Farklılaştırılmış çalışma kâğıdını yapay zekâyla yazdırın
- Okuma süresi: 5 dk
- Kod bilgisi gerekmez

Aynı sınıfta bir öğrenci konuya yeni başlarken bir başkası çoktan ileri soruları arıyor. Herkese aynı sayfayı vermek bazılarını yorar, bazılarını sıkar; üç ayrı sayfa hazırlamak ise akşamınızı alır. Bu derste bir farklılaştırılmış çalışma kâğıdı taslağını yapay zekâyla (sohbet ederek yazı üreten program) üç sürüm olarak yazdırmayı, ardından sınıfa girmeden önce nasıl denetleyeceğinizi öğreneceksiniz. Hangi öğrencinin hangi sayfayı alacağına her zaman siz karar verirsiniz.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Sorun
Milli Eğitim Bakanlığı’nın Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli sayfası, farklılaştırılmış eğitimi öğretmenin içerik, süreç ve ürün boyutlarını öğrencilerin hazırbulunuşluk (öğrencinin konuya başlarken sahip olduğu bilgi ve beceri düzeyi), ilgi ve öğrenme profillerine göre uyarlaması olarak anlatır. Aynı sayfa iki yönü ayırır: destekleme, daha fazla zamana ve tekrara ihtiyaç duyan öğrenciler içindir ve bunun yetenek eksikliği anlamına gelmediği özellikle vurgulanır; zenginleştirme ise akranlarının önünde olan öğrenciler içindir ve daha soyut kavramlar, karmaşıklık ve üst düzey düşünme içerir.
Yapay zekâ bu üç sürümün ilk taslağını dakikalar içinde yazabilir. Ama taslak, bir öğretmenin yazdığı kadar güvenilir değildir: yanlış bilgi içerebilir, zorluk düzeyini yanlış ayarlayabilir ya da “kolay” sürümü yalnızca daha kısa soru olarak yazabilir. Bu yüzden taslağı üretmek işin küçük kısmı, denetlemek büyük kısmıdır.
Önce ölçün
Bir çalışma kâğıdının üç düzeyli sürümünü elle hazırlamak size ortalama kaç dakika sürüyor? Yazın: ___ dakika.
1. Kazanımı ve ortak çekirdeği siz yazın
Önce öğretim programındaki kazanımı (öğrencinin ulaşması beklenen hedef) kendi cümlenizle, tek satırda yazın: “Öğrenci … yapabilir.” Üç sürümün hepsi aynı kazanıma hizmet etmelidir; farklı olan yol ve zorluktur, hedef değil. Kazanımı yapay zekâya bırakırsanız araç programda olmayan bir hedef uydurabilir. Konuyu kısa bir metin ya da kitabınızdaki bölüm adıyla verin; gerçek öğrenci adı, sınıf listesi ya da tanı bilgisi yazmayın.
2. Üç sürümü tek komutla isteyin
Sürümleri “kolay, orta, zor” diye adlandırmak yerine MEB’in kullandığı yönleri kullanın: destek, temel, zenginleştirme. İsim önemlidir, çünkü ismi “zayıf öğrenci sayfası” olan bir kâğıt, öğrencinin kendisine bakışını da etkiler. Komutta (yapay zekâya yazdığınız istek) hedefi, sınıf düzeyini, uzunluğu ve çıktının biçimini önceden söyleyin.
Kopyalayıp deneyin
Ben bir [SINIF] [DERS] öğretmeniyim. Kazanım: [KAZANIMI BURAYA YAZIN]. Konu: [KONU]. Bu kazanım için tek sayfalık bir çalışma kâğıdı taslağını üç sürüm olarak yaz. Destek sürümü: aynı hedefi daha küçük adımlara bölsün, örnekli ilk soruyla başlasın, daha fazla tekrar içersin. Temel sürüm: sınıf düzeyine uygun standart sürüm olsun. Zenginleştirme sürümü: aynı konuyu daha soyut düşünme gerektiren, açık uçlu bir soruyla genişletsin. Her sürümde en fazla 5 soru olsun. Sürümlerin başlığına “zayıf” ya da “güçlü” gibi etiket koyma. Sonda her sorunun cevabını ayrı bir cevap anahtarı olarak yaz. Emin olmadığın bilgiyi [DOĞRULA] diye işaretle, bilgi uydurma.
3. Sonucu kontrol edin
- Üç sürümün de aynı kazanıma hizmet ettiğini okuyun. Biri başka bir hedefe kaymışsa o sürümü yeniden isteyin.
- Cevap anahtarındaki her cevabı kendiniz çözerek doğrulayın. Yapay zekâ cevap anahtarında sık hata yapar; bu halüsinasyon (aracın gerçek olmayan bilgiyi inandırıcı biçimde yazması) riskidir.
- [DOĞRULA] yazan her yeri ders kitabınızdan ya da öğretim programından kontrol edin.
- Destek sürümü gerçekten daha küçük adımlar mı veriyor, yoksa yalnızca sorular mı kısalmış? Yalnızca kısalmışsa yeniden isteyin.
- Zenginleştirme sürümü yalnızca “daha çok soru” mu, yoksa gerçekten daha derin düşünme mi istiyor? Daha çok soru zenginleştirme sayılmaz.
- Dil sadeliğine bakın: sınıf düzeyine uygun mu, yazım ve noktalama doğru mu?
- Hangi öğrencinin hangi sürümü alacağını kendi gözleminizle belirleyin; yapay zekâya öğrenci listesi vermeyin.
Sonra ölçün
Bir sonraki çalışma kâğıdında aynı süreyi ölçün: ___ dakika. Üç sürümden kaç tanesini değişiklik yapmadan kullanabildiniz? ___ / 3. Bu sayı, aracın sizin dersinizde ne kadar işe yaradığını gösterir.
Sık yapılan hata
Destek sürümünü “daha kolay soru” sanmak, en sık yapılan yanlıştır. MEB sayfasına göre destekleme, öğrencinin yeteneksiz olduğu anlamına gelmez; yalnızca daha çok zaman ve tekrar gerektirdiği anlamına gelir. Sürüm sayfalarına “güçlü” ya da “zayıf” gibi etiket koymak da öğrenciyi damgalar. Yapay zekâya sınıftaki gerçek bir öğrenciyi anlatıp “buna özel yaz” demeyin; nedeni aşağıdaki gizlilik uyarısında. Cevap anahtarını çözmeden basmak da sık görülen bir hatadır.
Gizlilik uyarısı
Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun (KVKK) üretken yapay zekâ rehberi, üçüncü kişilere ait kişisel verilerin bu sistemlerle paylaşılmamasına özen gösterilmesini söyler. Öğrenciniz sizin için “üçüncü kişi”dir; adını, numarasını, tanı ya da raporunu, notunu ya da velisine ait bilgiyi araca yazmayın. Gerekirse “A öğrencisi” gibi yer tutucu (gerçek bilginin yerine geçen etiket) kullanın. Kişisel veri (kimliği belli eden bilgi) sınıf içinde kalmalıdır. MEB, eğitimde yapay zekâ uygulamaları için bir etik kılavuz yayımlamıştır; okulunuzun ya da il müdürlüğünüzün bu konudaki yönlendirmesini sorun. Yapay zekâ çıktısını sınıfa vermeden önce son kontrol sizindir.
Bir sonraki adım
Çalışma kâğıdı hazırlığını ders akışına bağlamak için ders planına yapay zekâyla ilk taslak dersine, ders notunu soru kartlarına dönüştürmek için ders notunu yapay zekâyla soru kartına çevirmek dersine geçebilirsiniz. Yapay zekânın öğretmenin yerini alıp almayacağı sorusuyla ilgileniyorsanız yapay zekâ öğretmenin yerini alır mı dersi resmî raporlara dayanır.
İzleme tavsiyesi: Microsoft Education (İngilizce; Microsoft Copilot’taki Teach modülünü gösterir, derste anlatılan yöntemin aynısı değildir)
Kendinizi deneyin
Yapay zekâ aynı kazanım için üç sürümlü çalışma kâğıdı taslağı yazdı. Sınıfa vermeden önce ne yaparsınız?
Kaynaklar
- MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Farklılaştırılmış eğitim
- MEB: Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu yayımlandı (haber)
- KVKK: Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda), Yayın No: 113
Kaynak: yzdersleri.com/ders/farklilastirilmis-calisma-kagidini-yapay-zekayla-yazdirin/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.




