Kaynaştırma sınıfında BEP, UDL ve destek odası planı

Bu kurs, özel eğitime ihtiyacı olan öğrenciler için günlük materyal ve plan hazırlığını yapay zekâyla (soruya yazıyla cevap veren program) hızlandırmanın güvenli yolunu 10 derste gösterir. BEP, öğrencinin Bireyselleştirilmiş Eğitim Programıdır (kişisel eğitim planı); kararlar BEP biriminde birlikte alınır. Kazanımı küçük adımlara bölmekten ortak metni kelime kartıyla desteklemeye, evde ve hastanede eğitim planından UDL (öğrenme için evrensel tasarım: dersi baştan birden çok yoldan erişilebilir kurma çerçevesi) kontrol listesine, destek odası çizelgesinden program metnini sade dille okumaya kadar ilerler. Her derste yapay zekâ taslak verir; saat, ölçüt ve karar öğretmendedir. Kurs yaklaşık 70 dakika sürer.

Bu kursu kimler almalı?

Sınıfında kaynaştırma öğrencisi bulunan, destek odasında çalışan ya da evde veya hastanede eğitim veren öğretmenler için hazırlandı. Uygulama düzeyindedir: yapay zekâya adsız ve kurgusal örnek yazmayı biliyor olmanız beklenir. Kod bilgisi gerekmez.

Bu kurs hangi programın hangi bölümüne denk gelir?

Bu kurs MEB programının yerine geçmez, onu tamamlayıcıdır; MEB’in resmî görüşü değildir. Aşağıda her dersin hangi resmî belgenin hangi bölümüyle ilişkili olduğunu görebilirsiniz; sıra bu belgelerdeki bölüm sırasını ve kolaydan zora ilerlemeyi izler.

• Sınıf kazanımını küçük adımlara bölün: Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği, kaynaştırma yoluyla eğitim bölümü (madde 22-24).
• Ortak metni kısa cümle ve kelime kartıyla destekleyin: Aynı bölüm (madde 22-24): süre, ortam ve materyal düzenlemesi.
• Evde eğitim alan öğrenci için haftalık plan çıkarın: Aynı yönetmelik, evde eğitim bölümü (madde 14).
• Hastane sınıfı için kısa, sesli özet materyali yapın: Aynı yönetmelik, hastanede eğitim bölümü (madde 15).
• Dersi herkese açmak için UDL kontrol listesi kurun: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Farklılaştırma bölümü.
• Ders belgenizi Narrator ve Word denetimiyle sınayın: MEB Etik Kılavuzu’ndaki erişilebilirlik ilkesi.
• Özel eğitim öğretmenleri için yapay zekâ: materyal uyarlama: Yönetmelikteki BEP bölümünün “materyal” kalemi (madde 20).
• İlerleme tablosunu örnek veriyle kurun, gerçek notu girmeyin: MEB Etik Kılavuzu’ndaki Etik Beyan Formu (öğrenci notu ve kazanım verisi); BEP’in izlenmesi BEP geliştirme biriminin görevidir (madde 48).
• Destek odası ders planını %40 sınırına göre kurun: Aynı yönetmelik, destek eğitim odası bölümü (madde 25).
• Özel eğitim okulu programını sade dille okuyun: MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün Özel Eğitim Uygulama Okulu programları.

Dersler ve sıra

1. Sınıf kazanımını küçük adımlara bölün: kazanımı küçük adımlara bölmek için yapay zekâdan taslak isteyin; sırayı ve ölçütü denetleyin.
2. Ortak metni kısa cümle ve kelime kartıyla destekleyin: sınıfla okunan metne kelime kartı ve kısa cümleli sürüm ekleyin; anlamı siz denetleyin.
3. Evde eğitim alan öğrenci için haftalık plan çıkarın: haftalık plan tablosunu yapay zekâyla taslaklayın; ders saatini yönetmeliğe ve kurulun planına göre denetleyin.
4. Hastane sınıfı için kısa, sesli özet materyali yapın: yapay zekâ özet metin ve soru taslağı yapsın; kaydı kendi sesinizle alın.
5. Dersi herkese açmak için UDL kontrol listesi kurun: etkinliğinizi UDL kontrol listesinden geçirin; yapay zekâ yalnız seçenek fikri versin, seçimi siz yapın.
6. Ders belgenizi Narrator ve Word denetimiyle sınayın: belgeyi ekran okuyucuyla dinleyin, Word denetimiyle eksikleri bulun; alt metin taslağı için yapay zekâya görsel yerine yalnız tarif verin.
7. Özel eğitim öğretmenleri için yapay zekâ: materyal uyarlama: kolay okunur metin, görsel destek metni ve veli notu taslağı hazırlayın; tanı, rapor ve öğrenci verisini araca girmeyin.
8. İlerleme tablosunu örnek veriyle kurun, gerçek notu girmeyin: tabloyu uydurma örnek satırlarla kurdurun; gerçek notları kendi tablonuza siz girin, yorumu siz yapın.
9. Destek odası ders planını %40 sınırına göre kurun: çizelgeyi yapay zekâyla taslaklayın; sınırı ve saat toplamını kendiniz hesaplayıp birimle onaylayın.
10. Özel eğitim okulu programını sade dille okuyun: halka açık program metnini bölüm bölüm sadeleştirin; hedefi ve karar yetkisini BEP biriminde bırakın.

Nasıl ilerlemeli?

Narrator, Windows’un belgeyi sesli okuyan ekran okuyucusudur. Dersleri sırayla izleyin; ilk altısı ortak sınıf işleridir, son dördü daha çok özel eğitim biriminin kararlarına dokunur. Her uygulamayı adsız ve kurgusal bir öğrenciyle deneyin. Yönetmelikteki saat ve oran sınırlarını yapay zekâya değil, güncel resmî metne ve okul yönetimine göre denetleyin. Araçların yaş koşulu ve veri ayarı değişebilir; kullanmadan önce aracın resmî sayfasını okuyun.

Bitirme uygulaması

Kurgusal ve adsız bir öğrenci seçin. Aynı kazanım için küçük adımlara bölünmüş bir plan, kelime kartlı ve kısa cümleli bir metin sürümü, UDL kontrol listesinden geçirilmiş bir etkinlik ve örnek satırlı boş bir ilerleme tablosu hazırlayın. Dosyanın sonuna üç kontrolünüzü yazın: saatleri ve sınırları nereden doğruladınız, hangi bilgiyi araca girmediniz, kararı kim verecek?

Önemli not

Bu kurs MEB programının yerine geçmez, onu tamamlayıcıdır; MEB’in resmî görüşü değildir ve MEB adına yazılmamıştır. Yalnız kamuya açık MEB belgelerini kaynak gösterir; yönetmelik madde numaraları değişebilir, kullanmadan önce güncel metni açıp kontrol edin. Çocuk verisi uyarısı: gerçek bir çocuğun ya da bireyin adını, numarasını, raporunu, tanısını, notunu, fotoğrafını, sesini ya da kamera görüntüsünü yapay zekâ araçlarına yazmayın, yüklemeyin; alıştırmalarda kurgusal ve adsız örnek kullanın. Yapay zekâ tanı koymaz, değerlendirme yapmaz, tedavi ya da terapi yöntemi önermez, gelişim konusunda vaat vermez; her çıktıyı yetkili uzman okur ve sorumluluğu üstlenir.

Kaynaklar

• MEB: Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu (PDF) (Türkçe)
• KVKK: Üretken yapay zekâ rehberi (PDF) (Türkçe)
• MEB: Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (PDF) (Türkçe)

İlgili kurslar

• Çocuk verisi girmeden BEP ve program kartı: ilk adım
• Öğretmenler için yapay zekâ
• Sınıfta yapay zekâ: etkinlik, pilot ve Etik Beyan Formu