Soru yazımı ve sınav güvenliği: öğretmenler için ilk adımlar

Bu kurs, sınav sorusu hazırlarken yapay zekâdan (sorulara yazıyla cevap veren program) nasıl yardım alacağınızı, hangi işi araca bırakıp hangi işi kendinizde tutacağınızı öğretir. Araç taslak yazar; soruyu seçen, cevabı doğrulayan ve sınava koyan kişi hep sizsiniz. Kurs 7 dersten oluşur ve yaklaşık 49 dakika sürer.

Bu kursu kimler almalı?

Soruyu hâlâ elle yazıyor ve yapay zekâyı yeni deniyorsanız doğru yerdesiniz. Önce hiçbir şeyi yüklememeyi, sonra istem (yapay zekâya yazdığınız istek) kurmayı, en sonda da özgün soru yazmayı öğrenirsiniz. Sonraki adım için Yapay zekâyla sınav puanlama ve telafi planı kursuna geçebilirsiniz.

Dersler ve sıra

1. Sınav güvenliği için soruyu açık sohbet aracına yüklemeyin: başlamadan önce kuralı koyun: uygulanmamış sınav sorusu açık sohbet aracına yüklenmez, araçla yalnız iskelet (soru metni olmayan, yalnız kazanımı ve biçimi gösteren taslak) üzerinde çalışılır.
2. Kazanımdan soru kökü için istemi kendiniz yazın: istemi beş parçayla kendiniz kurun; aracın verdiği soru kökünü tek şey soruyor mu diye sınayıp son kararı verin.
3. Çoktan seçmeli sorunun şıklarını dengeleyin: şıkların uzunluğunu ve doğru şıkkın harf dağılımını elle sayarak dengeleyin.
4. Sınav sorusunu kontrol listesinden geçirin: her soruyu yedi maddelik listeden geçirin; yapay zekâ yalnız ikinci göz olsun, karar sizde kalsın.
5. Cevap anahtarını yayından önce kendiniz çözerek doğrulayın: anahtara bakmadan soruları çözün ve farkları kaynakta denetleyin; yapay zekânın anahtarı yanlış olabilir.
6. Yayınevi sorusunu kopyalamayın, özgün soru yazın: kitaptaki soruyu kopyalamak yerine kazanımdan özgün soru yazmayı dört adımda öğrenin.
7. Soru bankasını kazanım ve düzeye göre etiketleyin: yazdığınız soruları kazanım, düzey ve zorluk etiketiyle toplayın; etiketleri aracın önerisinden siz onaylayın.

Bu kurs hangi programın hangi bölümüne denk gelir?

Kursun soru yazma ve kontrol dersleri, MEB’in öğretmen rehberi duyurusunda “ölçme, değerlendirme ve geri bildirim süreçlerini güçlendirme” başlığı altında anılan kullanım alanına denk gelir. Güvenlik, doğrulama ve sorumluluk dersleri ise MEB Etik Kılavuzu’ndaki insan denetimi ve veri güvenliği ilkelerine dayanır. Kurs MEB programının yerine geçmez, tamamlayıcıdır; MEB’in resmî görüşü değildir.

Nasıl ilerlemeli?

Dersleri sırayla izleyin; her dersteki uygulamayı kurgusal bir kazanımla deneyin. Yapay zekâ çıktısını hiçbir zaman olduğu gibi sınava koymayın: soruyu, şıkları ve cevap anahtarını kendi kazanımınızla karşılaştırın. Aynı isteme farklı zamanlarda farklı cevap gelebilir; bu yüzden denetim her seferinde yeniden yapılır.

Bitirme uygulaması

Tek bir kazanım seçin (kurgusal bir sınıf düşünün). İstemi kendiniz kurarak üç soru kökü taslağı hazırlayın, bir çoktan seçmeli sorunun şıklarını sayarak dengeleyin ve yedi maddelik listeden geçirin. Cevap anahtarını anahtarsız çözerek doğrulayın, sorulara kazanım, düzey ve zorluk etiketi ekleyin. Dosyanın sonuna, uygulanmamış sınav sorusunu neden yapay zekâ araçlarına yüklemeyeceğinizi ve son kararı kimin verdiğini tek cümleyle yazın.

Önemli not

Bu kurs MEB’in resmî görüşü değildir ve MEB adına yazılmamıştır; yalnız kamuya açık MEB belgelerini ve duyurularını kaynak gösterir. Veri uyarısı: gerçek öğrencinin adını, numarasını, notunu, cevap kâğıdını ya da henüz uygulanmamış sınav sorusunu yapay zekâ araçlarına yazmayın; alıştırmalarda kurgusal örnek kullanın. Araçların ücretsiz planları ve sınırları değişebilir; kullanmadan önce aracın resmî sayfasını kontrol edin.

Kaynaklar

• MEB: Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu (PDF) (Türkçe)
• MEB: Eğitimde yapay zekâ uygulamaları etik kılavuzu yayımlandı (Türkçe)
• MEB: Öğretmenler için yapay zekâ destekli eğitim rehberi hazırlandı (Türkçe)
• KVKK: Üretken yapay zekâ rehberi (PDF) (Türkçe)

İlgili kurslar

• Yapay zekâyla sınav puanlama ve telafi planı
• Sınav ve değerlendirme için yapay zekâ: öğretmen kursu
• Öğretmenler için yapay zekâ