Soru bankasını kazanım ve düzeye göre etiketleyin
- Okuma süresi: 5 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Zümre (aynı dersin öğretmenler kurulu) toplantısında “geçen yıl şu kazanıma güzel bir soru yazmıştık” denir; soru, adı “sınav_son_son2” olan bir dosyanın içinde kalmıştır. Dağınık bir soru bankası (yıllar içinde yazılmış soruların toplandığı koleksiyon) sınav hazırlığını her dönem baştan başlatır. Bu derste kendi sorularınıza kazanım, düzey ve zorluk etiketi ekleyecek, yapay zekâdan (sohbet ederek metin yazan program) yalnızca etiket önerisi alacak ve etiketleri kendiniz onaylayacaksınız. Sonunda elinizde süzülebilir bir e-tablo olacak.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Neden bu üç etiket?
Millî Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) Yazılı ve Uygulamalı Sınavlar Kılavuzu, okul sınavlarının konu soru dağılım tablosuna (öğretim programındaki konu ve kazanımlarla soru sayılarını gösteren tablo) göre hazırlanmasını ister. Aynı kılavuz, sınav sorusunun kazanıma ve kazanımın bilişsel düzeyine (kazanımın öğrenciden istediği düşünme işi) uygun olmasını doğru ölçme için gerekli sayar; örnek olarak analiz ya da değerlendirme düzeyindeki bir kazanımın aynı düzeyde soruyla ölçülmesini verir. MEB’in Ortak Yazılı Sınav Sistemi ile ilgili 26 Ekim 2026 tarihli haberi ise farklı güçlük düzeylerinde soruların dengeli kullanılacağını belirtiyor. Kazanım, düzey ve zorluk etiketi, bankanızdan bu beklentilere cevap verebilmenin en kısa yoludur.
Önce ölçün
Bir sınav için eski sorularınız arasından konuya uygun beş soru bulmanız kaç dakika sürüyor? Yazın: ___ dakika. Bankanızdaki sorulardan kaçının kazanımı yazılı? ___ / ___ .
1. Etiket sütunlarını kendiniz belirleyin
- Kazanım kodu: Kodu yapay zekâdan değil, dersinizin güncel öğretim programından kopyalayın. Araç kod uydurabilir.
- Bilişsel düzey: Kazanımdaki eylem sözcüğüne bakarak yazın (örneğin “karşılaştırır”, “değerlendirir”). Düzey adlarını zümrenizde ortak kullandığınız biçimde seçin.
- Soru türü: Açık uçlu ya da kısa cevaplı. Kılavuz sınavların açık uçlu sorulardan oluşmasını esas alır ve yalnız kısa cevaplı sorulardan oluşan yazılı sınav yapılamayacağını söyler; bu sütun denge kontrolüne yarar.
- Zorluk tahmini: Kolay, orta ya da zor. Bu etiket ilk başta yalnızca bir tahmindir; sınavdan sonra öğrenci cevaplarına bakıp düzeltirsiniz.
- Puan ve kullanım dönemi: Soruyu hangi sınavda sorduğunuzu yazın; aynı soruyu iki dönem üst üste sormamak için işe yarar.
2. E-tabloyu açın, kendi sorularınızı ekleyin
İlk satıra sütun adlarını yazın; her satıra bir soru koyun. Elinizdeki e-tablo programı yeterlidir; ücretsiz seçenekler için programın kendi sayfasına bakın, planlar değişebilir. Yalnız kendi yazdığınız soruları ekleyin; yayınevi, ÖSYM (Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi) ya da başka bir kurumdan alınmış soruların metnini kopyalamayın.
3. Yapay zekâdan etiket önerisi isteyin
Kopyalayıp deneyin
Ben bir öğretmenim ve kendi yazdığım soruları etiketliyorum. Aşağıda bir kazanım ifadesi ve bu kazanım için yazdığım bir soru var. Kazanım: ‹KAZANIM METNİ›. Soru: ‹SORU›. Şunları öner: bu sorunun kazanımın istediği düşünme düzeyine uyup uymadığı (evet, hayır ya da kısmen; gerekçesiyle), soru türü, zorluk tahmini ve gerekçesi. Kazanım kodu uydurma; benim yazdığımı kullan. Emin olmadığın yerde “emin değilim” yaz. Öğrenci adı ya da kişisel bilgi isteme.
Araç düzeyi sizden farklı yorumlarsa nedenini tartışın, ama hüküm sizindir. Yapay zekânın gerçekte olmayan bir şeyi var gibi söylemesine halüsinasyon denir; sözlükte halüsinasyon maddesine bakabilirsiniz.
4. Dağılımı sayın
Etiketlenmiş bankada kazanım başına kaç soru bulunduğunu, hangi bilişsel düzeyde boşluk olduğunu ve zorluk dağılımının dengeli olup olmadığını e-tablonun süzgeç özelliğiyle sayın. Sonucu zümrenizin seçtiği senaryodaki soru sayılarıyla yan yana koyun; bankada boş kalan kazanımlar bu dönem yazmanız gereken soruları gösterir. Yeni soru yazarken Açık uçlu sınav sorusunu kazanımla eşleştirerek yazın dersindeki yolu kullanabilirsiniz.
Sonucu kontrol edin
- Her satırdaki kazanım kodu dersinizin programından mı geldi, araçtan mı? Araçtan geldiyse programla karşılaştırın.
- Bilişsel düzeyi araçla farklı yorumladığınız soruları işaretleyin ve bir zümre arkadaşınızla yeniden bakın.
- Zorluk sütunundaki “kolay, orta, zor” ifadelerini tahmin olarak bıraktınız mı? Sınavdan sonra gerçek cevaplarla düzeltmeye hazır olun.
- Soru türü sütununda açık uçlu ve kısa cevaplı sorular dengeli mi?
Sonra ölçün
Aynı beş soruyu bulma işi şimdi kaç dakika sürdü? Yazın: ___ dakika. Bankadaki etiketli soru oranı: ___ / ___ . Hangi kazanımda hiç soru çıkmadı? ___ .
Gizlilik uyarısı
Etiketlemeden önce kendinize sorun: bu soru henüz sınavda sorulmadı mı? Gelecek sınavın sorusunu açık bir sohbet aracına yazmak, onu kontrolünüz dışındaki bir alana koymak demektir; bu yüzden sorulmamış soruları araca vermeyin. Soruların altında öğrenci adı, numarası ya da gerçek bir cevap örneği varsa önce silin. MEB’in Etik Kılavuzu, öğrenci verisi içermeyen ders hazırlığı gibi öğretmen kullanımlarında beyan gerekmediğini tablodaki örneklerle gösterir; sınav sorusu o örnekler arasında açıkça sayılmadığı için kararı okulunuzun yönergesine göre verin. Bu içerik MEB’in resmî görüşü değildir; kaynakları ve okulunuzun/müdürlüğünüzün yönergesini kontrol edin.
Bir sonraki adım
Her sınavdan sonra zorluk sütununu gerçek sonuçlarla güncelleyin; Sınav sonrası soru analizini yapay zekâyla yapmak dersi bunun için yol gösterir. Etiketli bankanız büyüdükçe iki dönemlik tabloyu zümre arkadaşlarınızla paylaşıp ortak bir bankaya dönüştürebilirsiniz.
Videoyu kaynağında açın (YouTube): Constructing a test blueprint (University of Groningen)
İzleme tavsiyesi: University of Groningen (İngilizce). Video yapay zekâyı anlatmaz; bir sınavın öğrenme çıktılarıyla ilişkisini kuran “test blueprint” (sınav planı tablosu) mantığını gösterir; Türkiye’deki konu soru dağılım tablosuyla benzer bir amaca hizmet eder. Otomatik altyazı açılabilir.
Kendinizi deneyin
Yapay zekâ, sorunuz için bir kazanım kodu ve “zor” zorluk etiketi önerdi. Ne yaparsınız?
Kaynaklar
- Millî Eğitim Bakanlığı: Yazılı ve Uygulamalı Sınavlar Kılavuzu (2023)
- Millî Eğitim Bakanlığı haberi: Ortak Yazılı Sınav Sistemi ile ilgili Sıkça Sorulan Sorular rehberi hazırlandı (26 Ekim 2026)
- Millî Eğitim Bakanlığı: Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu (2026)
- University of Groningen: Constructing a test blueprint (video)
Kaynak: yzdersleri.com/ders/soru-bankasini-kazanim-ve-duzeye-gore-etiketleyin/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Öğrenme yolunda sıradaki ders: Tarih konusunda yapay zekâ cevabını kaynakla sınayın
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
