Bir tablodaki verilerden yapay zekâyla özet çıkarmak ve sonucu kontrol etmek
- Okuma süresi: 3 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Fadime, mahalle derneğinde gönüllü sayman. Yönetim kuruluna on iki aylık aidat tablosundan bir özet hazırlaması gerekiyordu. Tabloyu yapay zekâya yükledi, güzel bir özet geldi. Toplantıda bir üye tablodaki verilerle toplamı karşılaştırdı: iki rakam birbirini tutmuyordu.
Bu derste bir tabloyu sohbet aracına okutmayı ve sonucu kontrol etmeyi öğreneceksiniz. Konu yalnızca sohbet aracıyla tablo okutma; formül, hesap tablosu içi yapay zekâ ya da grafik işi bu dersin dışında.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Bu derste neler öğreneceksiniz?
- Tabloyu araca yüklemeden önce hazırlamayı ve kişisel bilgileri çıkarmayı.
- Özetten önce aracın tabloyu nasıl anladığını sormayı.
- Özetteki sayıları bağımsız olarak kontrol etmeyi.
Tablodaki verileri hazırlamak
OpenAI’ın yardım sayfası, ilk satırda açıklayıcı sütun başlıkları kullanmayı, her satırda tek kayıt tutmayı ve aynı sayfada birden fazla tablo, boş satır ya da boş sütun bırakmamayı öneriyor. Bu hazırlık aracın tabloyu yanlış okuma ihtimalini azaltır. Yüklemeden önce ad, kimlik numarası, telefon ve adres gibi kişisel bilgileri silin ya da kodla değiştirin. Araçların dosya sınırları ve okuma biçimleri farklı: örneğin Claude’un yardım sayfası CSV gibi belgelerden yalnızca metnin çıkarıldığını, içindeki görsellerin okunmadığını yazıyor; Google çok büyük yüklemelerde ayrıntıların gözden kaçabileceğini belirtiyor. Büyük tabloyu parçalara bölmek bu yüzden iyi bir fikir.
Önce nasıl anladığını sorun
OpenAI Academy’nin veri analizi rehberi, sonuç istemeden önce aracın izleyeceği yolu sormayı öneriyor. Pratikte: “Bu tabloda kaç satır, hangi sütunlar var, boş ya da tuhaf bir değer görüyor musun?” diye sorun. Cevap sizin tablonuzla uyuşmuyorsa özetten önce durun.
Sonucu kontrol etmek
Aynı rehber, önemli birkaç rakamı paylaşmadan önce elle doğrulamayı, varsayımları ve eksik veri kontrollerini istemeyi ve ilişkiyi nedenmiş gibi yorumlamamayı öneriyor. Anthropic’in belgeleri de aynı isteği birkaç kez çalıştırıp tutarsız çıkan yerleri şüpheli saymayı anlatıyor. Siz de toplamı hesap makinesiyle, satır sayısını tabloyla, en büyük ve en küçük değeri gözle kontrol edin.
Örnek istek
Ekteki tablo bir derneğin aylık aidat kayıtları. Önce kaç satır ve hangi sütunlar olduğunu, boş ya da tuhaf değerleri yaz. Sonra yönetim kurulu için beş maddelik bir özet çıkar. Her maddenin yanına dayandığın sütunu ve satır sayısını yaz. Emin olmadığın yeri ayrıca belirt; tabloda olmayan bir bilgiyi ekleme.
İpucu
Araç hesabı kodla yapıyorsa genellikle analizi gösteren bir bağlantı sunar. ChatGPT’de bu bağlantıya bakarak sonucun nasıl çıktığını görebilirsiniz; menü adları sürüme göre değişebilir.
Videoyla izleyin
İzlerken şuna dikkat edin: Neleri paylaşmamanız gerektiğine ve ne zaman ikinci kez kontrol edeceğinize dikkat edin; tablo yüklemeden önce kişisel bilgileri çıkarma adımıyla ilişkilendirin.
Video: OpenAI (İngilizce). Türkçe altyazı için YouTube’da altyazı ayarını açabilirsiniz.
Araç tablo özetinde bir toplam verdi. Paylaşmadan önce ne yaparsınız?
Adım adım uygulama
- Tablonun ilk satırına açıklayıcı başlıklar yazın, boş satır ve sütunları silin.
- Kişisel bilgileri çıkarın ya da kodla değiştirin.
- Tabloyu yükleyin ve önce aracın tabloyu nasıl anladığını sorun.
- Anladığı yer doğruysa örnek isteği kullanarak özet isteyin.
- Özetteki toplam, satır sayısı ve en büyük değeri elle kontrol edin.
- Tutmayan sayı varsa itiraz edin, aracı düzelttirin ve yeniden kontrol edin.
- Kontrol ettiğiniz özeti paylaşın.
Örnek not
Araç toplamı 41 bin yazdı; ben tabloyu elle topladım, 43 bin çıktı. Araca satırları listelettim, iki satırı atladığını gördüm. Düzeltilmiş özeti kullandım.
Kendinizi deneyin
Tabloyu yüklemeden önce hangisini yapmalısınız?
Özetten önce aracın tabloyu nasıl anladığını neden sorarsınız?
Özetteki toplam sizin hesabınızla tutmadı. Ne yaparsınız?
Kaynaklar
- OpenAI Academy, Analyzing data with ChatGPT (İngilizce)
- OpenAI Yardım, Data analysis with ChatGPT (İngilizce)
- Gemini Yardım, Upload & analyze files in Gemini Apps (İngilizce)
- Claude Yardım Merkezi, Upload files to Claude (İngilizce)
- Claude Geliştirici Belgeleri, Reduce hallucinations (İngilizce)
- OpenAI: ChatGPT Privacy: What Not to Share and When to Double-Check | OpenAI Academy (video, İngilizce)
Son kontrol: 11 Kasım 2026
Kaynak: yzdersleri.com/ders/bir-tablodaki-verilerden-yapay-zekayla-ozet-cikarmak-ve-sonucu-kontrol-etmek/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
