Okul gezisi öncesi kısa öykü taslağını uzmanla bitirin
- Okuma süresi: 3 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Yarın okul gezisi var; otobüse binmek, sıra beklemek, yemek molası verilmesi bazı öğrenciler için belirsiz ve zorlayıcı olabilir. Böyle bir günden önce öğrenciye “ne olacak?” sorusunu kısa ve sakin cümlelerle yanıtlayan bir öykü hazırlanabilir. Bu derste anonim bir notla yapay zekâdan (soruya yazıyla cevap veren program) öykü taslağı istemeyi, ardından taslağı özel eğitim uzmanı ve aileyle birlikte tamamlamayı öğreneceksiniz. Yapay zekâ tanı koymaz ve öykünün sizin öğrencinize uygun olup olmadığına karar vermez.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Sorun: Hazır öykü her öğrenciye uymaz
Carol Gray’in kurduğu Sosyal Öyküler sitesine göre sosyal öykü, otizmi olan bireyler, aileleri ve uzmanlar arasında güvenli ve anlamlı bilgi paylaşımını destekleyen bir sosyal öğrenme aracıdır. Süreç bilgi toplamayla başlar, kişiye uygun bir konu belirlenir, sonra kişiselleştirilmiş metin ve resim hazırlanır. Site, her öykünün on ölçüte göre geliştirildiğini ve bu ölçütlere uymayan metinlerin gerçek bir sosyal öykü sayılmadığını belirtir; ölçütlerin tam listesi o sayfada yok, bu yüzden kaynak sitesine bakın. Yani yapay zekânın bir dakikada yazdığı metin, uzman gözünden geçmeden “sosyal öykü” diye adlandırılmamalıdır.
Ön yoklama
Son okul gezinizden önce öğrencinize günün akışını anlatan kısa bir metin ya da resim hazırladınız mı? Yazın: Evet / Hayır. Evet ise kaç cümleydi: ___ .
1. Önce kendi notunuzu anonim yazın
Yapay zekâya gitmeden bir not hazırlayın: neyin belirsiz olduğu, günün sırası, öğrencinin rahat ettiği şeyler. Notta ad, tanı, rapor, okul adı, fotoğraf bulunmaz. Örnek: “Öğrenci gezide otobüse binmeyi ve sırada beklemeyi zor buluyor; sakin dilde, kısa cümleli bir hazırlık metni isteniyor.” Çocuğun adını ya da sağlık bilgisini araca yazarsanız bu, özel nitelikli kişisel veriyi dışarı vermek olur. Daha ayrıntılı not için Kişiye özel öykü için önce anonim not yazın yazısına bakın.
2. Taslağı yapay zekâdan isteyin
İstem şablonu
Okul gezisine çıkacak bir öğrenci için kısa bir hazırlık öyküsü taslağı yaz. Günün sırası: … . Kısa, sakin, olumlu cümleler kullan; “yapmalısın” yerine “çoğu zaman şöyle olur” gibi bilgi veren bir dil seç. En çok sekiz cümle olsun. Ad, tanı ya da sağlık bilgisi kullanma; emin olmadığın yere “uzmana sorulacak” yaz. Not: …
Genel bir sohbet aracının ücretsiz sürümü yeter; sürümler ve sınırlar değişebilir, yaş sınırı ve kurum izni için aracın kendi sayfasına ve okul yönergesine bakın. Günlük akışı resimlemek isterseniz Günlük program kartını resimli hazırlayın dersi işinize yarar.
3. Taslağı uzmanla ve aileyle bitirin
- Taslaktaki her cümleyi gerçek günle karşılaştırın; yapay zekâ var olmayan bir molayı ya da kuralı yazabilir (halüsinasyon).
- Özel eğitim öğretmeni, rehberlik servisi ya da RAM’daki uzmana metni gösterin; öykünün bu öğrenciye uygun olup olmadığına onlar karar versin.
- Aileyle metni paylaşın, öğrencinin rahat ettiği ifadeleri onlardan öğrenin.
- Telifli resim kullanmayın; çizimleri öğrencinin tanıdığı basit şekillerle siz ya da uzman hazırlasın.
Son yoklama
Taslak metinde kaç cümleyi uzman ve aile görüşüyle değiştirdiniz? Yazın: ___ cümle. Çok değişiklik yapmanız, taslağa tek başına güvenmediğinizi gösterir; bu iyi bir işarettir.
Kişisel veri sınırı
Öğrencinin adını, tanısını, raporunu, fotoğrafını ya da ailesine ait bilgiyi yapay zekâ aracına yazmayın; Kişisel Verileri Koruma Kurumu rehberi kişiyi tanıtan bilgilerin ve sağlık verilerinin paylaşılmasında özellikle temkin ister. Çıktı bir öğretmen ve uzman gözetiminde kullanılır, tek başına bir yöntem değildir. Bu içerik MEB’in resmî görüşü değildir; kaynakları ve okulunuzun/müdürlüğünüzün yönergesini kontrol edin.
Bir sonraki adım
Metni uygulamadan önce okul yönetimi ve aile ile gezi planını paylaşın; gezi sonrası öğrencinin tepkisini kısaca not edip bir sonraki hazırlığı buna göre güncelleyin. Notları yazarken Özel eğitim öğretmenleri için yapay zekâ: materyal uyarlama ve gizlilik dersindeki sınırları ve sözlükteki kişisel veri maddesini hatırlayın.
Videoyu kaynağında açın (YouTube): 1. What is a Social Story? Carol Gray
İzleme tavsiyesi: Carol Gray (İngilizce). Bu video yapay zekâyı anlatmaz; sosyal öykünün tanımını kurucusundan dinletir.
Kendinizi deneyin
Yapay zekâ okul gezisi için kısa bir öykü taslağı yazdı. Sonraki adımınız ne olur?
Kaynaklar
- Carol Gray Social Stories: What is a Social Story?
- KVKK: Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda), Yayın No: 113
Kaynak: yzdersleri.com/ders/okul-gezisi-oncesi-kisa-oyku-taslagini-uzmanla-bitirin/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
