Anasınıfı gün akışı taslağını çocuk verisiz hazırlayın
- Okuma süresi: 3 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Anasınıfı gün akışı yazmak her hafta emek isteyen bir iştir. Yapay zekâ aracı (sohbet ederek metin ve tablo yazan program) bu işte size bir taslak çıkarabilir; yeter ki taslağın içinde tek bir çocuğa ait bilgi olmasın. Bu derste çocuk verisi vermeden nasıl komut (araca yazdığınız istek) yazacağınızı ve Millî Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) Etik Kılavuzu’na göre Etik Beyan Formu’nun hangi durumda gerektiğini öğrenirsiniz.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Sorun: taslak kolay, çocuk verisi tehlikeli
Kılavuzun 4.1.1 maddesine göre bir çocuğa ait yazı, ses, görüntü ya da not yapay zekâ aracına yüklenirse bu bir “yapay zekâ uygulaması” sayılır ve Etik Beyan Formu doldurmak zorunlu olur. Üstelik kılavuzun Tablo 1’i, isimler gizlenmiş ve anonim hâle getirilmiş olsa bile öğrenci verisi analiz edildiği için beyanın gerektiğini söylüyor. Öte yandan ders planı, etkinlik fikri ya da sunum hazırlamak gibi öğrenci verisi içermeyen ders hazırlığı için form doldurmak gerekmiyor. Ancak üretilen materyalin doğruluğu ve programa uygunluğu yine öğretmenin sorumluluğunda.
Önce ölçün
Son gün akışı planınızı hazırlamanız kaç dakika sürdü? Yazın: ___ dakika. Bu planı hazırlarken herhangi bir çocuğun adını ya da özel durumunu yazdınız mı? Evet / hayır.
1. Komutu çocuksuz kurun
Komutta yalnızca yaş grubunu, etkinlik türlerini ve istediğiniz tablo biçimini verin. Çocuk sayısı, adlar, fotoğraf, gelişim gözlemleri ya da aile bilgisi yazmayın.
Kopyalayıp deneyin
5 yaş grubu bir anasınıfı için yarım günlük bir gün akışı taslağı hazırla. Tablo sütunları: Saat aralığı, Etkinlik türü (oyun, müzik, sanat, hareket, sessiz zaman), Malzeme, Öğretmen notu. Süreleri ve kazanımları ben dolduracağım; o sütunları boş bırak. Çocuklar hakkında hiçbir bilgi vermedim; ad içeren örnek uydurma.
2. Taslağı resmî kaynakla karşılaştırın
MEB’in duyurusuna göre okul öncesi etkinlik havuzuna, öğretmenler Eğitim Bilişim Ağı (EBA) platformuna giriş yaptıktan sonra ulaşıyor; havuz günlük ve aylık plan hazırlama aracı da sunuyor. Yapay zekânın önerdiği etkinlikleri bu havuzdaki özgün etkinliklerle ve kendi sınıfınızın ihtiyacıyla karşılaştırın. Araç bir etkinliği yaşa uygun diye sunsa bile bu yargı sizindir; çıktı uydurma bilgi (halüsinasyon) içerebilir.
3. Beyanın gerektiği anı bilin
Kılavuzdaki Tablo 1’e göre şu durumlarda form gerekli: çocukların ders içinde yapay zekâ ile soru-cevap yapması, öğretmenin akıllı tahtada bir konuyu yapay zekâ desteğiyle işlemesi, öğrenci ürünlerinin ya da notlarının araçta işlenmesi. Yalnızca sizin masanızda kalan, çocuk bilgisi içermeyen taslak için gerekli değil. Form, Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Beyan Sistemi (YAZEK) üzerinden doldurulur. Okul etik ekibi için Okulunuzda yapay zekâ etik ekibini oluşturun dersine bakın.
Sonucu kontrol edin
- Taslakta ad, fotoğraf ya da özel durum geçen bir yer var mı? Varsa silin.
- Her etkinliğin programdaki karşılığını kendiniz yazın; aracın yazdığı kazanıma güvenmeyin.
- Malzemelerin sınıfınızda gerçekten var olup olmadığına bakın.
- Taslağı çocukların yapay zekâyla etkileşeceği bir uygulamaya çevirecekseniz önce beyan gerekip gerekmediğine bakın.
Sonra ölçün
Taslağı bir hafta uyguladıktan sonra yazın: kaç etkinliği değiştirdiniz, hazırlık süreniz kaç dakika oldu? İlk ölçümle karşılaştırın.
Gizlilik uyarısı
Taslak için bile olsa çocukların adını, fotoğrafını, ses kaydını ya da gelişim notlarını araca yazmayın. Kılavuz, fotoğraf, ses ve video gibi kişisel verilerin toplanması ve işlenmesi için açık rıza ve aydınlatılmış onam alınmasını istiyor. Bu içerik MEB’in görüşü değildir; kılavuzu ve okulunuzun ya da il müdürlüğünüzün yönergesini kontrol edin.
Bir sonraki adım
Bir günlük akışı bu yöntemle hazırlayın, sonra haftalık bir tablo isteyin. Okul öncesi için ayrıntılı bir örnek arıyorsanız Okul öncesi öğretmenleri için yapay zekâ dersine bakabilirsiniz.
Kendinizi deneyin
Aşağıdaki video, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın (TTKB) YAZEK tanıtımıdır; formu doldurmanız gereken durumda süreci gösterir.
İzleme tavsiyesi: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (Türkçe)
Yalnızca kendi ders hazırlığınız için çocuk bilgisi içermeyen bir gün akışı taslağı ürettiniz. Etik Beyan Formu gerekli mi?
Kaynaklar
- Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı: Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu (2026); 2.4 ve 4.1.1 maddeleri, Tablo 1
- MEB: Okul Öncesi Eğitim Programı Etkinlik Havuzu EBA’da Erişime Açıldı
Kaynak: yzdersleri.com/ders/anasinifi-gun-akisi-taslagini-cocuk-verisiz-hazirlayin/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
