Yeni bir beceriyi yapay zekâyla öğrenme planı: anlat, sına, düzelt
- Okuma süresi: 3 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Emekli öğretmen Gül Hanım, torunuyla oynayabilmek için satranç öğrenmek istiyor. Yapay zekâya “bana satranç anlat” yazdı, uzun bir metin geldi. Okudu, beğendi, ama iki gün sonra taşların nasıl hareket ettiğini bile karıştırdı. Anlatılanı okumak öğrenmek değilmiş; ona bir öğrenme planı gerekiyordu.
Bu derste yeni bir beceriyi yapay zekâyla öğrenmek için üç adımlı bir düzen kuracaksınız: araç önce anlatır, sonra sizi sınar, yanlışlarınızı düzeltir. Örnekte satranç var, ama aynı düzen bir yazılım, bir dil bilgisi konusu ya da bir el işi için de çalışır.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Bu derste neler öğreneceksiniz?
- Öğrenme hedefinizi tek cümleyle yazmayı.
- Yapay zekâdan anlatmasını, sonra sizi sınamasını istemeyi.
- Yanlışlarınızı bir listeye dönüştürüp birkaç gün sonra yeniden sınanmayı.
Öğrenme planında anlatım neden tek başına yetmez?
Öğrenme araştırmaları bu konuda açık bir fikir veriyor. Psychological Science in the Public Interest dergisinde yayımlanan geniş bir inceleme, çalışma yöntemlerini karşılaştırmış ve kendini sınamayı (practice testing) ile çalışmayı zamana yaymayı (distributed practice) yüksek yararlı bulmuş. Yani bilgiyi tekrar tekrar okumak yerine kendinizi sınamak ve tekrarı birkaç güne yaymak daha iyi sonuç veriyor.
Şirketler de araçlarına bu düşünceyi eklemeye başladı. OpenAI, ChatGPT’deki çalışma modunun (study mode) soru sorduğunu, ipucu verdiğini ve bilgi kontrolleri yaptığını yazıyor. Google, Gemini’deki Guided Learning özelliğinin soru sorduğunu, anlayıp anlamadığınızı kontrol ettiğini ve konu bitince özet verdiğini anlatıyor. Anthropic de Claude for Education için öğrenme modunun (learning mode) doğrudan cevap vermek yerine soru sorarak düşündürdüğünü duyurdu. Menü adları ve hangi hesaplarda açık olduğu sürüme göre değişebilir; böyle bir mod yoksa aynı işi aşağıdaki isteklerle kendiniz yaptırabilirsiniz.
Üç adım: anlat, sına, düzelt
Anlat: Aracın tek bir küçük konuyu, sizin düzeyinize göre anlatmasını isteyin. Her seferinde yalnızca bir konu seçin.
Sına: Aracın cevabı vermeden size beş soru sormasını isteyin. Aracın cevaplarına bakmadan önce kendi cevaplarınızı yazın.
Düzelt: Yanlış yaptığınız yerleri açıklatın, sonra aynı konudan yeni sorular isteyin. Yanlışlarınızı bir listeye yazın ve iki üç gün sonra o listeden yeniden sınanın.
Örnek istek
Satranç öğrenmek istiyorum, hiç bilmiyorum. Hedefim: torunumla bir oyun oynayabilmek. Önce yalnızca piyonun nasıl hareket ettiğini üç kısa paragrafla anlat. Sonra bana cevabı vermeden beş soru sor ve her soruyu ben cevapladıktan sonra değerlendir. Yanlış yaptığım yerleri ayrı bir listede topla.
İpucu
Araç bir kuralı yanlış anlatabilir. Kuralları, tarihleri ve tanımları bir ders kitabı, kurumun kendi sayfası ya da bir öğretmenle karşılaştırın.
Videoyla izleyin
İzlerken şuna dikkat edin: Çalışma modunun cevabı vermek yerine soru sorarak ilerlediği yerlere dikkat edin; siz de aynı düzeni anlat, sına, düzelt adımlarıyla kuracaksınız.
Videoyu kaynağında açın (YouTube): Introducing ChatGPT Study Mode
Video: OpenAI (İngilizce). Türkçe altyazı için YouTube’da altyazı ayarını açabilirsiniz.
Yapay zekâyla yeni bir beceri öğrenirken sınama adımında ne yaparsınız?
Adım adım uygulama
- Öğrenmek istediğiniz beceriyi ve hedefinizi tek cümleyle yazın.
- İlk konuyu seçin ve aracın bu konuyu kısa anlatmasını isteyin.
- Aynı sohbette, cevapları vermeden beş soruluk bir sınav isteyin.
- Her soruyu kendi cümlenizle cevaplayın, sonra aracın değerlendirmesini okuyun.
- Yanlışlarınızı kendi defterinize ya da bir belgeye yazın.
- İki üç gün sonra aynı listeden yeni bir sınav isteyin.
Örnek not
Yanlışım: Atın hareketini düz çizgi sandım. Doğrusu: L biçiminde, bir yönde iki kare, ardından dik yönde bir kare. Kontrol: ders kitabında 12. sayfa. Yeniden sınanma günü: cuma.
Kendinizi deneyin
Bu dersteki düzende ikinci adım hangisidir?
Öğrenme araştırmasına göre hangi iki yöntem yüksek yararlı bulunmuştur?
Araç size bir kuralı anlattı ve emin değilsiniz. Ne yaparsınız?
Kaynaklar
- Dunlosky ve ark., Improving Students’ Learning With Effective Learning Techniques (Psychological Science in the Public Interest) (İngilizce)
- OpenAI, Introducing study mode (İngilizce)
- Google, Gemini Guided Learning (İngilizce)
- Anthropic, Introducing Claude for Education (İngilizce)
- OpenAI Yardım, Prompt engineering best practices for ChatGPT (İngilizce)
- OpenAI: Introducing ChatGPT Study Mode (video, İngilizce)
Son kontrol: 11 Kasım 2026
Kaynak: yzdersleri.com/ders/yeni-bir-beceriyi-yapay-zekayla-ogrenme-plani-anlat-sina-duzelt/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
