Yazılı sınav için belirtke tablosu hazırlatın
- Okuma süresi: 4 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Yazılı sınavın soruları hazır, ama hangi kazanımdan kaç soru sorduğunuz sorulursa elinizde tek bir sayfa yok. Bu sayfa belirtke tablosudur: hangi kazanımın sınavda kaç soruyla ve kaç puanla yer aldığını gösteren tablo. Yapay zekâ aracından (sohbet ederek yazı üreten programdan) bu tablonun taslağını isteyebilirsiniz; ama kazanımları, toplam puanı ve ağırlıkları denetlemek sizin işinizdir. Bu derste tabloyu hazırlatıp üç kontrolle doğrulayacaksınız.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
MEB metinlerinde tablonun adı ne?
MEB Yazılı ve Uygulamalı Sınavlar Yönergesi’nin Ekim 2023 tarihli metni, bu tabloyu konu soru dağılım tablosu diye tanımlar: öğretim programında yer alan konu ve kazanımlarla soru sayılarının gösterildiği tablo. Aynı metne göre ortak yazılı sınavların soruları bu tabloya göre hazırlanır. Ülke geneli sınavların tablosunu Bakanlık, il, ilçe ve okul geneli ortak sınavların tablosunu il sınıf/alan zümreleri (aynı dersi okutan öğretmenlerin il düzeyindeki kurulu) ölçme değerlendirme merkezi müdürlüğünün görüşünü alarak hazırlar. Bakanlık il, ilçe ve okul geneli için örnek tablolar da yayımlar. Eğitim ölçmesinde benzer işi gören tabloya belirtke tablosu (İngilizcesi test blueprint) denir. Hangi tabloyu kullanacağınız sınavınızın ortak olup olmadığına bağlıdır; bunu zümre başkanınıza ya da okul yönetiminize sorun.
Kırşehir İl Millî Eğitim Müdürlüğü’nün yayımladığı ikinci dönem tablolarında, bu tabloların sınavın kapsam geçerliğini artırmak ve öğrencilerin hazırlanmasını kolaylaştırmak için hangi kazanımdan kaç soru sorulacağını önceden bildirdiği yazar. MEB’in 16 Ekim 2026 tarihli haberine göre Ortak Yazılı Sınav Sistemi’nde zümre öğretmenleri tabloları sene başında belirler ve sınavlar tablodaki senaryoya göre oluşur. Bu derste o sistemin içinde değil, kendi taslak çalışmanızda araçtan yardım alıyorsunuz.
Önce ölçün
Son yazılı sınavınızda kazanım-soru-puan eşlemesini kaç dakikada çıkardınız? ___ dakika. Sınavdaki kaç sorunun hangi kazanımdan geldiğini yazılı olarak gösterebiliyorsunuz? ___ .
1. Kazanımları ve toplamı kendiniz verin
Kazanımları programdan kopyalayın; aracın hatırlamasına güvenmeyin. Yönerge sınavların 100 tam puan üzerinden değerlendirildiğini söylediği için toplamı 100 olarak verin. Soru sayısına ve her kazanımın ağırlığına da siz karar verin: ağırlık, derste o kazanıma ayırdığınız zamanla ve önemiyle ilgilidir, araç bunu bilemez.
2. Tabloyu taslak olarak isteyin
Kopyalayıp deneyin
Ortaokul sosyal bilgiler öğretmeniyim. Yazılı sınav için taslak bir belirtke tablosu hazırla. Kazanımlar: (kazanımları programdan buraya yapıştırın). Toplam soru sayısı: (sayıyı yazın). Toplam puan: 100. Sütunlar: kazanım, soru sayısı, soru başına puan, kazanım toplam puanı. Soru sayılarını benim verdiğim ağırlıklara göre dağıt: (ağırlıkları yazın). Kazanım metnini ya da kodunu değiştirme, ekleme. Puanların toplamını satır satır göster. Emin olmadığın yerde “emin değilim” yaz.
Küçük bir örnekle sonuç şöyle görünür: birinci kazanım iki soru, kırk puan; ikinci kazanım iki soru, kırk puan; üçüncü kazanım bir soru, yirmi puan; toplam beş soru, yüz puan. Bu sayılar yalnızca gösterim içindir, gerçek bir programdan alınmamıştır.
3. Üç kontrolle doğrulayın
- Toplam kontrolü. Puanları kendiniz toplayın; yüzü bulmuyorsa araç hesabı yanlış yapmıştır. Aracın “toplam 100” demesi yeterli sayılmaz; araçlar bilgiyi ve sayıyı güvenle yanlış yazabilir (halüsinasyon).
- Kazanım kontrolü. Tablodaki kazanım cümleleri programdakiyle harfi harfine aynı mı, hiçbiri eksik ya da araç tarafından yeniden yazılmış mı? Aracın eklediği kazanım kodunu silin.
- Ağırlık kontrolü. Derste en çok zaman ayırdığınız kazanım tabloda da en çok puanı alıyor mu? Sınavın neyi önemsediğine siz karar verirsiniz.
Kontrolden sonra kendi sorularınızı tabloya yerleştirin. Sorular için Açık uçlu sınav sorusunu kazanımla eşleştirerek yazın dersine, sınav sonrasında kazanım bazında analiz için Sınav sonrası soru analizini yapay zekâyla yapmak dersine bakın. İsterseniz soruların düşünme düzeyini de tabloya bir sütun olarak ekleyin; bunun için Aynı kazanımdan üç Bloom düzeyinde soru isteyin dersi yol gösterir.
Sonra ölçün
Tabloyu hazırlamanız kaç dakika sürdü? ___ dakika. Aracın taslağında kaç satırı düzeltmeniz gerekti? ___ . İlk ölçümle farkı yazın.
Gizlilik uyarısı
Belirtke tablosu için araca yalnızca kazanım listesini ve sayıları verin; öğrenci listesi, not çizelgesi ya da sınav kâğıdı fotoğrafı yüklemeyin. KVKK’nın üretken yapay zekâ rehberi, kişiyi tanıtan bilgilerin paylaşılmasından kaçınılmasını söyler. MEB Etik Kılavuzu’ndaki tabloya göre öğrenci verisi içermeyen ders hazırlığı beyan gerektirmeyen örnekler arasındadır; öğrenci notlarının ve eksiklik analizinin araçla işlenmesi ise beyan gerektirir. Bu yüzden tablo, sonuç değil kazanım ve sayı üzerinden kurulur. Ücretsiz sürümler ve sınırları değişebilir, aracın kendi sayfasından kontrol edin. Bu içerik MEB’in resmî görüşü değildir; kaynakları ve okulunuzun/müdürlüğünüzün yönergesini kontrol edin.
Bir sonraki adım
Tabloyu zümre arkadaşlarınızla paylaşmadan önce yönetici ve zümre başkanınızla ortak sınav kuralını doğrulayın. Beyan kurallarını gözden geçirmek için MEB Yapay Zekâ Politika Belgesi ve Etik Kılavuzu dersine bakabilirsiniz.
Videoyu kaynağında açın (YouTube): Constructing a test blueprint (University of Groningen)
İzleme tavsiyesi: University of Groningen (İngilizce). Video, sınav değerlendirmesini öğrenme çıktılarıyla hizalamak için test blueprint kullanımını anlatır; yapay zekâ içermez.
Kendinizi deneyin
Araç, beş kazanımlı bir sınav için belirtke tablosu hazırladı ve “puanlar 100’ü bulur” dedi. Siz toplayınca 95 çıkıyor. Ne yaparsınız?
Kaynaklar
- Millî Eğitim Bakanlığı (MEB): Yazılı ve Uygulamalı Sınavlar Yönergesi (12 Ekim 2023 tarihli metin, il/ilçe müdürlüğü sitesindeki kopya)
- Kırşehir İl Millî Eğitim Müdürlüğü: 2024-2025 2. dönem ortak yazılı sınav konu soru dağılım tabloları (lise)
- MEB: Ortak Yazılı Sınav Sistemi tanıtım programı düzenlendi
- Millî Eğitim Bakanlığı: Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu (2026)
- KVKK: Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda), Yayın No: 113
Kaynak: yzdersleri.com/ders/yazili-sinav-icin-belirtke-tablosu-hazirlatin/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Öğrenme yolunda sıradaki ders: Ders planına yapay zekâyla ilk taslak
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
