Bir metni sade dile çevirin
- Okuma süresi: 3 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Bu mini derste eski ve resmî sözcüklerle dolu bir duyuruyu herkesin anlayacağı Türkçeye çevirteceksiniz. Asıl beceri, sadeleştirirken hiçbir bilginin düşmediğini kontrol etmek.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Ders sonunda
Elinizde beş kısa cümlelik sade bir duyuru ve değiştirilen eski sözcüklerin karşılıklarını gösteren küçük bir liste olacak. Metni yapıştırmak yeterli olduğu için herhangi bir sohbet aracının ücretsiz sürümü işinizi görür.
Hukuki sonuç doğuran bir belgeyi (sözleşme, mahkeme ya da vergi yazısı gibi) sadeleştirtiyorsanız sade metni yalnızca anlamak için kullanın; geçerli olan her zaman asıl metindir.
Örnek
Örnek resmî yazı (kurgusal)
Sitemiz sakinlerinin malumu olduğu üzere, ana su deposunun periyodik bakım ve dezenfeksiyon işlemlerinin ifası maksadıyla 18 Kasım 2026 tarihinde saat 09.00-17.00 arasında şebeke suyu tedariki geçici olarak durdurulacak olup mezkûr süre zarfında ihtiyaç duyulacak suyun önceden temin edilmesi hususunda gereğini rica ederim. Bakım işleminin tamamlanmasını müteakip ilk açılışta suyun bir süre akıtılması tavsiye olunur. Söz konusu çalışmaya ilişkin talepleriniz yönetim ofisine şahsen ya da yazılı olarak iletilebilir.
Çamlık Evleri Site Yönetimi
Uygulama
- Aşağıdaki komutu yapıştırın, altına örnek yazıyı ekleyip gönderin.
- Asıl yazıdaki bilgileri sayın: tarih ve saat, kesintinin sebebi, su ayırma isteği, musluğu akıtma önerisi, başvuru yolu.
- Bu beş bilginin sade metinde olup olmadığına bakın.
Komut
Aşağıdaki resmî yazıyı, okulu yeni bitirmiş bir gencin de yaşlı bir komşunun da tek okumada anlayacağı sade Türkçeye çevir. Kısa cümleler kur. İfa, mezkûr, müteakip gibi eski ve resmî sözcükleri günlük karşılıklarıyla değiştir. Tarih, saat ve istenen işleri aynen koru; yeni bilgi ekleme, hiçbir bilgiyi atlama. En sonda, değiştirdiğin eski sözcükleri karşılıklarıyla birlikte liste olarak ver. Yazı:
Beklenen sonuç
Örnek sonuç
18 Kasım 2026’da saat 9.00 ile 17.00 arasında su kesilecek. Bu sürede ana su deposu temizlenip bakımdan geçirilecek. Lütfen ihtiyacınız olan suyu önceden ayırın. Su geldiğinde musluğu bir süre açık bırakmanızı öneririz. Sorularınızı ve isteklerinizi yönetim ofisine gelerek ya da yazarak iletebilirsiniz.
Değişen sözcükler
malum → bilinen
ifası maksadıyla → yapmak için
tedarik → sağlama
mezkûr → bu
süre zarfında → sürede
temin etmek → sağlamak, ayırmak
müteakip → sonra
tavsiye olunur → önerilir
Aynı komut farklı araçlarda, hatta aynı araçta iki ayrı denemede biraz farklı bir sonuç verebilir; önemli olan bilgilerin örnek veriyle uyuşmasıdır. Beş bilginin beşi de sade metinde bulunmalı.
Sonuç yanlışsa
Sadeleştirirken en sık iki hata olur. Birincisi bilgi düşmesidir: “Yazılı olarak da iletebilirsiniz.” kısmı ya da musluğu akıtma önerisi kaybolabilir. İkincisi anlam kaymasıdır: “önerilir” ifadesinin “zorunludur” olması gibi. Uygulamadaki beş bilgiyi tek tek aradıysanız ikisini de fark edersiniz. Eksik varsa şunu yazın:
Kontrol komutu
Asıl yazıdaki her bilgiyi madde madde listele ve her birinin sade metindeki karşılığını göster. Karşılığı olmayan bilgiyi sade metne ekle; anlamı değişen bir ifade varsa düzelt.
Şimdi sen dene
Şu cümleyi kendiniz sadeleştirin, sonra yapay zekâya sadeleştirtip karşılaştırın: “Aidat ödemelerinin her ayın beşinci gününe kadar ifa edilmemesi hâlinde gecikme bedeli tahakkuk ettirilecektir.”
Örnek çözüm
Aidatı her ayın 5’ine kadar ödemezseniz gecikme ücreti eklenir.
Sadeleştirmede en önemli kontrol hangisidir?
Örnek yazıda mezkûr sözcüğünün sade karşılığı hangisidir?
Asıl yazıda önerilen bir şey sade metinde zorunlu hâle gelmiş. Bu hangi hatadır?
Kaynaklar
Son kontrol: 7 Kasım 2026
Kaynak: yzdersleri.com/ders/metni-sade-dile-cevirin/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Öğrenme yolunda sıradaki ders: Google Dokümanlar’da sesle yazın, yapay zekâyla toparlayın
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
