DeepL ile akademik özetin çevirisini kontrol edin
- Okuma süresi: 4 dk
- Kod bilgisi gerekmez

Makalenizin, tezinizin ya da proje başvurunuzun özetini DeepL’e verdiniz ve akıcı bir İngilizce metin geldi. Akıcı olması doğru olduğunu göstermez. Bu derste akademik özetin çevirisini kontrol etmenin dört basit yolunu öğreneceksiniz: geri çevirme, alternatif sözcükleri gözden geçirme, sayı ve olumsuzluk taraması ve terim denetimi.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Sorun: akıcı çeviri hatayı gizler
Çeviri araçları metni hedef dilde akıcı cümlelere dönüştürür; ama bazen bir ayrıntıyı atlar ya da anlamı kaydırır. Akademik özette tek bir sözcük bile iddianın gücünü değiştirebilir: “gösterdi” ile “düşündürdü”, “artış” ile “anlamlı artış”. DeepL’in kendi yardım sayfaları da çeviriyi iyileştirmek için araçlar sunuyor; ama bunlar sizin yerinize karar vermez. Araç doğal dil işleme (bilgisayarın insan dilini işlemesi) yöntemleriyle çalışır; bu yöntemler hata yapabilir.
Önce ölçün
Daha önce çevirdiğiniz bir özeti, çeviri sonrasında kaç dakika okuyup düzelttiniz: ___ dakika. Düzelttiğiniz yerlerin çoğu sözcük seçimi mi, sayı mı, kısaltma mı: ___.
1. Çeviriyi geri çevirin
Çıkan İngilizce metni DeepL’de yeniden Türkçeye çevirin ve ilk özetinizle yan yana okuyun. Anlam kaymışsa geri çeviri farklı bir iddia gibi okunur. Bu yöntem kesin kanıt değildir; çünkü aynı araç aynı yanılgıyı iki yönde de sürdürebilir. Ama kaymayı fark etmenin hızlı bir yoludur. Fark gördüğünüz cümleyi işaretleyin, düzeltmeyi bir sonraki adımda yapın.
2. Alternatif sözcüklere bakın
DeepL, çeviri metnindeki bir sözcüğe tıkladığınızda alternatifler sunuyor; alternatifler özelliği Translator’da ve Write’ta çalışıyor, API kullanıcılarına açık değil. Yeni sözcüğü seçtiğinizde cümlenin geri kalanının ona uyum sağlaması bekleniyor. Alanınızda yerleşik terim hangisiyse onu seçin; bunu bilmiyorsanız aynı alandaki yayımlanmış özetlerden bir iki tanesine bakın.
3. Terimleri sabitleyin
Aynı terimin metin içinde farklı karşılıklarla gelmesi okuru şaşırtır. DeepL’in sözlük özelliği tercih ettiğiniz çevirileri kaydetmenize imkân veriyor; bir sözcüğe tıklayıp alternatiflerden birini tercih edilen terim olarak kaydetmek de sayfada anlatılıyor. Hazır örnek sözlükler Pro kullanıcılara, sözlük oluşturucu ise Pro Advanced ya da Ultimate plana bağlı. Hangi planda neye erişeceğiniz değişebilir. Ayrıntıyı DeepL’de sözlük dersinde bulabilirsiniz.
4. Sayıları, olumsuzlukları ve kısaltmaları tarayın
Özetin iddiasını taşıyan yerler çoğu zaman sayılar, birimler ve “değil, yok, hiçbir” gibi olumsuzluklardır. Bunları Türkçe ve İngilizce metinde tek tek karşılaştırın. Kısaltmaların ilk geçtiği yerde açık adının doğru çevrildiğine bakın.
Kopyalayıp deneyin
Aşağıda Türkçe bir akademik özet ile onun İngilizce çevirisi var. Çeviriyi düzeltme; yalnız farkları listele. Cümle cümle karşılaştır ve şu başlıklarla tablo yap: atlanan bilgi, eklenen bilgi, anlamı değişen ifade, sayı ya da birim farkı, olumsuzluk farkı. Emin olmadığın yeri “EMİN DEĞİLİM” diye işaretle. Hiçbir şeyi kendi kendine doğru kabul etme, hepsini ben kontrol edeceğim.
TÜRKÇE ÖZET: [ÖZET]
İNGİLİZCE ÇEVİRİ: [ÇEVİRİ]
Bu komutu yalnız paylaşmasında sakınca olmayan metinlerde kullanın. Yapay zekâ ikinci bir göz sağlar, sizin yerinize karar vermez; gösterdiği her farkı kendiniz kontrol edin.
5. Sonucu kontrol edin
- Geri çevirmede anlam kayan her cümleyi işaretledim mi?
- Sayılar, birimler, yüzdeler ve tarihler iki metinde aynı mı?
- Olumsuz cümleler ve “yalnız, sadece, en az” gibi sınırlayıcılar korunmuş mu?
- Alanımın yerleşik terimleri doğru karşılıklarla yazılmış mı?
- Derginin ya da kurumunuzun yazım yönergesinde çeviri aracı kullanımı hakkında bir kural var mı? Varsa uygulayın.
Sonra ölçün
Bir sonraki özeti aynı yöntemle kontrol edin ve yazın: kontrol ve düzeltme süresi ___ dakika; bu sefer bulduğunuz hata sayısı ___; bunların kaçı sayı ya da olumsuzlukla ilgili ___. Bu tablo, hangi adımın size en çok işe yaradığını gösterir.
Kime güvenmeyin
Çevirinin son hâlini “DeepL böyle dedi” diye kabul etmeyin. Alanınızı bilen bir meslektaşa ya da dil desteği veren bir kuruma özetin kısa bir kontrolünü yaptırmak, özellikle başvuru ve yayın öncesinde makul bir güvencedir. DeepL ile doğru çeviri dersi, genel çeviri alışkanlıkları için iyi bir başlangıçtır.
Gizlilik uyarısı
Yayımlanmamış bir makalenin, tezin ya da başvurunun özetini çeviri aracına yazmadan önce, aracın metni nasıl işlediğine bakın. DeepL’in Pro veri güvenliği sayfası, Pro ve kurumsal planda metinlerin izniniz olmadan saklanmadığını ya da model eğitiminde kullanılmadığını söylüyor; aynı sayfada ücretsiz sürümün durumu belirtilmiyor. Bu nedenle ücretsiz sürümde, henüz yayımlanmamış ve gizli kalması gereken metinleri çevirmeyin. Özetteki kişi adı, hasta ya da katılımcı bilgisi gibi kişisel verileri (bir kişiyi tanıtan bilgiler) çıkarın.
Bir sonraki adım
Bu hafta yazdığınız bir özetle bu kontrol listesini deneyin. Sonra kendi alanınızdaki 10 terimlik bir sözlük kurun, aynı terimleri bir sonraki çeviride kullanın. Metni son hâline getirirken DeepL Write ile metin düzeltme dersi de işinize yarayabilir.
Videoyu kaynağında açın (YouTube): Yapay Zeka ile Dil Çevirisi | DeepL (Ozan Sihay)
İzleme tavsiyesi: Ozan Sihay (Türkçe)
Not: Video DeepL’i genel olarak tanıtıyor ve eskidir; ekranlar ve plan koşulları değişmiş olabilir.
DeepL’in İngilizce çevirisini geri çevirince anlamın aynı çıktığını gördünüz. Ne yaparsınız?
Kaynaklar
- DeepL: Alternatifler (İngilizce; özellikler ve dil desteği değişebilir)
- DeepL: Sözlük (İngilizce; plan koşulları değişebilir, güncel sayfayı kontrol edin)
- DeepL: Pro veri güvenliği (İngilizce)
- DeepL Çevirmen (İngilizce; desteklenen dosya türleri ve diller değişebilir)
Kaynak: yzdersleri.com/ders/deepl-ile-akademik-ozetin-cevirisini-kontrol-edin/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.




