Program hedefinden etkinlik taslağı isteyin
- Okuma süresi: 4 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Programda hedef belli, ama bugünkü seans için tek bir etkinlik fikri aklınıza gelmiyor ya da hep aynı kartları kullanıyorsunuz. Bir etkinlik taslağı için yapay zekâdan (yazıyla istek alıp cevap üreten program) yardım isteyebilirsiniz; yeter ki ona bireyi değil, hedefi anlatın. Bu derste hedefi tek cümleye indirmeyi, istem (yapay zekâya yazılan komut) ile üç alternatif almayı ve içlerinden uygun olanı seçip uyarlamayı öğreneceksiniz.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Hedef cümlesi neden her şeyin başı?
Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği’ne göre merkezlerde Bakanlıkça onaylanmış destek eğitim programları uygulanır. Bu programların uygulanmasında bireyin gereksinim türü ve düzeyi, yaşı ve eğitim performansı gibi durumlar dikkate alınarak destekleyici mahiyette dijital eğitim materyalleri de kullanılabilir. Metindeki söz “destekleyici”dir: materyal programın yerine geçmez, programa hizmet eder. Yapay zekâya vereceğiniz hedef cümlesi de bu yüzden programdan gelmeli, sizin gözleminizle tek cümleye indirilmelidir.
Programın hangi bölümünü kullanacağınız ve hangi hedefe ne zaman geçileceği kurum içinde belirlenir; bunu yapay zekâdan öğrenmeye çalışmayın. Ona yalnızca “bugün şunu çalışacağız” deyin.
Önce ölçün
Son üç seansta bir etkinlik fikrini hazırlamak için ortalama kaç dakika harcadınız: ___ dakika. Kaç etkinlikte aynı materyali yeniden kullandınız: ___ ?
Adım 1: Hedefi “kim ne yapacak” kalıbıyla yazın
İyi hedef cümlesi gözlemlenebilir bir davranışı anlatır. Örnekler: “Birey, iki kartı yan yana koyup eşleştirecek.” “Birey, yönergeyi duyunca bir nesneyi masaya koyacak.” “Grup üyeleri sırayla bir oyuncağı uzatacak.” Cümlede ad, tanı, rapor ya da sınıf yok; yalnızca davranış var. Cümleyi kendiniz kurun; programdaki ifadeyi olduğu gibi yapıştırmak yerine kendi sözcüklerinizle yazmanız hem veri hem de telif açısından daha temizdir.
Adım 2: Üç seçenek isteyin, tek seçenek değil
Yapay zekâ tek bir cevap verince onu kabul etmek kolaydır. Üç seçenek isteyince karşılaştırır, birini seçersiniz; kararı sizin verdiğiniz de belli olur. Seçenekleri farklı etkinlik türlerinden isteyin: masa başı, hareketli, ikili ya da grup gibi. Materyali de sınırlayın: elinizde olanı yazın, olmayan malzeme önermesin.
Kopyalayıp deneyin
Özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilerle çalışan bir eğitmenim. Bugünkü seans hedefim: [HEDEF CÜMLESİ]. Yaş aralığı: [YAŞ ARALIĞI]. Elimdeki materyal: [MATERYAL]. Bu hedefe hizmet eden üç farklı etkinlik taslağı yaz: biri masa başı, biri hareketli, biri ikili ya da grup etkinliği olsun. Her taslakta etkinliğin adı, hazırlık, yapılış adımları (en çok beş adım) ve süre yer alsın. Süre 15 dakikayı geçmesin. Tanı, tedavi, yöntem önerisi, gelişim tahmini ya da “bu çocuk için en uygunu” gibi yargı yazma. Emin olmadığın bilgiyi uydurma.
Adım 3: Seçin ve kendi öğrencinize uyarlayın
Taslaklardan biri hedefe en yakınsa onu alın, ötekileri atın. Sonra üç soru sorun: Hedefi gerçekten çalıştırıyor mu? Güvenli ve bireyin yaşına uygun mu? Bir adımı uyarlamam gerekir mi? Bu üç sorunun cevabı yapay zekâda değil, sizde ve gerekirse bireyin eğitim ekibindedir. Erişilebilirlik yönünden destek isterseniz Ekran okuyucu ve altyazıyla özel eğitimde erişimi artırın dersine de göz atın.
Sonucu kontrol edin
- Etkinliğin her adımı hedef cümlesindeki davranışa götürüyor mu?
- Elinizde olmayan bir malzeme ya da uydurma bir kaynak adı eklemiş mi?
- Süre gerçekçi mi? Etkinlik, seansın 40 dakikalık ders bölümüne sığıyor mu?
- “Mutlaka işe yarar” ya da “kısa sürede gelişir” gibi vaatler var mı? Varsa silin.
Sonra ölçün
Aynı hedef için etkinlik fikrini bu kez kaç dakikada hazırladınız: ___ dakika. Üç taslaktan kaçını olduğu gibi kullandınız: ___ ; kaçını uyarlayarak kullandınız: ___ ?
Veri notu
Hedef cümlesine bireyin adını, raporunu ya da sağlık bilgisini eklemeyin; çocuğun fotoğrafını ve ses kaydını da araca yüklemeyin. Sağlık bilgisi, Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun (KVKK) rehberinde özel nitelikli kişisel veri sayılır. Kurumunuz yapay zekâ kullanımına izin vermiyorsa bu dersi uygulamayın. Ücretsiz sürümlerin planları ve sınırları değişebilir, kontrol edin; yaş koşulunu aracın kendi sayfasından okuyun. Yapay zekâ tanı koymaz ve tedavi önermez; çıktıyı eğitmen ve gerekirse ekip inceler. Bu içerik MEB’in resmî görüşü değildir; kaynakları ve kurumunuzun yönergesini kontrol edin.
Bir sonraki adım
Bu hafta tek bir hedef için üç taslak isteyin, birini uygulayın ve sonucu not edin. Genel ders planı mantığı için Öğretmen için ders planı taslağı hazırlamak dersi de yardımcı olur.
İzleme tavsiyesi: Teachers Tech (İngilizce). Video genel sınıf öğretmenleri için hazırlanmıştır; özel eğitime özgü değildir. Yalnız “farklı etkinlik taslağı isteme” mantığını gösterir, içeriğini olduğu gibi uygulamayın.
Kendinizi deneyin
Yapay zekâya etkinlik taslağı için hangi bilgiyi verirsiniz?
Kaynaklar
- Millî Eğitim Bakanlığı (MEB): Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği (14/6/2024 değişiklikli metin)
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK): Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda), Yayın No: 113, Kasım 2025
- MEB: Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu (2026)
Kaynak: yzdersleri.com/ders/program-hedefinden-etkinlik-taslagi-isteyin/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Öğrenme yolunda sıradaki ders: Puanı yapay zekâ vermesin: itiraz yolunu önceden yazın
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
