Afet ve deprem hazırlığında yapay zekâ: Aile planı taslağı ve çanta listesini AFAD ile karşılaştırma
- Okuma süresi: 4 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Yapay zekâ AFAD’ın ve diğer kurumların resmî uyarılarının yerine geçmez ve gerçek zamanlı afet bilgisi vermez. Acil durumda 112’yi arayın.
Yapay zekâ hazırlık aşamasında işe yarar: aile planını bir tabloya dökmenize, çanta listesini sizin ailenize göre uyarlamanıza ve resmî metni sadeleştirmenize yardım eder. Kuralları AFAD koyar.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Bu derste neler öğreneceksiniz?
- Aile afet ve acil durum planını yapay zekâyla nasıl taslaklayacağınızı
- AFAD’ın çanta listesini ailenize nasıl uyarlayacağınızı
- Resmî duyuruyu nasıl sadeleştireceğinizi
- Hangi bilgileri asistana yazmayacağınızı
AFAD ne diyor?
AFAD’ın çanta sayfasına göre çantanız ilk 72 saat için hazır ve kolay ulaşılır yerde olmalı; gıda, belge fotokopileri, giysi, su, hijyen malzemeleri, ilk yardım çantası, battaniye ya da uyku tulumu, düdük, kâğıt kalem, pilli radyo, fener ve yedek pil içermeli. Çanta, sorumlu olduğunuz kişiler (bebek, yaşlı, engelli birey) ve evcil hayvanlar için gerekenleri de kapsamalı.
Bursa İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü’nün “Afete Hazır Aile” sayfası ise aile toplantısı yapmanızı, evin krokisini çizip alternatif çıkışları belirlemenizi, bölge dışında bir bağlantı kişisi seçmenizi, evin içinde ve dışında buluşma yerleri belirlemenizi ve yatağınızın yanına su, düdük, fener ve ayakkabı koymanızı öneriyor. Deprem anında çök-kapan-tutun, sarsıntıdan sonra ise gaz, su ve elektriği kesmek gibi adımlar yazıyor.
Gerçek bir kullanım örneği
İçişleri Bakanlığı’nın 17 Ağustos 2024 tarihli haberine göre AFAD’ın Deprem Ön Hasar ve Kayıp Tahmini Sistemi (AFAD-RED) yapay zekâdan yararlanıyor; olası bir depremde hasar ve kayıp tahmini yapabiliyor. Aynı haberde AFAD yetkilisi, depremin kesin zamanını ve yerini tahmin etmenin mümkün olmadığını söylüyor. Bu kurumsal bir sistemdir. Sizin işiniz hane düzeyindedir: aile planını ve çantayı yapay zekâyla taslaklayabilirsiniz, ama deprem zamanını yapay zekâya sormayın.
Yapay zekâ nerede devreye girer?
AFAD’ın listesini ve aile bilgisini (kaç kişi, bebek var mı, yaşlı var mı, evcil hayvan var mı) yazıp “bu listeyi ailemize göre uyarla, eksikleri sor” diye isteyin. Asistan listeyi kısaltabilir, haftalık bir kontrol tablosu çıkarabilir. Plana tarihleri siz yazın: pil ve yiyecek değişimi, su yenileme.
Aile planı tablosunda şu sütunlar olsun: kim kimi alır, buluşma yeri, bölge dışı bağlantı kişisi. Kişi adları yerine “anne”, “baba”, “ablam” gibi rollerle yazın. Adres, kimlik numarası, ilaç ve sağlık durumu bilgisi yazmayın; bu bilgileri çantadaki belge fotokopilerine ve not defterine kendiniz yazın.
Resmî duyuru ve acil durum
AFAD ya da belediye bir duyuru yaptığında, metni resmî kanaldan alıp asistana yapıştırın ve sadeleştirtin. Duyuruyu asistandan öğrenmeye çalışmayın. 112 Acil Çağrı sitesinin proje menüsünde Hayat 112 Acil ve AFAD Acil mobil uygulama sayfaları yer alıyor; bu uygulamaların güncel işlevini kendi sayfalarından kontrol edin.
Adım adım uygulama
- AFAD’ın çanta ve aile planı sayfalarını okuyun.
- Ailenizdeki kişileri roller hâlinde yazın.
- Çanta listesini ailenize göre uyarlatın.
- Aile planı için boş bir tablo isteyin.
- Listeyi AFAD’ın listesiyle yan yana karşılaştırın.
- Planı aile toplantısında konuşup herkesle paylaşın.
Kontrol listesi
- Çanta listesini AFAD ile karşılaştırdım
- Adres ve sağlık bilgisi asistana girmedi
- Aile planı tablosunu aileyle konuştum
- Resmî duyuruyu yalnızca resmî kanaldan okudum
- Acil durumda 112’yi arayacağımı biliyorum
Zayıf komut
Deprem çantası ne olmalı?
Güçlü komut
Dört kişilik bir aileyiz: iki yetişkin, bir bebek ve bir yaşlı. Evcil hayvanımız yok. AFAD’ın çanta listesi şöyle: su, gıda, belge fotokopileri, giysi, hijyen, ilk yardım, battaniye, düdük, fener, pilli radyo ve yedek pil. Listeyi bebek ve yaşlı için ek ihtiyaçlarla uyarlayın; hangi maddelerde emin olmadığınızı ayrıca yazın.
Komut
Aile afet planı için boş bir tablo hazırlayın. Sütunlar: kişi (rol olarak), görev, buluşma yeri, bölge dışı bağlantı kişisi, not. Gerçek ad ya da adres kullanmayın.
Sık yapılan hatalar
- Çantayı yalnızca asistanın listesine göre hazırlamak
- Adres, kimlik ve ilaç bilgisini asistana yazmak
- Afet anında asistandan uyarı beklemek
- Listeyi bir kez hazırlayıp yıllarca kontrol etmemek
İpucu
Çanta listesindeki yiyecek ve pil gibi bozulabilecek maddeler için takviminize tarih koyun; asistana “altı ayda bir hatırlatma metni yaz” diyebilirsiniz.
Kendinizi deneyin
Afet çantası hangi süre için hazırlanır?
Asistana hangisini yazmamalısınız?
Deprem sırasında nereden bilgi alırsınız?
Kaynaklar
- AFAD: Afet ve Acil Durum Çantası Nasıl Hazırlanmalı? (Türkçe)
- Bursa İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü (AFAD): Afete Hazır Aile (Türkçe)
- 112 Acil Çağrı Merkezi: Acil durumda tek numara (Türkçe)
- OpenAI Yardım: ChatGPT doğruyu söyler mi? (İngilizce)
- İçişleri Bakanlığı: Deprem Riskine Yapay Zekâ Destekli Hazırlık (Türkçe)
Son kontrol: 8 Kasım 2026
Kaynak: yzdersleri.com/ders/afet-deprem-hazirligi-icin-yapay-zeka-aile-plani-canta/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Öğrenme yolunda sıradaki ders: Bahçe ve ev bitkisi için yapay zekâ: fotoğrafla tanıma, bakım takvimi, zehirli bitki uyarısı
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
