Yapay zekâ cevabını doğrulayın
- Okuma süresi: 4 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Bu mini derste bir yapay zekâ cevabını cümle cümle iddialara ayırıp her birini bir kaynakla karşılaştıracaksınız. Konunun geniş anlatımını “Yapay zekânın verdiği bilgiyi doğrulamak” dersinde bulabilirsiniz.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Ders sonunda
Elinizde, bir cevaptaki sekiz iddianın her birinin Doğru, Yanlış ya da Kaynakta yok diye işaretlendiği bir kontrol tablosu olacak. Metni yapıştırmak yeterli olduğu için herhangi bir sohbet aracının ücretsiz sürümü işinizi görür. Bu kontrol gereklidir: OpenAI ve Anthropic’in yardım sayfaları, araçlarının yanlış ya da yanıltıcı bilgi verebildiğini ve kaynağı olmayan alıntılar üretebildiğini açıkça yazıyor.
Örnek
Biri yapay zekâya bir kursu sormuş ve aşağıdaki cevabı almış. Elinizde kursun kendi duyurusu da var.
Kaynak metin (kurgusal duyuru)
Kardelen Kültür Evi kış dönemi kursları. Seramik kursu 5 Ocak 2027 Salı günü başlar. Dersler salı ve perşembe günleri 18.00-20.00 arasında yapılır. Kurs 8 hafta sürer. Kontenjan 12 kişidir. Kursa 18 yaş üstü herkes katılabilir. Malzeme kültür evi tarafından karşılanır. Başvurular 20 Aralık 2026’ya kadar kültür evinin girişindeki formla yapılır.
Yapay zekâ cevabı (kurgusal)
Seramik kursu 5 Ocak 2027’de başlıyor ve 10 hafta sürüyor. Dersler salı ve perşembe akşamları 18.00-20.00 arasında. Kontenjan 12 kişi. 16 yaş üstü herkes katılabilir. Malzemeler ücretsiz veriliyor. Başvuru internet sitesinden yapılıyor ve kurs sonunda katılımcılara sertifika veriliyor.
Uygulama
- Aşağıdaki komutu yapıştırın; altına önce kaynak metni, sonra yapay zekâ cevabını ekleyip gönderin.
- Tablodaki en az iki satırı kaynak metinde kendiniz kontrol edin.
- Yanlış ve Kaynakta yok satırlarını not alın; gerçek hayatta bunları kurumun resmî duyurusundan doğrularsınız.
Komut
Aşağıda bir kaynak metin ve bir yapay zekâ cevabı var. Cevaptaki her iddiayı ayrı bir satıra yaz; bir cümlede birden fazla iddia varsa ayır. Her iddiayı yalnızca kaynak metinle karşılaştır ve şu tabloyu doldur: No | İddia | Durum | Kaynaktaki ifade. Durum sütununa yalnızca Doğru, Yanlış ya da Kaynakta yok yaz. Kaynakta karşılığı olmayan iddiayı kendi bilginle tamamlama.
Beklenen sonuç
Örnek sonuç
No | İddia | Durum | Kaynaktaki ifade
1 | Kurs 5 Ocak 2027’de başlıyor | Doğru | 5 Ocak 2027 Salı günü başlar
2 | Kurs 10 hafta sürüyor | Yanlış | Kurs 8 hafta sürer
3 | Dersler salı ve perşembe 18.00-20.00 | Doğru | Salı ve perşembe günleri 18.00-20.00
4 | Kontenjan 12 kişi | Doğru | Kontenjan 12 kişidir
5 | 16 yaş üstü katılabilir | Yanlış | 18 yaş üstü herkes katılabilir
6 | Malzemeler ücretsiz veriliyor | Doğru | Malzeme kültür evi tarafından karşılanır
7 | Başvuru internet sitesinden yapılıyor | Yanlış | Girişteki formla yapılır
8 | Kurs sonunda sertifika veriliyor | Kaynakta yok | –
Aynı komut farklı araçlarda, hatta aynı araçta iki ayrı denemede biraz farklı bir sonuç verebilir; önemli olan bilgilerin örnek veriyle uyuşmasıdır. Sonuçta üç Yanlış ve bir Kaynakta yok satırı görmelisiniz.
Sonuç yanlışsa
En sık hata, kaynakta olmayan ama makul görünen bir iddianın Doğru sayılmasıdır; örnekteki sertifika iddiası buna en uygun adaydır. Bir başka hata, son cümledeki iki iddianın (başvuru ve sertifika) tek satırda birleştirilmesidir. Tabloda sekizden az satır varsa ya da sertifika satırı Doğru görünüyorsa şunu yazın:
Düzeltme komutu
Her cümleyi yeniden incele ve içindeki iddiaları ayrı satırlara böl. Kaynakta karşılığını gösteremediğin her iddiayı Kaynakta yok olarak işaretle ve tabloyu yeniden ver.
Şimdi sen dene
Şu yeni iddiayı kaynakla kendiniz karşılaştırın: “Kurs haftada iki gün yapıldığına göre toplam 16 ders var.” Doğru mu, yanlış mı, yoksa kaynakta yok mu?
Örnek çözüm
Kaynakta 16 sayısı doğrudan yazmıyor, ama kaynaktaki bilgilerden hesapla çıkıyor: 8 hafta × haftada 2 gün = 16 ders. Bu yüzden iddia kaynakla uyumlu. Yine de kaynakta tatil ya da iptal günleri konusunda bilgi yok; kesin sayıyı kültür evine sormak gerekir.
Kaynakta hiç geçmeyen bir iddia nasıl işaretlenmeli?
Örnek cevaptaki hangi iddia yanlıştır?
Bir cümlede iki iddia varsa ne yapılmalı?
Kaynaklar
- OpenAI Yardım: Does ChatGPT tell the truth? (İngilizce)
- Claude Yardım: Claude is providing incorrect or misleading responses (İngilizce)
- Anthropic: Reduce hallucinations (uydurmayı azaltma yolları) (İngilizce)
Son kontrol: 7 Kasım 2026
Kaynak: yzdersleri.com/ders/yapay-zeka-cevabini-dogrulayin/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Öğrenme yolunda sıradaki ders: Kaynak göstererek araştırma: Yapay zekâ ve kütüphane birlikte
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
