İki seçenek arasında karar tablosu çıkarın
- Okuma süresi: 3 dk
- Kod bilgisi gerekmez
İki yol arasında kalırsınız ve aynı düşünceler kafanızda dönüp durur. Yazıya dökmek bu döngüyü kırmaya yardım eder. Yapay zekâ size “doğru cevabı” vermez ama düşüncelerinizi bir karar tablosuna dizebilir. Verim basamağı 1.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Önce ölçün
Önce ölçün
Kararsız kaldığınız son küçük kararı hatırlayın. Artıları ve eksileri yazıp netleştirmeniz yaklaşık kaç dakika sürerdi? “Önce: ___ dakika” yazın.
Komut: karar tablosu
Anthropic’in rehberi, çıktının biçimini ve kısıtlarını açıkça yazmayı önerir; Google’ın Gemini sayfası da bağlam ve biçimin belirtilmesini söyler. Aşağıdaki komut (yapay zekâya yazdığınız istek) tabloyu ister ve “sorulması gereken soruları” ayrı bir bölümde toplatır. Bu, bilinmeyenleri görmenin uygulamalı bir yoludur.
Kopyalayıp deneyin
Kurgusal bir örnek için karar tablosu hazırla. Selin hafta içi akşamları bir İngilizce kursuna mı gitsin, yoksa evde uygulamayla mı çalışsın? Üç sütunlu bir tablo yap: Ölçüt, Kurs, Evde çalışma. Satırlar: zaman, ulaşım, motivasyon, düzenlilik, sosyal ortam. Sonra iki bölüm ekle: “Artılar ve eksiler” ve “Karar vermeden önce kendime sormam gereken beş soru”. Kendin karar verme; “Selin şunu seçmeli” deme. Bilmediğin bilgiyi uydurma, soru olarak yaz.
Kendi kararınız için seçenekleri ve ölçütleri değiştirin; kişisel bilgi eklemeyin. Ölçütleri siz seçin: sizin için en önemli olanı satırın en üstüne koyun. Örneğin zaman sizin için her şeyden değerliyse o satırı kalın harflerle işaretleyin ve cevabı ona göre okuyun. Bir ölçüt iki seçenekte de aynıysa satırı silebilirsiniz; tablo kısa kalınca gözünüz asıl farklara takılır.
Sonucu nasıl kontrol edersiniz?
- Tabloda sizin için önemli ama eksik bir ölçüt var mı? Ekleyin.
- Sorular bölümünü okuyun ve her soruya kendi kâğıdınızda cevap yazın. Cevaplayamadığınız soru, karar vermeden önce öğrenmeniz gereken şeydir.
- Tablodaki bir bilgi (süre, ücret, koşul) sizin dışınızdaki bir kaynağa dayanıyorsa kaynağı kendiniz açıp doğrulayın.
- Yapay zekâ kendi kararını söylediyse yok sayın; karar ölçütleriniz sizindir.
Sonra ölçün
Sonra ölçün
Aynı türden bir kararı tabloyla netleştirmek kaç dakika sürdü? “Sonra: ___ dakika.” Önemli olan bir de: karardan memnun kaldınız mı? Kısa bir not alın.
Büyük kararlarda dikkat
Sağlık, hukuk ve para konularında tablo yalnızca düşüncenizi düzenler; tavsiye değildir. Bu tür kararlarda ilgili uzmana ya da resmî kuruma danışın. Anthropic’in rehberi, bu tür tekniklerin yanlış bilgiyi azalttığını ama sıfırlamadığını belirtir; yüksek riskli kararlarda bilgiyi mutlaka doğrulayın.
Gizlilik uyarısı
Gizlilik uyarısı
Kararınızı anlatırken gerçek ad, iş yeri, gelir, borç ya da sağlık durumu yazmayın; genel ifadeler kullanın. Google’ın Gemini yardım sayfası, bir görevlinin görmesini istemeyeceğiniz gizli bilgiyi sohbete yazmamanızı öğütler ve sohbetlerin bir kısmının insan değerlendiricilerce incelenebildiğini belirtir. Başka araçların kuralları farklı olabilir; kullandığınız aracın gizlilik sayfasına bakın.
Bir sonraki basamak
Tabloyu beğendiyseniz boş bir şablon olarak saklayın: ölçütleri bırakın, seçenekleri değiştirin. Bir sonraki karar için aynı kalıbı kullanırsınız.
Kendinizi deneyin
Karar tablosunda yapay zekâdan ne beklemek doğrudur?
Kaynaklar
- Anthropic: Prompt yazma en iyi uygulamaları (Prompting best practices) (İngilizce)
- Anthropic: Yanlış bilgiyi (halüsinasyon) azaltma (İngilizce)
- Google Gemini Yardım: İyi yönerge yazma ipuçları (İngilizce)
- Google Gemini Yardım: Gemini Uygulamaları gizlilik merkezi (İngilizce)
Kaynak: yzdersleri.com/ders/iki-secenek-arasinda-karar-tablosu-cikarmak/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
