Yapay zekâyla ödev yaptıktan sonra kendinizi kapalı yoklayın
- Okuma süresi: 3 dk
- Kod bilgisi gerekmez

Yapay zekâyla ödev yapmak hızlıdır; asıl soru, ödev bittiğinde konuyu sizin mi yoksa aracın mı bildiğidir. Bu derste ödevi yapay zekâyla çözdükten sonra kendinizi kitap ve araç kapalıyken yoklamayı, yani öğrendiğinizi sınamayı öğreneceksiniz.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Sorun: ödev tamam, öğrenme tamam mı?
Yaklaşık bin lise öğrencisiyle yapılan bir matematik deneyinde (Bastani ve arkadaşları, PNAS dergisi, 2025) iki farklı yapay zekâ yardımcısı denendi. Biri sıradan bir sohbet arayüzü gibi çalışıyordu; öteki öğrenmeyi korumak için hazırlanmış istemlerle (modele önceden verilen yönergeler) çalışıyordu. Alıştırma sırasında ikisi de notları yükseltti: sıradan olanda yüzde 48, öğrenmeyi koruyanda yüzde 127. Yardım kaldırılınca tablo değişti: sıradan arayüzü kullananlar, hiç yardım almayanlardan yüzde 17 daha kötü sonuç aldı. Yazarlar bunu öğrencilerin aracı koltuk değneği gibi kullanmasına bağlıyor. Öğrenmeyi koruyan yardımcıda bu olumsuz etki büyük oranda ortadan kalktı. Bu tek bir çalışmadır ve tek bir ders alanını (matematik) kapsar; ama kendi çalışma düzeninizi sınamak için iyi bir uyarıdır.
Önce ölçün
Bu hafta yapay zekâyla yaptığınız bir ödevi seçin. Aracı ve notlarınızı kapatın, kâğıda konuyu üç cümleyle anlatın ve iki soru çözmeye çalışın. Kaç soruyu tek başınıza doğru yaptınız? Yazın: ___ / 2.
1. Cevabı değil ipucunu isteyin
Ödev sorusunu yapay zekâya verirken ilk isteğiniz çözümün kendisi olmasın. Araçtan adım adım, yalnız bir sonraki ipucunu vermesini isteyin. Böylece düşünme işini yine siz yaparsınız. Araç yine de yanlış yönlendirebilir; her ipucunu ders kitabınızla ya da öğretmeninizin anlattığıyla karşılaştırın. Ödev eşlikçisi asistanı dersinde bu yöntemi ayrıntısıyla bulabilirsiniz.
2. Ödevden sonra kendinizi yoklatın
Ödev bitince bir komut (yapay zekâya yazdığınız istek) daha yazın: aracı sınav yapan öğretmen yerine koyun. Soruları teker teker sorsun, siz cevabı yazmadan hiçbir şey söylemesin. Cevabınızı verdikten sonra doğruyu ve eksiğinizi göstersin. Bu yöntem, bilgiyi önce kendi başınıza hatırlamaya çalışmanıza dayanır; bu yüzden ekranı ve notları kapalı tutmanız önemlidir.
Kopyalayıp deneyin
Lise öğrencisiyim ve az önce [DERS] dersinde [KONU] ödevini yaptım. Beni yokla: konuyla ilgili beş kısa soru sor, her seferinde yalnız bir soru yaz ve cevabımı bekle. Cevabımı vermeden doğrusunu söyleme. Her cevaptan sonra doğru mu eksik mi olduğunu bir cümleyle söyle, eksikse yalnız bir ipucu ver. Emin olmadığın bilgiyi [DOĞRULA] diye işaretle. En sonda bana hangi alt başlıkları yeniden çalışmam gerektiğini listele.
3. Sonucu kontrol edin
- Aracın doğru dediği cevapları ders kitabınızdan ya da defterinizden bir kez daha kontrol edin; araç hatalı olabilir.
- Yanlış yaptığınız soruları defterinize kendi cümlelerinizle yazın, aracın metnini kopyalamayın.
- Aracın [DOĞRULA] dediği yerleri öğretmeninize ya da kaynağınıza sorun.
- Üç gün sonra aynı konuyu araç kapalıyken yeniden yoklayın.
Sonra ölçün
Üç gün sonra aynı kâğıt yoklamasını tekrarlayın. İlk ölçümle karşılaştırın: ilk seferde ___ / 2, şimdi ___ / 2.
Sık yapılan hata
Çoğu kişi yoklama sorularının cevabını da araca yazdırır; o zaman sınanan siz değil, araç olur. Bir de ödevi teslim etmeden önce yapay zekâ kullanımı konusunda öğretmeninizin ne dediğine bakmayı unutmayın; bazı öğretmenler hiç izin vermeyebilir, bazıları belirli işlerde izin verebilir. Öğretmeninize ya da okulunuzun kuralına bakın; bu derste kural iddia etmiyoruz.
Gizlilik uyarısı
Yapay zekâ aracına yazdığınız her şeyi, başkasına göstermeyeceğiniz bir metin gibi düşünün. Kimlik numaranızı, öğrenci numaranızı, notlarınızı, hocanızın ya da arkadaşlarınızın adını ve henüz yayımlanmamış çalışmanızın tamamını araca yüklemeyin; gerekirse [ADIM], [DERS] gibi yer tutucu (gerçek bilginin yerine geçen etiket) kullanın. Aracın ayarlarında sohbetlerinizin model eğitiminde kullanılıp kullanılmadığına bakın; bu ayar araca ve sürüme göre değişir. Bu ders genel bilgidir; okulunuzun kuralı ayrıca geçerlidir, onu okulunuzun yönergesinden okuyun.
Bir sonraki adım
Haftada bir ödevi bu yöntemle bitirin ve ölçümlerinizi bir köşeye yazın. Aracın verdiği bilgiyi sınamayı da geliştirmek isterseniz Yapay zekânın verdiği bilgiyi doğrulamak dersine geçin.
Videoyu kaynağında açın (YouTube): The PROBLEM with Active Recall and Spaced Repetition
İzleme tavsiyesi: Justin Sung (İngilizce)
Kendinizi deneyin
Ödevi yapay zekâyla yaptınız. Öğrendiğinizi görmenin en iyi yolu hangisidir?
Kaynaklar
Kaynak: yzdersleri.com/ders/yapay-zekayla-odev-yaptiktan-sonra-kendinizi-kapali-yoklayin/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.




