Bir PDF’yi kaynak göstererek özetleyin
- Okuma süresi: 4 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Bu mini derste bir belgeyi özetletecek ve özetteki her bilginin hangi sayfadan geldiğini yazdıracaksınız. Böylece özeti, belgeyi baştan okumadan birkaç dakikada kontrol edebileceksiniz.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Ders sonunda
Elinizde, her maddesinin yanında sayfa numarası olan altı maddelik bir özet olacak. PDF yükleyebileceğiniz araçlara iki örnek: OpenAI’ın yardım sayfasına göre ChatGPT’nin ücretsiz katmanında dosya ve görsel yüklenebiliyor, ancak ücretsiz kullanıcılar için günlük dosya sınırı var. Google’ın yardım sayfasına göre Gemini’de de dosya yüklenebiliyor; bunun için oturum açmak gerekiyor, ücretli planlarda sınırlar daha yüksek. PDF’niz yoksa ya da yükleme sınırına takıldıysanız aşağıdaki örnek belgeyi metin olarak yapıştırmanız da yeterli.
Bir not: OpenAI’ın sayfası, yalnızca görüntüden oluşan (taranmış) PDF’lerin desteklenmediğini, hem metin hem görsel içeren PDF’lerde ise yalnızca metnin incelendiğini belirtiyor.
Örnek
Aşağıdaki üç sayfalık kurgusal belgeyi kullanın. İsterseniz bir kelime işlemcide her sayfayı ayrı sayfaya koyup PDF olarak kaydedebilirsiniz.
Örnek belge (kurgusal)
Sayfa 1
Papatya Semt Kütüphanesi, 2026 Ocak-Haziran Çalışma Özeti.
Bu dönemde kayıtlı üye sayısı 1.240’tan 1.580’e çıktı.
Hafta sonu açılış saati 10.00’dan 9.00’a alındı.
Sayfa 2
Çocuk bölümünde 24 masal saati oturumu yapıldı ve bu oturumlara toplam 610 çocuk katıldı.
Dönem boyunca 9.300 kitap ödünç verildi; en çok ödünç alınan tür roman oldu.
Sayfa 3
Bütçe sınırlı olduğu için yeni kitap alımı ertelendi.
Bu dönemde bağış yoluyla 420 kitap geldi.
Temmuz ayından itibaren çevrim içi rezervasyon sistemi denenecek.
Uygulama
- Belgeyi PDF olarak yükleyin ya da metni sohbet kutusuna yapıştırın.
- Aşağıdaki komutu belgenin hemen üstüne yazın ve gönderin.
- Özetten iki maddeyi rastgele seçin ve belgede gösterilen sayfada arayın.
Komut
Ekteki (ya da aşağıya yapıştırdığım) belgeyi özetle. Özet en çok altı madde olsun. Her maddenin sonuna, bilginin geçtiği sayfayı (s. 1) biçiminde yaz. Belgede olmayan hiçbir yorum, sebep ya da rakam ekleme. Bir bilginin hangi sayfada olduğundan emin değilsen o maddeyi yazma.
Beklenen sonuç
Örnek sonuç
1. Kayıtlı üye sayısı 1.240’tan 1.580’e çıktı (s. 1).
2. Hafta sonu açılış saati 10.00’dan 9.00’a alındı (s. 1).
3. 24 masal saati oturumuna toplam 610 çocuk katıldı (s. 2).
4. 9.300 kitap ödünç verildi; en çok roman ödünç alındı (s. 2).
5. Bütçe sınırlı olduğu için yeni kitap alımı ertelendi; bağışla 420 kitap geldi (s. 3).
6. Temmuz’dan itibaren çevrim içi rezervasyon sistemi denenecek (s. 3).
Aynı komut farklı araçlarda, hatta aynı araçta iki ayrı denemede biraz farklı bir sonuç verebilir; önemli olan bilgilerin örnek veriyle uyuşmasıdır. Maddelerin sırası ya da sözcükleri değişebilir; rakamlar ve sayfa numaraları değişmemeli.
Sonuç yanlışsa
Sık görülen hata, belgede olmayan bir yorumun eklenmesidir: “Kütüphane, yeni açılış saati sayesinde daha çok üye kazandı.” gibi. Belge iki bilgiyi ayrı ayrı veriyor ama aralarında bir bağ kurmuyor. Bir başka hata da doğru bilgiye yanlış sayfa numarası yazılmasıdır. İkisini de yakalamak için şu komutu kullanın:
Kontrol komutu
Özetteki her madde için belgeden kelimesi kelimesine kısa bir alıntı ve sayfa numarasını yaz. Alıntı bulamadığın maddeyi özetten sil.
Uygulama: ChatGPT’de deneyin
Amaç: Bir belgeyi baştan sona özetletmek yerine ihtiyaç duyduğunuz bilgiyi bulmak.
PDF’de görünen basılı sayfa numarası, dosya görüntüleyicisinin sayacından farklı olabilir. Belge taranmışsa bazı satırlar eksik okunabilir. Gerektiğinde iki numarayı ayrı yazın ve kritik cümleyi PDF’yi açarak doğrulayın.
Adım adım
- İzinli ya da kurgusal bir PDF kullanın.
- Aranacak üç alanı önceden yazın.
- Bir sonucu doğru sayfada bulun.
Komut
Örnek duyuru PDF’sinden başvuru son gününü, gereken belgeleri ve teslim kanalını çıkar. Her satıra ilgili başlığı, dosya sayfasını ve kısa bir dayanak ekle. Metin okunamıyorsa “okunamadı” yaz. Yorum ekleme.
Yapay zekâ çıktısı (örnek)
Son gün: 14 Mayıs, “Başvuru” bölümü, dosya sayfası 2. Teslim kanalı: danışma masası, dosya sayfası 3. Belgeler: okunamadı.
Kontrol listesi
- Gösterilen sayfada aynı bilgi var mı?
- Okunamayan satır tahminle doldurulmuş mu?
Sık yapılan hata
Her alana sayfa numarası yazılmasını doğruluğun kanıtı sanmak.
Kısa soru
Basılı sayfa 3, görüntüleyici sayfası 5 ise hangisini not edersiniz?
Örnek cevap
Belgede geri bulmayı kolaylaştırmak için ikisini ayrı etiketle yazarım.
Şimdi sen dene
Aynı belgeye şu soruyu sorun: “Bütçe neden sınırlı?” Sonra cevabı belgeyle karşılaştırın. İyi bir cevap, belgede yazmayan bir sebep uydurmamalı.
Örnek çözüm
Belgede bütçenin neden sınırlı olduğu yazmıyor. Sayfa 3 yalnızca bütçenin sınırlı olduğunu ve bu yüzden yeni kitap alımının ertelendiğini söylüyor (s. 3).
Özette sayfa numarası istemenin asıl faydası nedir?
Örnek belgeye göre masal saati oturumlarına katılan çocuk sayısı hangi sayfada geçiyor?
Özette belgede olmayan bir sebep gördünüz. En doğru adım hangisi?
Kaynaklar
- OpenAI Yardım: ChatGPT Free Tier FAQ (İngilizce)
- OpenAI Yardım: File Uploads FAQ (İngilizce)
- Gemini Uygulamaları Yardım: Upload & analyze files in Gemini Apps (İngilizce)
- Anthropic: Reduce hallucinations (uydurmayı azaltma yolları) (İngilizce)
- ChatGPT Learn: Use ChatGPT (İngilizce)
Son kontrol: 10 Kasım 2026
Kaynak: yzdersleri.com/ders/pdfyi-kaynak-gostererek-ozetleyin/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Öğrenme yolunda sıradaki ders: Başka bir yapay zekâ aracına geçerken hafızanızı taşımak
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
