Seviye kodu YZ 230, Uygulama düzeyi Ücretsiz kurs 201 Uygulama
Yapay zekâ ile doğru bilgiye ulaşmak ve doğrulamak
Yapay zekâ bazen uydurur. Google ya da yapay zekâ aramasını ne zaman seçeceğinizi, kaynağa gitmeyi ve çelişen bilgiyi kaydetmeyi öğrenin.
- 6 ders
- Toplam süre: 54 dakika
- Seviye: 201 Uygulama

Bu kurs kimin için
Yapay zekâ cevaplarına güvenip güvenemeyeceğini bilemeyen; araştırma, haber ya da iş için doğru bilgiye ulaşmak isteyen herkes için.
Yapay zekâya bir sorunun cevabını sordunuz, akıcı ve kendinden emin bir yanıt aldınız; ama bir arkadaşınız aynı konuda başka bir şey söylüyor. Kime inanacaksınız? Bu kurs böyle anlarda sakin kalıp bilgiyi kendiniz sınamayı öğretir; bunu siz de yapabilirsiniz, uzman olmanız gerekmez.
Altı derste yapay zekânın neden uydurabildiğini (halüsinasyon, hallucination), arama için ChatGPT araması mı Google araması mı uygun olduğunu, web araması sonuçlarında ilk kaynağa gitmeyi, kaynak göstererek araştırmayı, PDF özetlemeyi ve belirsiz ya da çelişen bilgiyi kayda geçirmeyi çalışacaksınız. Amaç yapay zekâyı bırakmak değil, ona doğru ölçüde güvenmektir.
Bu kursta neleri öğreneceğim?
- Yapay zekânın neden yanlış ya da uydurma bilgi verebildiğini anlamayı
- ChatGPT araması ile Google araması arasında işe göre seçim yapmayı
- ChatGPT’de web araması yaptırıp ilk kaynağa gitmeyi
- Kaynak göstererek araştırma yaptırmayı
- PDF’yi kaynak göstererek özetletip özeti belgeyle karşılaştırmayı
- Belirsiz tarihi ve çelişen anlatıyı kayda geçirmeyi
Nasıl ilerlemeli?
Her derste gerçek bir soru seçin; hem yapay zekâya hem de bir resmî kaynağa danışın ve iki cevabı yan yana koyun. Kaynak olarak gösterilen bağlantıya kendiniz girip cümlenin gerçekten orada olup olmadığına bakın. Emin olamadığınız bir bilgiyi kesin bilgi gibi paylaşmayın, belirsiz olduğunu not edin.
Dersler
İlerlemeniz yalnızca bu tarayıcıda saklanır; kişisel veri toplanmaz. Bir dersi bitirince ders sayfasındaki “Dersi tamamladım” düğmesine basın.
-
1. ders: Yapay zekâ neden uydurur? Halüsinasyonun nedeni
Halüsinasyon, yapay zekânın inandırıcı ama yanlış cümle kurmasıdır. Nedenini ve riski azaltmanın yollarını sade dille öğrenin. -
2. ders: ChatGPT araması mı Google araması mı? Hangi soruda hangisini kullanmalı
Dört soru türünü ayırarak hangi soruda ChatGPT’nin, hangisinde Google’ın ilk sıraya alınacağını ve iki araçta kaynağın nasıl kontrol edileceğini öğrenin. -
3. ders: ChatGPT’de web araması: cevabı ilk kaynakta kontrol edin
Açılış saati gibi değişebilen bilgiyi ChatGPT’nin web aramasıyla bulun; bağlantıyı açıp tarihi, yeri ve şubeyi resmî sayfada kontrol edin. -
4. ders: Kaynak göstererek araştırma: Yapay zekâ ve kütüphane birlikte
Yapay zekâyı araştırma rehberi, kütüphane ve akademik veri tabanlarını gerçek kaynak olarak kullanmayı ve kaynakları doğrulamayı öğrenin. -
5. ders: Bir PDF’yi kaynak göstererek özetleyin
Kısa bir belgeyi, her önemli bilgiyi sayfa numarasıyla eşleştiren ve kolayca kontrol edilebilen bir özete dönüştürün. -
6. ders: Belirsiz tarihi ve çelişen anlatıyı kaydetmek
Kesin olmayan fotoğraf tarihini soru işaretiyle kaydedin, birbiriyle çelişen iki aile anlatısını yapay zekâya seçtirmeden yan yana saklayın.
Bitirme testi
Kursu bitirdiyseniz kendinizi sınayın. Cevaplar yalnızca bu sayfada gösterilir, hiçbir yere gönderilmez.
Neleri öğrendim?
Kursu bitirdiğinizde aşağıdakileri yapabiliyor olmalısınız.
- Yapay zekânın neden yanlış bilgi üretebildiğini açıklayabilirsiniz.
- Bir iş için ChatGPT araması mı Google araması mı daha uygun, karar verebilirsiniz.
- Web araması sonuçlarında ilk kaynağa giderek bilgiyi doğrulayabilirsiniz.
- Kaynak gösterilen cevaplarda bağlantıyı açıp cümleyi kaynakta arayabilirsiniz.
- PDF özetini belgenin kendisiyle karşılaştırabilirsiniz.
- Belirsiz ya da çelişen bilgiyi kaynaklarıyla birlikte kayda geçirebilirsiniz.
Öz sınama
Yapay zekâ neden uydurma bilgi verebilir?
Yapay zekâ bir kaynak bağlantısı verdi. Bilgiyi kullanmadan önce ne yapmalısınız?
Kaynaklar aynı olayın tarihini farklı veriyor. Kayda nasıl geçirmelisiniz?
Bitirme uygulaması
Merak ettiğiniz, tarih ya da rakam içeren bir soru seçin; örneğin bir başvuru süresi ya da bir olayın tarihi. Yapay zekâya sorun, cevabın dayandığı kaynağı isteyin, kaynağa kendiniz gidin ve şu sütunlarla bir kayıt tablosu oluşturun: iddia, yapay zekâ cevabı, kaynak, doğrulandı mı.
Öz değerlendirme için üç ölçüt kullanın. Her iddiayı kaynağında kendiniz kontrol ettiniz mi? Çelişen ya da belirsiz bilgiyi kesin gibi yazmadan işaretlediniz mi? Kayıt tablonuzu başkası görse hangi bilginin nereden geldiğini anlayabilir mi?
Sonraki kurs önerisi
Kaynak odaklı aramayı bir adım ileri taşımak için YZ 219 Perplexity ile kaynaklı arama kursuna geçebilirsiniz. Bu kursta öğrendiğiniz doğrulama alışkanlığını orada kaynakları öne çıkaran bir arama aracıyla uygularsınız.
Kaynaklar
- OpenAI: Dil modelleri neden halüsinasyon yapar?
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu: Kişisel Verilerin Korunması Terimler Sözlüğü
- Google Machine Learning Crash Course: Büyük dil modeli nedir?
- İş yerlerinde üretken yapay zekâ kullanımı belgesinin yayımlandığı kopya (halüsinasyon ve insan denetimi bölümü)
- OpenAI Yardım: ChatGPT search