Anonim betimlemeyle BEP hedef taslağı isteyin
- Okuma süresi: 4 dk
- Kod bilgisi gerekmez
BEP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı: özel eğitime ihtiyacı olan öğrenci için hazırlanan, öğrencinin kendi programına dayalı eğitim planı) yazarken en çok zaman alan şey çoğu zaman hedef cümlesidir. Bu derste yapay zekâdan (soruya yazıyla cevap veren program) yalnızca bir BEP hedef taslağı isteyeceksiniz. Yapay zekâ tanı koymaz, öğrenciyi değerlendirmez, karar vermez; hedefi seçen ve bitiren BEP geliştirme birimidir. Dersin sonunda elinizde birimde konuşulmaya hazır, ölçülebilir üç hedef cümlesi olacak.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Sorun: Boş sayfa ve belirsiz cümleler
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nin 20. maddesine göre BEP, öğrencinin takip edeceği eğitim programı temel alınarak hazırlanır; içinde yıllık ve kısa dönemli amaçlar, destek eğitimin türü ve süresi, yöntem ve materyaller, ortam düzenlemeleri ile davranışı önlemeye yönelik tedbirler ve öğrencinin kişisel bilgileri yer alır. “Okuma becerisini geliştirmek” gibi geniş bir cümle bu listeye girebilir ama izlenemez. Yapay zekâ, geniş cümleyi ölçülebilir hâle getirmek için iyi bir sohbet ortağıdır; çünkü ondan hazır sonuç değil, taslak istersiniz.
Önce ölçün
Son yazdığınız üç hedef cümlesine bakın. Her birini yazmak kaç dakika sürdü: ___ dk. Üçünde de “ne kadar, ne zaman, hangi destekle” ölçütü var mı: ___ / 3.
1. Öğrenciyi adsız betimleyin
Araca öğrencinin kendisini değil, bir kişisel veri içermeyen sınıf düzeyi ve gözlem cümlesi yazın. Ad, tanı, rapor bilgisi, okul adı, fotoğraf ve ses kaydı hiçbir koşulda girilmez; sağlık bilgisi Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun (KVKK) rehberinde özel nitelikli kişisel veri sayılır.
- Yanlış: “Ali Y., 3. sınıf, rapor numarası şu olan öğrenci için hedef yaz.”
- Doğru: “3. sınıf düzeyinde, yazılı yönergeyi takip etmekte zorlanan ve görsel ipucuyla daha rahat çalışan bir öğrenci için üç adımlı bir okuma hedefi öner.”
Betimleme yalnızca sizin gözlediğiniz davranışı anlatsın. “Şu tanıyı taşıyor” gibi etiket cümlesi yazmayın; yapay zekâ bu etiketten çıkarım yapıp yanlış varsayımlarla hedef üretebilir.
2. Ölçütü sizin vermeniz gerekir
Araç hedefi ancak siz ölçütü söylerseniz ölçülebilir yazar. Üç şeyi önceden belirleyin: davranış (örneğin “üç adımlı yönergeyi uygular”), koşul (görsel ipucuyla, sözlü hatırlatmayla) ve başarı ölçütü (on denemenin kaçı, kaç hafta). Hedefler ilk taslakta çoğu zaman abartılı gelir; birim bunları öğrencinin gerçek performansına göre değiştirir.
Kopyalayıp deneyin
Özel eğitim öğretmeniyim. Aşağıdaki anonim betimlemeye dayanarak bir BEP için üç kısa dönemli hedef taslağı yaz. Betimleme: [3. sınıf düzeyinde, yazılı yönergeyi takip etmekte zorlanan, görsel ipucuyla daha rahat çalışan bir öğrenci]. Alan: [okuduğunu anlama]. Her hedefte davranışı, koşulu (hangi destekle) ve ölçütü (kaç denemenin kaçı, kaç hafta) ayrı ayrı göster. Tanı koyma, tıbbi ya da terapi önerisi verme, öğrenci hakkında varsayım yapma. Emin olmadığın yerde [ÖĞRETMEN KARAR VERSİN] yaz. Yalnızca eğitsel hedef yaz.
3. Cümleleri yönetmelikteki kalemlerle eşleyin
Gelen taslağı BEP’in yıllık amaç ve kısa dönemli amaç bölümleriyle karşılaştırın. Yapay zekâ bazen destek eğitim süresi, davranış tedbiri ya da materyal önerisini de araya katar. Bunlar birimin kararıdır; taslakta görünse bile ayırın. Materyal fikirlerini ise Özel eğitim öğretmenleri için yapay zekâ: materyal uyarlama ve gizlilik dersindeki yöntemle ayrıca üretebilirsiniz.
Sonucu kontrol edin
- Her hedefte gözlenebilir bir davranış var mı, yoksa “anlar, bilir” gibi görünmeyen bir fiil mi?
- Ölçüt sayısal ve süreli mi? Rakamı yapay zekâ uydurmuş olabilir; öğrencinin mevcut performansına siz bakın.
- Hedef öğrencinin takip ettiği programla uyumlu mu? Programdaki bir şeyi yapay zekâ kendi başına “kazanım” diye ekliyorsa silin.
- Tanı, etiket, umut vaadi ya da iyileştirme iddiası içeren cümle var mı? Varsa çıkarın.
- Taslağı BEP geliştirme birimine yazılı gündem maddesi olarak götürün; veli ve öğrencinin görüşünü birimde alın.
Sonra ölçün
Aynı üç hedef için bu kez kaç dakika harcadınız: ___ dk. Birimde değişmeden kabul edilen hedef sayısı ___ / 3. Değişen hedeflerde neyi düzelttiğinizi bir cümleyle yazın; bir sonraki istem bu notu içersin.
Çocuğun mahremiyeti
Öğrencinin adı, tanısı, raporu, sağlık bilgisi ve fotoğrafı hiçbir yapay zekâ aracına girilmez; anonim görünse bile iki ayrıntıyı birleştirince çocuk tanınabilir, bu yüzden betimlemeyi genel tutun. Çıktı yalnızca eğitsel taslaktır, uzman gözetiminde (öğretmen, rehber öğretmen, Rehberlik ve Araştırma Merkezi: RAM) kullanılır. Araçların ücretsiz planı, yaş sınırı ve veri ayarı değişebilir; aracın kendi sayfasını ve okulunuzun iznini kontrol edin. Bu içerik Millî Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) resmî görüşü değildir; yönetmeliği ve kurumunuzun yönergesini kontrol edin.
Bir sonraki adım
Hedeflerin kabul edildiği toplantıya veliyle birlikte nasıl hazırlanacağını sonraki derste göreceksiniz. Şimdilik veli iletişimi için Veli toplantısına hazırlık notunu yapay zekâyla yazın dersine bakabilirsiniz.
Videoyu kaynağında açın (YouTube): Using Generative AI for IEP Goals (CIDDL)
İzleme tavsiyesi: CIDDL (İngilizce). Video, Amerika’daki IEP (Individualized Education Program: BEP’in Amerika’daki karşılığı) uygulamasını anlatır; Türkiye’deki süreç farklıdır, yönetmeliğe göre uyarlayın. Konuşmacılar yapay zekâ taslağının öğretmen tarafından gözden geçirilmesi gerektiğini vurgular.
Kendinizi deneyin
Yapay zekâdan aldığınız üç BEP hedef taslağını nasıl kullanırsınız?
Kaynaklar
- Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği, madde 20 (Mevzuat Bilgi Sistemi)
- KVKK: Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda), Yayın No: 113
- CIDDL: Using Generative AI for IEP Goals (video)
Kaynak: yzdersleri.com/ders/anonim-betimlemeyle-bep-hedef-taslagi-isteyin/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Öğrenme yolunda sıradaki ders: Anonim bir profille seans planı taslağı alın
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
