MEB yapay zekâ politika belgesi ve etik kılavuzu: Öğretmen için özet

Bu ders genel bilgi verir; hukuki tavsiye değildir. Resmî metinler için her zaman meb.gov.tr üzerindeki güncel sürüme bakın.

MEB, yapay zekâ için bir politika belgesi, bir etik tavsiyeler kitapçığı ve bir etik kılavuz yayımladı. Bu ders yalnızca MEB’in kendi duyuru sayfalarında yazanlara dayanarak bu üç belgenin öğretmen için ne anlama geldiğini özetler.

Aklınıza bir soru mu takıldı?

Sorunuzu ya da aradığınız konuyu yazın Ders bul

Bu derste neler öğreneceksiniz?

• Politika belgesinin hedeflerini ve yapısını
• Etik tavsiyeler kitapçığının hangi ilkeleri öne çıkardığını
• Etik kılavuzun öğretmenlerle ilgili kısmını
• Bu belgeleri kendi sınıfınıza nasıl bağlayacağınızı

Eğitimde Yapay Zekâ Politika Belgesi ve Eylem Planı

MEB’in 17 Haziran 2025 tarihli duyurusu, Eğitimde Yapay Zekâ Politika Belgesi ve Eylem Planı (2025-2029) adlı belgenin yürürlüğe girdiğini bildiriyor. Belge 4 hedef, 15 politika adımı ve 40 eylem adımından oluşuyor. Dört hedef şunlar:

• Eğitimde yapay zekâ kültürü oluşturmak
• Müfredatta yapay zekâ içeriğini genişletmek
• Yapay zekâ destekli yönetim ve karar vermeyi desteklemek
• Teknoloji, altyapı ve veri analitiğini güçlendirmek

Duyurudaki planlanan çalışmalar arasında öğretmenlerin yapay zekâ destekli ders tasarlamasına yönelik hizmet içi eğitim, EBA gibi platformlara içerik önerisi ve ilerleme takibi özellikleri ve özel gereksinimli öğrenciler için erişilebilirlik araçları yer alıyor. Duyuru, yapay zekâ uygulamalarını değerlendirecek bir etik kurulun kurulacağını da söylüyor.

Yapay Zekâ Etiği Tavsiyeleri kitapçığı

MEB, 25 Ekim 2025 tarihli duyurusunda Yapay Zekâ Etiği Tavsiyeleri kitapçığını tanıttı. Duyuruya göre kitapçık, eğitimde yapay zekânın etik, kapsayıcı ve insan merkezli kullanımına rehberlik etmek için hazırlandı. Muhatapları öğrenciler, öğretmenler, yöneticiler, veliler ve geliştiriciler.

Duyuruda öne çıkan fikirler şöyle: Yapay zekâ öğrenme ve öğretmede merkez değil araçtır. Yaklaşım insan ihtiyaç ve değerlerini esas alır. Fırsat eşitliği, veri güvenliği ve insan merkezlilik temel ilkeler arasında sayılıyor. Eğitim, öğrencinin yalnızca akademik değil sosyal, duygusal ve etik gelişimini de desteklemeli.

Etik kılavuz ve öğretmenler

MEB, 10 Ocak 2026 tarihli duyurusunda Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu’nun yayımlandığını bildirdi. Duyurudaki özete göre kılavuz, Bakanlık içinde yapay zekâ uygulamalarına ilişkin etik ilkelerin belirlenmesi, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesinin usullerini düzenliyor. Kılavuz; Üst Yapay Zekâ Etik Kurulu, il ve ilçe etik kurulları ve okul yapay zekâ etik ekiplerini de anlatıyor.

Öğretmenleri ilgilendiren kısım: Duyuruya göre öğretmenler ve Bakanlığın merkez ve taşra birimleri, Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Beyan Bildirim Sistemi üzerinden çevrim içi bir etik beyan formu doldurmakla yükümlü olabiliyor. Yükümlülüğün hangi durumlarda doğduğu kılavuzda açıklanıyor; bu ders kılavuzun kendisine değil, yalnızca duyurusuna dayanıyor. Bu yüzden hangi uygulamanız için beyan gerektiğini kılavuzdan ya da müdürlüğünüzden öğrenmelisiniz. Duyuru, sistemin (YAZEK) 2 Şubat 2026’da açılmasının planlandığını yazıyor; güncel durumu meb.gov.tr üzerinden kontrol edin.

Üç belge birbirini nasıl tamamlıyor?

Politika belgesi yönü gösteriyor: hedefler, politika adımları ve eylem adımları. Etik tavsiyeler kitapçığı ilkeleri anlatıyor: araç olarak yapay zekâ, insan merkezlilik, veri güvenliği. Etik kılavuz ise uygulamaya yaklaşıyor: kurullar, okul ekipleri, beyan ve ihlal bildirimi süreci.

Kılavuzla ilgili duyuru, ihlallerin nasıl tanımlandığını ve ihlal bildirimlerinin nasıl alınıp kaydedildiğini, değerlendirildiğini ve izlendiğini de anlatıyor. Amacın öğrencileri, öğretmenleri ve velileri korumak, kullanımı şeffaf ve sorumlu kılmak olduğu belirtiliyor. Ayrıntıları kılavuzun kendisinde okumalısınız.

Politika belgesinin duyurusunda hizmet içi eğitim planı da yer alıyor. Okulunuzda ya da il müdürlüğünüzde böyle bir eğitim açılırsa katılmak, hem ilkeleri hem uygulamayı bir arada görmenin en kolay yoludur.

Bunları sınıfınıza nasıl bağlarsınız?

Üç belgeden ortak bir çizgi çıkıyor: yapay zekâ bir araçtır, merkezde insan vardır, veri güvenliği ve eşit fırsat önemlidir. Bu çizgiyi günlük kararlarınıza çevirebilirsiniz. Ders planında taslağı yapay zekâya yazdırırsınız ama kararı siz verirsiniz. Öğrenci verisini komuta yazmazsınız. Ödevde yapay zekâ kullanımını açık kurallarla yönetirsiniz. Böylece belgelerin dili, sınıftaki küçük günlük kararlara dönüşür ve olası bir soru karşısında neye dayandığınızı gösterebilirsiniz.

Adım adım uygulama

1. meb.gov.tr üzerinden üç duyuruyu ve bağlı belgeleri açın.
2. Duyurudaki belge bağlantısından kitapçığı ve kılavuzu okuyun.
3. Öğretmenlere düşen yükümlülükleri not edin: etik beyan, okul etik ekibi.
4. Kullandığınız yapay zekâ araçlarını listeleyin ve hangisinin beyan gerektirebileceğini müdürlüğünüze sorun.
5. Sınıf kuralınızı bu ilkelerle uyumlu hâle getirin.
6. Yılda bir gözden geçirin; belgeler güncellenebilir.

Kontrol listesi

• Üç belgeyi ve tarihlerini biliyorum.
• Etik beyanın bana ilişkin olup olmadığını öğrendim.
• Okulumun etik ekibini ve irtibat kişisini biliyorum.
• Kullandığım araçları ve amaçlarını listeledim.
• Güncel durumu resmî sayfadan kontrol ettim.

Sık yapılan hatalar

• Haber sitelerindeki özetlere güvenip resmî metni okumamak.
• Bu dersi hukuki görüş sanmak; belgelerin kendisine ve müdürlüğünüze başvurun.
• Etik beyan gibi yükümlülükleri, ilgili olup olmadığını öğrenmeden yok saymak.
• Kuralları bir kez okuyup güncellemeleri takip etmemek.

Kendinizi deneyin

Kaynaklar

• MEB: Eğitimde Yapay Zekâ Politika Belgesi ve Eylem Planı yürürlüğe girdi (Türkçe)
• MEB: Eğitimde yapay zekâya yönelik etik tavsiyeler (Türkçe)
• MEB: Eğitimde yapay zekâ uygulamaları etik kılavuzu yayımlandı (Türkçe)

Son kontrol: 7 Kasım 2026

Kaynak: yzdersleri.com/ders/meb-yapay-zeka-politika-belgesi-ve-etik-kilavuzu/ · Yapay Zeka Dersleri