NIST’in Temmuz 2024’te yayımladığı Üretken Yapay Zekâ Profili (NIST AI 600-1), üretken yapay zekâya özgü ya da onunla büyüyen 12 risk sayar. Bunlar arasında uydurma (confabulation), veri gizliliği, bilgi güvenliği, bilgi bütünlüğü, fikrî mülkiyet, zararlı yanlılık, çevresel etkiler ve tedarikçi bileşenlerinden doğan değer zinciri riski var.
Bir yazının yapay zekâ ürünü olup olmadığını söyleyen yapay zekâ yazı dedektörü (metnin insan mı yoksa yapay zekâ tarafından mı yazıldığını tahmin eden program) araçlarına güvenmeden önce şunu bilin: Liang ve arkadaşlarının 2023 tarihli çalışması, yaygın kullanılan GPT dedektörlerinin anadili İngilizce olmayanların yazılarını tutarlı biçimde yapay zekâ yazısı olarak yanlış sınıflandırdığını bildiriyor. Anadili İngilizce olan yazarların metinleri ise doğru tanındı.
ChatGPT’deki sohbetlerinizi yedeklemek ya da aracı bırakmadan önce verinizi almak istiyorsanız, dışa aktarmayı ayarlardaki veri denetimleri (Data Controls) bölümünden istersiniz. OpenAI’nin yardım sayfasına göre dosya hazır olunca hesabınızın e-posta adresine bir bağlantı gelir; bu bağlantı 24 saat sonra geçersiz olur. İndirilen .zip dosyasında sohbet geçmişiniz chat.html adlı dosyada, hesabınızla ilgili diğer veriler de yanında bulunur. Bu yüzden dışa aktarmayı, e-postanızı aynı gün kontrol edebileceğiniz bir zamanda başlatın.
Bir müşteri mesajı size uzun bir şikâyet getirdi ve cevabı yapay zekâ aracına (sohbet ederek yazı üreten program) taslak yazdırmak istiyorsunuz. Kişisel Verileri Koruma Kurumunun (KVKK) Kasım 2025 tarihli üretken yapay zekâ rehberi, bu anda yapılacak küçük bir değişikliği öneriyor: araçla bilgi paylaşırken mümkün olduğunca anonimleştirilmiş (kişiyi belirtmeyen) ve genelleştirilmiş ifadeleri tercih edin.
Ortaokula giden bir çocuğunuz ya da öğrenciniz varsa okulun seçmeli ders listesine bakın: Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), 7. ve 8. sınıflar için “Yapay Zekâ Uygulamaları” adlı bir seçmeli ders programı hazırladı. MEB’in 30 Kasım 2023 tarihli duyurusuna göre ders iki düzeyden oluşuyor ve her düzey 72 ders saatlik bir programa sahip. Bu bir seçmeli yapay zekâ dersi; yani her öğrencinin zorunlu olarak aldığı bir ders değil.
Yapay zekâdan önceden tanımlı alanlara uyan cevap almak, yani yapılandırılmış çıktı (structured outputs) kullanmak, cevabın biçimini sabitler ama içeriğini doğru kılmaz. Google’ın Gemini API belgesi bunu açıkça yazar: Çıktı sözdizimi bakımından geçerli JSON olsa bile değerler uygulamada ayrıca kontrol edilmelidir. Belge, şemaya uyan ama anlamca yanlış cevaplar için hata yönetimi kurulmasını önerir. Örneğin tutar alanına bir sayı gelir, ama bu sayı yanlış e-postadan alınmış olabilir.
Resmî yazıda konu satırı, gözden kolay kaçan küçük bir kurala bağlıdır. Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 13. maddesine göre “Konu:” yan başlığı, “Sayı:” satırının bir alt satırına yazılır. Konu kısa ve öz olmalı, kelimelerin baş harfleri büyük yazılmalı ve sonuna hiçbir noktalama işareti konmamalıdır. Yani “Konu: Kütüphane Haftası Etkinlikleri” doğru, sonuna nokta konmuş hâli yanlıştır.
Diffit’in fiyatlandırma sayfasına göre ücretsiz (Basic) planda yalnızca son 90 günde ürettiğiniz içeriklere erişebilirsiniz. Diffit, öğretmenler için sınıfa hazır, yazdırılabilir çalışma materyali hazırlayan bir araçtır (yapay zekâ yardımıyla bir metni farklı düzeylere uyarlar). Ücretsiz planda içeriği PDF olarak indirebilir, yazdırabilir, düzenleyebilir ve meslektaşlarınızla paylaşabilirsiniz. Ders yılı boyunca kullanacağınız bir materyali Diffit’te üretip orada bırakırsanız, 90 günden sonra ona ulaşamayabilirsiniz. Sayfa, tüm kaynak geçmişinin ücretsiz planda bulunmadığını da söylüyor.
Hugging Face’te bazı modeller kapılı modeldir (gated model): Dosyaları indirmeden önce erişim isteği göndermeniz gerekir. Hugging Face belgelerine göre isteği onayladığınızda formda yazdığınız bilgiler model sahibiyle paylaşılır. Model sahibi bu ayarı kapatmadıysa Hugging Face kullanıcı adınız ve e-posta adresiniz de ona iletilir. Formda şirket adı, ülke ya da kullanım amacı gibi sorular çıkabilir. Onaylanan erişim de kalıcı değildir; model sahibi erişiminizi önceden haber vermeden kaldırabilir.
Bir rapordan alıntı yaparken sayfa numarasını yazmadan önce iki kez bakın. Adobe Acrobat’ın yardım sayfasına göre PDF okuyucunun gösterdiği sayfa numarası, belgenin üzerinde basılı numarayla eşleşmeyebilir. Sebep çoğu zaman kapak, içindekiler ve sunuş gibi baştaki numarasız ya da Romen rakamlı sayfalardır. Yapay zekâ size bir tarihin 45. sayfada geçtiğini söylediğinde, bunun PDF sırası mı yoksa basılı numara mı olduğunu ayrıca sorun.
Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun (KVKK) üretken yapay zekâ rehberi, çocukların bu araçlar üzerinden okul ve adres bilgisi, ad-soyad ya da telefon numarası paylaşmasını ciddi riskler arasında sayıyor. Rehber, bunun için çocuğa yaşına uygun biçimde, kişisel veri (kişiyi belli eden bilgi) denen şeyin neden korunması gerektiğinin anlatılmasını öneriyor.
Gmail ya da Google Docs aksadığında kesinti uyarısını yine Gmail’den beklemek işe yaramayabilir. Google, Workspace yöneticilerine en hızlı kesinti uyarıları için Google Workspace Durum Panosu’nun (Status Dashboard) RSS beslemesini (RSS feed) öneriyor; gerekçesi, Gmail hizmeti kesintideyken ya da uyarılar geciktiğinde bile haber alabilmek. Yapılacak iş kısa: Panoyu açın, sayfanın altındaki RSS Feed bağlantısını kopyalayın ve kullandığınız RSS okuyucusuna ekleyin.
Yılbaşı için telefonla ya da mesajla yaş pasta siparişi alıyorsanız bu bilgi işinize yarar. Ticaret Bakanlığı’nın tüketici rehberine göre mesafeli satışta müşteri genellikle malı teslim aldıktan sonra 14 gün içinde cayabilir; ancak yaş pasta ve çiçek gibi çabuk bozulan ürünler bu hakkın istisnaları arasında yer alır. Kişiye özel hazırlanan ürünlerde de cayma hakkı kullanılamaz.
Aynı soruya yapay zekâ her seferinde aynı yolu izlemez. Wang ve arkadaşlarının 2022 tarihli makalesi bunu bir avantaja çevirir: self-consistency (kendi içinde tutarlılık) adlı yöntemde model aynı soru için birkaç farklı akıl yürütme yolu üretir ve en tutarlı çıkan nihai cevap seçilir. Yazarlar, karmaşık bir sorunun genellikle birden çok akıl yürütme yoluyla aynı doğru cevaba ulaşılabildiğini savunuyor.
MEB’in Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu’na göre öğretmen, yapay zekâ aracını bireysel kullanım, ders hazırlığı, alan araştırması ya da mesleki gelişim için kullanıyor ve öğrenciyi sürece doğrudan katmıyorsa Etik Beyan Formu doldurmak zorunda değildir. Boş bir ders gözlem formunu yapay zekâyla hazırlamak bu gruba girer.
OpenAI’ın yardım sayfası, ChatGPT’nin kulağa ikna edici gelen ama yanlış ya da yanıltıcı bilgi verebileceğini açıkça yazar. Aynı sayfaya göre araç, alıntı ve kaynak gösterimi (citation) gibi şeyleri bile uydurabilir; bu yüzden araştırmada tek kaynak olarak kullanılmamalıdır. Çocuğunuz “yapay zekâ söyledi, kaynağı da var” dediğinde bağlantının varlığıyla yetinmeyin. Bağlantıyı birlikte açın, sayfanın gerçekten var olup olmadığına ve o bilginin sayfada yazıp yazmadığına bakın.
iPhone’da sesle yazarken (dikte, İngilizcesi dictation) 30 saniye hiç konuşmazsanız dikte kendiliğinden durur. Anı anlatırken düşünmek için uzun bir ara verdiyseniz metnin kesildiğini sanmayın; klavyedeki mikrofona yeniden dokunup kaldığınız yerden sürdürün ya da “Dikteyi durdur” diyerek kendiniz bitirin. Dikteyi ilk kez kullanacaksanız Ayarlar > Genel > Klavye yolundan açmanız gerekir. Satır atlamak için “yeni satır” ya da “yeni paragraf” demeniz yeter.
1 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren reklam kurallarına göre gerçek bir kişinin yapay zekâyla oluşturulmuş dijital kopyası, o kişi ürünü bizzat denemiş ya da tavsiye ediyormuş izlenimi verecek biçimde reklamda kullanılamaz. Yapay zekâyla üretilen ve insandan ayırt edilemeyen dijital karakterlerin de reklamda açık ve anlaşılır biçimde belirtilmesi gerekir. İndirim döneminde tanınmış bir yüzün “Ben de aldım” dediği bir video görürseniz, kurala aykırı bir reklamla ya da dolandırıcılıkla karşı karşıya olabilirsiniz.
Kamu Hizmetlerinin Sunumunda Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesine göre başvuruda istenen belgeler tek tek sayılarak yazılır. Hizmet standartları tablosunda “idare tarafından istenecek diğer belgeler” ya da “benzeri belgeler” gibi muğlak ifadelere yer verilmez. Aynı madde, başka idarelerin elektronik ortamda paylaşıma açtığı belgelerin başvuru sahibinden istenmeyeceğini ve adli sicil kaydı yerine yazılı beyan alınacağını da söyler.
Google’ın aile yardım sayfası açık bir uyarı yapıyor: Family Link uygulamasında Yardım ve geri bildirim menüsünden gönderilen genel geri bildirimler, uygunsuz içerik ya da davranış şikâyeti ve yasal kaldırma talebi olarak işleme alınmıyor; bu tür bildirimler dikkate alınmıyor. Çocuğunuz bir Google hizmetinde uygunsuz bir içerikle karşılaştıysa aynı sayfadaki uygunsuz içeriği bildirme bağlantısını kullanın. İçeriğin hukuki bir nedenle kaldırılmasını istiyorsanız yasal kaldırma talepleri sayfasına gidin.
NIST’in Temmuz 2024’te yayımladığı Üretken Yapay Zekâ Profili (NIST AI 600-1), üretken yapay zekâya özgü ya da onunla büyüyen 12 risk sayar. Bunlar arasında uydurma (confabulation), veri gizliliği, bilgi güvenliği, bilgi bütünlüğü, fikrî mülkiyet, zararlı yanlılık, çevresel etkiler ve tedarikçi bileşenlerinden doğan değer zinciri riski var.
Hinton, Vinyals ve Dean’in 2015 tarihli damıtma makalesinde ilginç bir deneme var. Bir konuşma tanıma modeli, eğitim verisinin yalnızca yüzde 3’üyle iki farklı yoldan eğitildi. Yalnız kesin etiketlerle, yani her örneğin tek doğru cevabıyla eğitilen model test setinde yüzde 44,5 doğrulukta kaldı ve ezberleme (overfitting) belirtisi gösterdi. Aynı küçük veriyle ama büyük modelin verdiği olasılıklarla, yani yumuşak hedeflerle (soft target) eğitilen model yüzde 57’ye çıktı.
OWASP Top 10 for LLM Applications 2025 listesinin ikinci maddesi LLM02, hassas bilgi ifşası (sensitive information disclosure) adını taşır. OWASP’a göre bu risk, bir yapay zekâ uygulamasının çıktısında kişisel veri, finansal bilgi, sağlık kaydı, gizli iş verisi, güvenlik bilgisi ya da hukuki belge gibi bilgileri açığa çıkarmasıdır. Sayfadaki örneklerden biri, bir kullanıcının başka bir kullanıcının kişisel verisini yanıt olarak almasıdır.
Google, arama sonuçlarında içeriğin yapay zekâyla mı yoksa insan eliyle mi yazıldığına değil, ne kadar kaliteli olduğuna bakar. Şirket bu tutumunu Şubat 2023’te Search Central blogunda yazdı. Aynı yazıda bir sınır da çizildi: otomasyonu, yapay zekâ dahil, esas olarak arama sıralamasını etkilemek için kullanmak spam politikalarına aykırıdır. Yani videonuzdan yapay zekâ yardımıyla blog yazısı hazırlamak tek başına sorun değildir.
Veli size “çocuğum BİLSEM’e nasıl aday gösterilir?” diye sorduğunda yapay zekâdan (soruya yazıyla cevap veren program) yalnızca sade bir bilgi notu isteyin; aday gösterme kararı ona bırakılmaz. 2025-2026 Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme Kılavuzu’na göre sınıf öğretmenleri gözlem formu doğrultusunda öğrenci önerir; aday gösterme süreci okul yönlendirme komisyonunca yürütülür. Aday gösterilen öğrencinin rapor çıktısının bir nüshası veliye verilir.
BİLSEM’e (Bilim ve Sanat Merkezi) yeni kaydolan çocuğunuzun ilk programı uyum programıdır. Millî Eğitim Bakanlığı’nın Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi’ne göre bu program, yeni kaydı yapılan öğrencilerin kurumu, programları, öğretmenleri ve diğer öğrencileri tanımasını içerir (madde 18). Süresi en çok iki ay, toplam 40 ders saatidir (madde 25). Rehber öğretmen de bu süreçte velilere BİLSEM’in tanıtımını yapar (madde 43).
Hesabınızın yüzü, insan olmayan bir yapay zekâ kişisi (yapay zekâyla üretilmiş sanal bir karakter) ise Instagram bunu profilde göstermenizi istiyor. Instagram Creators blogundaki duyuruya göre “AI creator” etiketi “AI-generated profile” (yapay zekâyla üretilmiş profil) adını aldı. Etiket, profilde yapay zekâyla oluşturulmuş bir kişi yer aldığında çıkıyor. Yapay zekâ araçlarını yalnızca üretim sürecinizde kullanıyorsanız etiket gerekmiyor. Etiketi açmak için profilinizi düzenleyip ilgili düğmeyi açın. Etiket profilinizde ve içeriğinizin yanında görünür.
Videoyu yüklediniz ama otomatik altyazı (konuşmayı kendiliğinden yazıya çeviren özellik) çıkmadı. Altyazı çıkmıyorsa nedenler çoğu zaman sesten gelir. YouTube’un Türkçe yardım sayfası bunun nedenlerini sıralıyor: videonun çok uzun olması, dilin desteklenmemesi, ses kalitesinin düşük olması, konuşmaların algılanamaması, videonun başında uzun süreli sessizlik olması ve aynı anda konuşma ya da birden fazla dil bulunması. Türkçe desteklenen diller arasında.
n8n’i kendi işinizde kullanıyorsanız n8n lisansının en az bir cümlesini bilin. Aracın kaynak kodu “Sustainable Use License” altında paylaşılıyor. Lisansa göre yazılımı kendi iç iş amaçlarınız için ya da ticari olmayan veya kişisel kullanım için kullanabilir ve değiştirebilirsiniz. Yazılımı başkalarına dağıtmak ise yalnızca ücretsiz ve ticari olmayan amaçla serbesttir. Metin “iç iş amacı” ve “ticari olmayan” ifadelerini ayrıca tanımlamıyor.
Gemini’yi abonelik olmadan kullanıyorsanız aracın tek seferde aklında tutabildiği metin sınırlıdır. Google’ın yardım sayfasına göre abonelik olmayan kullanımda bağlam penceresi 32 bin jetondur. Jeton (token), aracın metni böldüğü küçük parçadır; bağlam penceresi de sohbetin ve yapıştırdığınız belgelerin toplam olarak sığabildiği alandır. Bunun pratik sonucu şudur: çok uzun bir belgeyi ve uzun bir sohbeti aynı pencereye sığdırmaya çalışırsanız araç başlardaki bilgileri kaçırabilir.
Harf saydırmak, sohbet araçları için sandığınızdan zordur: “Bu kelimede kaç tane k var?” diye sorarsanız yanlış sayabilir. Nedeni, modern modellerin metni harf harf değil, jeton (kelime parçası) denen bloklarla görmesidir. Kalai ve arkadaşlarının makalesi bir örnek verir: “DEEPSEEK” kelimesinde kaç tane D olduğu sorulduğunda DeepSeek-V3 modeli on denemede “2” ya da “3” dedi; Meta AI ve Claude 3.7 Sonnet de benzer sonuçlar verdi, bazen 6 ve 7’ye varan cevaplarla.
Büyük dil modeli (yazıdan öğrenen program), eğitim sırasında okuduğu metnin bir kısmını birebir saklayabilir; buna model ezberi diyelim. 2021’de bir güvenlik sempozyumunda sunulan çalışma, internet sayfalarından toplanmış metinle eğitilmiş GPT-2 modelini inceledi. Araştırmacılar 600.000 metin parçası ürettirdi ve en az 604’ünün (yüzde 0,1) eğitim verisinden birebir alınmış metin içerdiğini gösterdi.
Kişisel Verileri Koruma Kurumunun 2026’da yayımladığı iş yerleri belgesi, gölge yapay zekâyı (shadow AI) şöyle tanımlar: üretken yapay zekâ araçlarının kurumun bilgisi, onayı ya da kurumsal kontrolü dışında çalışanlarca iş süreçlerinde kullanılması. Belgeye göre kayıt, izleme ya da denetim dışında kalan araçlar risk taşır. Belge, çalışanların yalnızca kurumun belirlediği ve kullanım koşulları tanımlanmış araçlara erişmesini önerir. Birim ilkenizde onaylı aracı adıyla yazın.
Bir fotoğrafı Google’da adresiyle aratıyorsanız bunun izi kalabilir. Google’ın görselle arama yardım sayfası, tarayıcıların aradığınız adresleri geçmişe kaydetmediğini, ancak Google’ın bu adresleri ürün ve hizmetlerini geliştirmek için saklayabileceğini belirtiyor. Bu, adresin kamuya açık bir sayfada durması durumunda büyük sorun olmayabilir. Fakat bir kaynağınızın size özel gönderdiği, henüz yayımlanmamış bir fotoğrafın adresini ya da özel bir bağlantıyı arama kutusuna yapıştırmadan önce durun.
Ters görsel aramada TinEye’da “en eski” sıralamasını seçtiniz ve tepede 2019 tarihli bir sayfa çıktı. Bu tarihi “fotoğraf ilk 2019’da yayımlandı” diye yazmayın. TinEye’ın yardım sayfasına göre “en eski” sıralaması, aracın tarayıcılarının görseli bulduğu en erken kayıtları üste koyar. Sayfa ayrıca, aracın bir görselin sayfada ilk göründüğü tarihi bilmediğini, yalnızca kendisinin ilk bulduğu tarihi bildiğini açıkça söylüyor. Yani bu tarih bir ipucudur, kanıt değil.
Bir tedarikçiniz size e-Fatura (elektronik ortamda düzenlenen fatura) gönderdiğinde bunun “gerçek fatura” sayılıp sayılmadığını merak edebilirsiniz. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın e-Belge sitesine göre e-fatura yeni bir belge türü değildir; kâğıt fatura ile aynı hukuki niteliklere sahiptir. Aynı sitede e-Arşiv Fatura için de faturanın elektronik ortamda oluşturulduğu ve alıcının talebine göre kâğıt veya elektronik ortamda iletilebildiği yazıyor.
Bir firma ya da kurum kişisel verinizi alırken size verdiği aydınlatma metnini çoğu zaman okumadan geçersiniz. Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun (KVKK) sayfasına göre veri sorumlusu (verinizi işleyen kişi ya da kurum), Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 10. maddesi çerçevesinde verileriniz elde edilirken size şu beş bilgiyi vermekle yükümlüdür: veri sorumlusunun ve varsa temsilcisinin kimliği; verilerin hangi amaçla işleneceği; kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği; veri toplamanın yöntemi ve hukuki sebebi; 11.
Hastane randevusunu unutmamak için MHRS randevu kartını telefonda saklayın. Merkezi Hekim Randevu Sistemi’nin (MHRS) ana sayfasındaki eski bir duyuru (Covid-19 sokağa çıkma kısıtlaması dönemine ait, 2021 tarihli içerik), randevunuzu göstermenin birkaç yolunu sayıyor: MHRS mobil ya da web sitesinde “Randevularım” sekmesindeki randevu kartı, randevu bilgilerinin PDF çıktısı ve sayfanın cihaza kaydedilmiş ekran görüntüsü. Randevu bilgilendirme seçeneklerinde SMS ya da e-posta tercihiniz açıksa gelen bilgilendirme mesajı da bunlardan biri.
Android telefonunuzda yazı küçük geldiği an yazı boyutunu hemen büyütmek isteyebilirsiniz. Android’in erişilebilirlik yardım sayfasına göre bunun kısa bir yolu var. Önce bir kez Ayarlar’a girin ve “Yazı tipi boyutu” seçeneğini arayın; kaydırma çubuğuyla yazıyı istediğiniz büyüklüğe getirin. Sayfaya göre bunu yaptığınızda Yazı Tipi Boyutu kutusu Hızlı Ayarlar’a kendiliğinden eklenir. Sonrasında ekranın üstünden aşağı kaydırıp bu kutuya dokunarak yazıyı büyütebilir ya da küçültebilirsiniz.
Çocuklar için kurulmuş içerik filtreleri kusursuz değildir. Google’ın ebeveyn sayfası bunu açıkça söylüyor: filtreler olsa da çocuğunuz istemediğiniz bir içerikle karşılaşabilir. Aynı sayfa, uygunsuz ya da yanlış bir cevap gördüğünüzde geri bildirim vererek bunu bildirmenizi, çocuğun da cevabı “kötü” diye işaretlemesini öneriyor. Yapılacak şey, cevabı sessizce geçmek yerine çocuğunuzla birlikte bildirmek.
Google’ın yardım sayfasına göre 13 yaşın altındaki (ya da ülkenizdeki ilgili yaşın altındaki) bir çocuk Gemini Uygulamaları’nı (Google’ın yapay zekâ asistanı) ancak denetimli bir hesapla kullanabilir ve bunun için ebeveynin önce erişime izin vermesi gerekir. İzni Google Family Link’ten (ebeveyn denetim uygulaması) verirsiniz: Denetimler, Gemini, Gemini Uygulamaları yolunu izleyin. Çocuk uygulamayı ilk açtığında e-posta alırsınız ve izni istediğiniz an kapatabilirsiniz.
Bir yakınınızın sosyal medya hesabından size para, kart bilgisi ya da bir hesaba para göndermeniz isteniyorsa, yakınınız hesabından para istiyor görünse bile isteği doğru kabul etmeyin. Hesap, dolandırıcılar tarafından ele geçirilmiş olabilir. Türkiye Bankalar Birliği (TBB) e-kitabında bu duruma “yakını adına talepte bulunma” diyor.
Telefon ekranında +1 ya da +00 olan arama gelirse, yani numaranın başında bu rakamları görüyorsanız, arayan kişi bankanızı, polisi ya da bir kurumu temsil ettiğini söylese bile söylediklerini dikkate almayın. Türkiye Bankalar Birliği (TBB), dolandırıcılığa karşı hazırladığı e-kitapta bu konuda açık bir uyarı yapıyor: bu tür aramalarda söylenenleri ciddiye almayın. Kitaba göre dolandırıcıların aradığı numaralar çoğunlukla bankaların numaralarına benzer; ancak ayrıntılı bakıldığında farklılıklar görülebilir.
Veliye gidecek bir duyuru taslağını yapay zekâya (soruya yazıyla cevap veren program) yazdırırken öğrencinin adını yazmanız gerekmez; yer tutucu (gerçek bilginin yerine geçen etiket) yeter. Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun (KVKK) Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi’nin 14. sorusu, ad-soyad, adres, telefon numarası ve kimlik bilgileri gibi kişiyi doğrudan ya da dolaylı tanımlamaya elverişli kişisel verilerin bu sistemlerle paylaşılmasından kaçınılmasını söyler.
Çalışma planı için yapay zekâya danışmadan önce bilmeniz gereken tek şey TYT puanı hesabındaki test ağırlığıdır. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi’nin (ÖSYM) 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kılavuzunda, Temel Yeterlilik Testi (TYT) puan türünün hesaplanmasında testlerin ağırlıkları yüzde olarak verilir: Türkçe testi yüzde 33, Temel Matematik testi yüzde 33, Sosyal Bilimler testi yüzde 17 ve Fen Bilimleri testi yüzde 17.
Danışman rehber öğretmenseniz veli görüşmesi özetini yapay zekâya (YZ) adsız taslaklatabilirsiniz; ama görüşmenin kendisi öğretmenin işidir. BİLSEM (Bilim ve Sanat Merkezi) Yönergesi’ne göre öğretmen, danışman rehber öğretmeni olduğu öğrencilerin velileri ve okullarındaki öğretmenleriyle periyodik aralıklarla görüşür ve sonuçları rehber öğretmen ya da psikolojik danışmana bildirir (Madde 44). Rehber öğretmen de öğrenci ve velilerle bireysel görüşmeler yapar (Madde 43).
Bireysel yetenekleri fark ettirme programının sonunda hangi alana gideceğinize, alan keşfi çalışmalarının ardından öğretmenler kurulu karar verir; yapay zekâ (YZ) bu kararı vermez. BİLSEM (Bilim ve Sanat Merkezi) Yönergesi’ne göre program, öğrencinin bütün alanları tanıyacağı biçimde iki eğitim öğretim yılı olarak planlanır; alanlara özgü etkinlikleri ilgili alan öğretmeni planlar. Program bittikten sonra öğrenciler öğretmenler kurulunca çoklu değerlendirme yöntemiyle özel yetenekleri geliştirme programı alanlarına yönlendirilir (Madde 20).
Yapay zekâyla kurduğunuz ilerleme izleme tablosu kurumun iç çalışma aracıdır; dönem sonu formu ise başka bir belgedir. Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nin 8. maddesine göre destek eğitimi alan bireylerin raporlarının yenilenmesi için yapılan başvuruda, ilgili kurumca düzenlenecek “Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu” istenir. Okuduğumuz yönetmelik metni bu formun içeriğini vermiyor; bu yüzden tablonuzun o formun yerini tutacağını varsaymayın ve form biçimini bağlı olduğunuz müdürlükten öğrenin.
Merkezin defter ve dosyalarını bilgisayarda tutmak mümkün, ama bir şartı var: yıl sonu çıktısı alınmalı. Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin 28. maddesine göre merkezde gelen giden evrak defteri ve ders defteri tutulur; dosyalar arasında birey dosyası, aile eğitim danışmanlığı dosyası, personel dosyası, evrak ve teftiş dosyaları ile kameralı sistemin kontrol listesi vardır. Bunlar, istenen bilgileri içermesi, yıl sonunda çıktısının alınması ve merkez müdürlüğünce onaylanması şartıyla elektronik ortamda da tutulabilir.
Sosyal medyada dolaşan bir fotoğrafın ekran görüntüsünü (screenshot) içerik kimlik bilgisi (Content Credentials) aracına verirseniz büyük olasılıkla “kayıt yok” sonucu alırsınız. Nedeni basit: Content Authenticity Initiative’in belgelerine göre ekran görüntüsü, özgün görseldeki C2PA kaydını taşımaz. Yani boş sonuç fotoğrafın sahte olduğunu göstermez; yalnızca elinizdeki kopyanın geçmişi taşımadığını gösterir.
Google Fotoğraflar’da yüz gruplama (face groups) ayarını kapatmayı düşünüyorsanız önce sonucunu bilin. Google’ın yardım sayfasına göre ayarı kapattığınızda üç şey silinir: yüz grupları, bunları oluşturan yüz modelleri ve kişilere verdiğiniz adlar. Yani torununuza, eşinize verdiğiniz adlarla artık arama yapamazsınız. Ayarı yeniden açarsanız adları baştan yazmanız gerekir. Ayar, profil resminize dokunduktan sonra Google Fotoğraflar ayarları ve Gizlilik yolundadır. Bu adlar zaten varsayılan olarak yalnız size görünür.
Claude Code’u denemek için her zaman terminal açmanız gerekmez. Claude Code belgelerine göre Claude masaüstü uygulamasını kurup oturum açtıktan sonra Code sekmesine tıklamanız yeterlidir. Masaüstü uygulaması Claude Code’u içinde taşır, bu yüzden komut satırı aracını ayrıca kurmanıza gerek kalmaz. Uygulama Mac için Intel ve Apple Silicon işlemcili bilgisayarlarda, ayrıca Windows’ta çalışır; Ubuntu ve Debian sürümü deneme aşamasındadır. Sekme hesabınıza ya da bölgenize göre görünmeyebilir.
KVKK’nin örneklerle hazırladığı rehbere göre kişisel veri (personal data), kimliği belirli ya da belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgidir. Belirlenebilir olmak, bilginin başka bir bilgiyle birleşince kişiyi göstermesi demektir. Rehber, yalnız tek bir kişiye uyan bir tarifin bile kişisel veri sayılabileceğini anlatır.
Google Play’deki yaş derecelendirmesi, bir uygulamanın içeriğinin hangi yaşa uygun olduğunu anlatır; kullanıcıların birbiriyle yazışıp yazışamadığını ya da konum paylaşılıp paylaşılmadığını anlatmaz. Google’ın yardım sayfası bunu açıkça yazıyor: Uygulamanın etkileşim özellikleri, içerik derecelendirmesinden ayrıdır. Bu bilgiler uygulama sayfasındaki ayrıntılar bölümünde yer alır. Bir çizim ya da oyun uygulaması küçük yaşa uygun görünebilir ama içinde yazışma bulunabilir.
Samsung Galaxy telefonlarda Galaxy AI özelliklerinin bir bölümü bulutta, yani uzaktaki sunucularda çalışır. Bunu istemiyorsanız Ayarlar’da Galaxy AI bölümünü açın ve verileri yalnızca cihazda işleme anahtarını (Process data only on device) açık konuma getirin. Samsung’a göre bu anahtar, Galaxy AI’ın buluta dayalı işlemlerini toptan kapatır. Çeviri gibi telefonda çalışan özellikler kullanılmaya devam eder. Otomatik özetleme ve fotoğraf düzenleme gibi bulut isteyen özellikler ise kısıtlanabilir.
1 Ağustos 2026’dan bu yana indirim reklamında önceki fiyat olarak, indirimin başladığı tarihten önceki son on gün içinde uyguladığınız en düşük fiyatı göstermeniz gerekir. Kurgusal bir örnek: Bir ürünü son on gün içinde bir gün yüzde 10 indirimle sattıysanız, önceki fiyat o indirimli fiyattır ve yeni indirim oranı ona göre hesaplanır. Meyve, sebze gibi çabuk bozulan mallarda ve hizmetlerde ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınır.
Beklenen gol (expected goals, xG), bir şutun gol olma olasılığını 0 ile 1 arasında bir sayıyla gösterir. Opta’nın açıklamasına göre ceza sahası içinden atılan 0,1 xG değerindeki bir şut, böyle on şuttan yaklaşık birinin gole dönüşmesinin beklendiği anlamına gelir. Değer, yaklaşık bir milyon geçmiş şuttan öğrenen bir modelle bulunur; kaleye uzaklık, açı, kalecinin konumu ve savunma baskısı gibi bilgiler hesaba katılır.
Eksik evrak için aileye gidecek hatırlatma notunu yapay zekâya (soruya yazıyla cevap veren program) yazdırırken ad ve kimlik numarası yerine yer tutucu (gerçek bilginin yerine konan etiket) kullanın: “Sayın [AİLE], kayıt dosyası için [EKSİK BELGE] henüz ulaşmadı; [TARİH] öncesinde getirebilirseniz memnun oluruz.” Notu aldıktan sonra etiketleri kendi kayıtlarınıza bakarak elle doldurun. Hangi belgenin istendiğini yapay zekâya değil yönetmeliğe sorun: 2024 değişiklikli metinde kayıt için T.C.
Seans gözlemlerini bir takip tablosunda tutuyorsanız yönetmeliğin 2024 değişiklikli metnindeki şartı bilin (güncel metni kontrol edin): defter, dosya ve kayıtlar; istenen bilgileri içermesi, yıl sonunda çıktısının alınması ve merkez müdürlüğünce onaylanması şartıyla elektronik ortamda da tutulabilir (Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği, Madde 28/3). Birey dosyasındaki formlar arasında performans kayıt formu ile BEP’in (bireyselleştirilmiş eğitim programı) gelişimi izleme özet formu da sayılır (Madde 28/2-b-1).
Seans etkinliği için yazdığınız uzun bir yönergeyi, yapay zekâya (soruya yazıyla cevap veren program) tek eylemli yönerge cümlelerine böldürebilirsiniz: her cümlede tek fiil, tek iş.
Yapay zekâyla (soruya yazıyla cevap veren program) hazırladığınız eğitsel bir taslak, uzman gözetimi olmadan öğrencinin dosyasına girmez. Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nin 47. maddesine göre BEP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı) geliştirme birimi, okul müdürü ya da görevlendireceği müdür yardımcısının başkanlığında kurulur; rehberlik öğretmeni, sınıf ve alan öğretmenleri, veli ve öğrenci de üyedir. Taslağı bu sırayla kullanın: Başına “yapay zekâ taslağıdır” yazın. Birime okutun; düzeltmeyi kendiniz yapın.
Sitenin giderlerini karşılamak için Google reklamları gösteriyoruz. Google, reklam seçmek ve ölçmek için çerez kullanır. Kabul ederseniz reklamlar gösterilir ve bu veriler yurt dışındaki Google sunucularına aktarılır. Reddederseniz reklam gösterilmez, reklam çerezi de oluşmaz. Ayrıntılar: Çerez Politikası · KVKK Aydınlatma Metni
Rakamla
