İlerleme tablosunu örnek veriyle kurun, gerçek notu girmeyin
- Okuma süresi: 5 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Haftalık gözlem notlarınızı tabloya dökmek istiyorsunuz: hangi beceride kaç denemede kaç doğru, hangi destekle? Kolay yol notları yapay zekâya (soruya yazıyla cevap veren program) yapıştırıp “özet tablo yap” demektir. Ama bu yol, ad silinse bile bir ilerleme tablosu için ayrıca beyan gerektirebilir. Bu derste aracı tablonun iskeletini kurmak için kullanacak, gerçek notları kendi bilgisayarınızdaki tabloya elle gireceksiniz. Sonunda formülleri hazır, içinde tek bir gerçek not bulunmayan bir şablonunuz olacak.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Sorun: Adı silmek, veriyi korunmuş yapmaz
Millî Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) 2026 tarihli Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu’ndaki Etik Beyan Formu tablosunda, öğrenci notlarının ya da kazanım verilerinin (başarı yüzdesi, eksiklik analizi gibi) yapay zekâ ile işlenmesi “beyan gerekir” durumları arasında sayılır. Tablo bir ayrıntıyı ayrıca vurgular: isimler gizlenmiş ve anonimleştirilmiş olsa bile, bir yapay zekâ sistemi öğrenci performans verisini analiz edip işlediği için beyan zorunludur. Öte yandan öğretmenin yalnız kendi ders hazırlığında ve öğrenci verisi içermeden kullandığı araç için tabloda beyan gerekmez.
Buradan çıkan pratik sonuç şudur: tablonun kalıbını araca yaptırmak ders hazırlığına yakın bir iştir; gerçek notları araca vermek ise başka bir kategoridir. Özel eğitimde ek bir neden daha vardır: ilerleme notları çoğu zaman çocuğun gelişimine, bazen sağlığına dair ipuçları taşır. Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun (KVKK) üretken yapay zekâ rehberi, kanundaki sayımı aktarırken sağlığı özel nitelikli kişisel veri (kimliği belli ya da belirlenebilir kişiye ait bilgi) olarak sayar; bu verilerin işlenmesi sıkı koşullara bağlıdır. Okulunuzun ve müdürlüğünüzün kuralını da öğrenin.
Başlamadan ölçün
Şu an ilerleme notlarınızı nerede tutuyorsunuz (defter, tablo, form)? Bir hafta için tabloyu doldurmak kaç dakika sürüyor? Yazın: ___ dakika. Notlarınızdan şimdiye kadar herhangi bir yapay zekâ aracına yapıştırdığınız oldu mu? Evet / Hayır.
1. Önce tablonun sütunlarını kendiniz belirleyin
Sütunlar sizin takip ettiğiniz şeye göre belirlenir. Örnek bir iskelet: hafta, beceri (genel ifadeyle, örneğin “üç adımlı yönergeyi izler”), deneme sayısı, destek olmadan doğru sayısı, destek düzeyi (bağımsız, kısmi, tam) ve kısa not. Özel Eğitim Uygulama Okulu programlarından birine (Sosyal Beceriler, 1. kademe) bakıldığında da aynı mantık görülür: program, öğrenci performansının sürekli kaydedilmesini ve kayıtların grafikle çözümlenmesini önerir. Sütun adlarına öğrencinin adını, tanısını ya da rapor bilgisini yazmayın.
2. Aracı yalnızca iskelet ve formül için kullanın
Aşağıdaki komut, araca hayalî ve açıkça uydurma satırlarla çalışmasını söyler. Gerçek bir not, ad ya da sınıf eklemeyin; tablo programınıza yapıştıracağınız formülleri alacaksınız.
Kopyalayıp deneyin
Bir öğretmenin haftalık beceri takip tablosu için şablon hazırla. Sütunlar: hafta, beceri, deneme sayısı, bağımsız doğru sayısı, destek düzeyi, kısa not. Altı hafta için tamamen uydurma, kişi bilgisi içermeyen örnek satırlar yaz ve “örnek” diye işaretle. Sonra şunları ver: 1) başarı yüzdesini hesaplayan formül (deneme sayısı sıfırsa boş bıraksın), 2) son dört haftanın ortalamasını veren formül, 3) hafta ile başarı yüzdesini gösteren basit çizgi grafiğin nasıl kurulacağı. Hangi tablo programı için yazdığını söyle ve emin olmadığın bir işlev adı varsa “DOĞRULA” yaz. Gerçek öğrenci verisi isteme.
3. Gerçek notları yalnızca kendi tablonuza girin
Formülleri kendi tablo programınıza taşıyın, örnek satırları silin ve gerçek notları orada girin. Dosyayı kurumun izin verdiği yerde saklayın. Gerçek veriyle yapay zekâya çözümleme yaptırmak istiyorsanız önce Etik Beyan Formunu örneklerle doldurun dersine, ChatGPT’de tablo yükleme ve hesabı kontrol etme konusunda ise ChatGPT’ye tablo yükleyip soru sormak, hesabı kontrol etmek dersine bakın; bu yol kurum izni ve beyan gerektirebilir.
Sonucu kontrol edin
- Formülü üç örnek satırda elle hesaplayın: sonuç tabloyla aynı mı? Araç bazen işlev adını yanlış yazar.
- Deneme sayısı sıfır olan bir satır deneyin; hata iletisi çıkıyor mu, boş mu kalıyor?
- Şablonda ad, tanı, rapor numarası ya da okul adı geçen bir hücre var mı? Varsa silin.
- Grafiğe bakıp “gelişti” ya da “geriledi” sonucunu tek başınıza çıkarmayın; yorumu BEP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı) geliştirme biriminde, gözlemlerinizle birlikte yapın.
Sonra ölçün
Bir hafta için tabloyu doldurmak şimdi kaç dakika sürüyor? Yazın: ___ dakika; ilk ölçümle farkı bulun. Şablonu hazırlarken araca gerçek bir not yazmadığınızı da işaretleyin: Evet / Hayır.
Gizlilik uyarısı
Yapay zekâ tanı koymaz; bu ders yalnızca eğitsel ve idari kayıt düzenini anlatır. Çocuğun adı, tanısı, raporu, sağlık bilgisi ve fotoğrafı hiçbir yapay zekâ aracına girilmez; “takma ad” kullanmak da bu veriyi güvenli yapmaz. Çıktıyı uzman gözetiminde (öğretmen, rehberlik servisi, Rehberlik ve Araştırma Merkezi: RAM) kullanın. Araçların ücretsiz sürümleri ve veri ayarları değişebilir; kullanmadan önce aracın kendi sayfasına ve okul ya da kurum iznine bakın. Bu içerik MEB’in resmî görüşü değildir; kaynakları ve müdürlüğünüzün yönergesini kontrol edin.
Bir sonraki adım
Şablonu bir sınıf arkadaşınıza ya da rehber öğretmeninize gösterin ve kurumunuzda gerçek veriyle yapay zekâ kullanımının hangi izne bağlı olduğunu sorun. Notla ilgili kararın yapay zekâ çıktısına bırakılamayacağını Rubrikle karar verin: yapay zekâ yorumu not yerine geçmez dersinde de görebilirsiniz.
Videoyu kaynağında açın (YouTube): Master Data Analysis with ChatGPT (in just 12 minutes) (Jeff Su)
İzleme tavsiyesi: Jeff Su (İngilizce). Video, herkese açık bir örnek veri kümesiyle tablo çözümlemeyi anlatır; siz öğrenci verisi yüklemeyin. Araç planları ve dosya yükleme sınırları değişebilir.
Kendinizi deneyin
Öğrencilerinizin haftalık beceri notlarından ilerleme tablosu istiyorsunuz. Etik Kılavuz’a bakarak hangisini seçersiniz?
Kaynaklar
- Millî Eğitim Bakanlığı: Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu (2026), Tablo 1
- KVKK: Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda), Yayın No: 113, Kasım 2025
- MEB Talim ve Terbiye Kurulu: Özel Eğitim Uygulama Okulu Sosyal Beceriler Dersi Öğretim Programı, I. Kademe
Kaynak: yzdersleri.com/ders/ilerleme-tablosunu-ornek-veriyle-kurun-gercek-notu-girmeyin/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Öğrenme yolunda sıradaki ders: Kariyer rehberliğinde YZ önerisini insan kararıyla sınayın
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
