı düzelttirmek

Videoyla izleyin

İzlerken şuna dikkat edin: Videodaki günlük iş örneklerini izleyin; ardından derste anlatılan üç küçük denemeden birini kendi işinizle yapın.

Video: OpenAI Academy (İngilizce). Türkçe altyazı için YouTube’da altyazı ayarını açabilirsiniz.

Adım adım uygulama

1. ChatGPT’yi ya da Gemini’yi (gemini.google.com) açın. Giriş isterse kendi hesabınızla girin; parolanızı kimseye söylemeyin. Tamam sayılması için ekranda yazı yazabileceğiniz bir kutu görünmeli.
2. İlk deneme: kendi yazdığınız üç dört cümlelik bir mesajı, kişisel bilgi olmadan, yukarıdaki güçlü komutun “Mesaj:” kısmına yapıştırın. Tamam sayılması için düzeltilmiş mesajla değişiklik listesi gelmeli ve siz anlamın değişmediğini okuyup doğrulamalısınız.
3. İkinci deneme: sırası karışık bir alışveriş listesi yazın ve şunu isteyin: “Bu listeyi market reyonlarına göre grupla, her grubun başına başlık koy. Hiçbir maddeyi silme, ekleme de yapma.” Tamam sayılması için çıktıdaki madde sayısı sizin listenizdeki madde sayısıyla aynı olmalı.
4. Üçüncü deneme: herkese açık, kişisel bilgi içermeyen bir metin seçin (bir kurumun duyurusu gibi) ve şunu isteyin: “Bu metni sade bir dille en fazla beş cümlede özetle. Tarih ve sayıları aynen koru, metinde olmayan bir şey ekleme.” Tamam sayılması için özetteki her tarih ve sayıyı metinle karşılaştırıp doğruladığınızı söyleyebilmelisiniz.
5. Sonuçlardan birini beğenmediyseniz tek bir ek istek yazın (“Daha kısa yaz” gibi). Gemini kullandıysanız gemini.google.com’da Ayarlar ve yardım (Settings & help) bölümünden Etkinlik (Activity) sayfasına bakın; kaydedilen sohbetleri oradan silebilirsiniz. Tamam sayılması için üç denemenin sonucunu da kendi gözünüzle kontrol etmiş olmalısınız.

Sık yapılan hatalar

• Düzeltilmiş mesajı okumadan göndermek. Yapay zekâ bazen anlamı da değiştirir.
• Mesaja adres, telefon ya da kimlik numarası gibi bilgileri yazmak.
• İlk cevabı beğenmeyince vazgeçmek. Ek bir istekle cevabı kolayca değiştirebilirsiniz.

Kendinizi deneyin

Kaynaklar

• OpenAI Academy, Getting started with ChatGPT (İngilizce)
• Google Gemini Apps Yardım, Use Gemini Apps (İngilizce)
• Google Gemini Apps Yardım, Manage & delete your activity in Gemini Apps (İngilizce)
• Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda) duyurusu (Türkçe)
• Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda), PDF (Türkçe)
• OpenAI Academy: Use ChatGPT to Organize Everyday Tasks (video, İngilizce)

Son kontrol: 11 Kasım 2026

Kaynak: yzdersleri.com/ders/yapay-zeka-benim-de-isime-yarar-mi-ilk-10-dakikada-uc-deneme/ · Yapay Zeka Dersleri