Yapay zekâ ve telif: üretilen içerik kimin?

Deniz bir derneğin sosyal medya gönüllüsü. Yapay zekâ yardımıyla bir afiş metni ve görseli hazırladı. Bir arkadaşı “Bunun telifi sana ait değil” dedi, bir başkası “Tabii ki senin” diye karşı çıktı. Yapay zekâ ve telif konusunda Deniz ikisini de doğrulayamadı.

Bu derste telif sorusunun iki ayrı katmanı olduğunu öğreneceksiniz: Hizmetin kullanım şartları ne diyor, hukuk ne diyor?

Aklınıza bir soru mu takıldı?

Sorunuzu ya da aradığınız konuyu yazın Ders bul

Bu derste neler öğreneceksiniz?

• Kullanım şartlarındaki devir ile telif korumasının farkını anlamayı.
• ABD Telif Hakkı Bürosu’nun insan katkısı ölçütünü açıklamayı.
• Kendi üretim sürecinizi kayıt altına almayı.

Yapay zekâ ve telif: şartlar ne diyor, hukuk ne diyor?

OpenAI’ın kullanım şartlarına göre girdi size aittir; şartlara uymanız koşuluyla OpenAI, çıktıdaki haklarını size devreder. Şartlar, aynı ya da benzer çıktının başka kullanıcılara da üretilebileceğini de belirtiyor. Anthropic’in bireysel kullanım şartları da çıktıdaki haklarını, varsa, size devrettiğini yazıyor. Dikkat edilecek nokta şu: Devredilen, şirketin elindeki haklardır. Bu devir, çıktının telif koruması aldığı anlamına gelmez.

Çıktının telif hukukunda korunup korunmadığını ülkelerin kanunları belirler. ABD Telif Hakkı Bürosu’nun Ocak 2025 tarihli raporunun ikinci bölümü şunu söylüyor: Telif hakkı için insan yazarlık gerekir ve yalnızca yapay zekânın ürettiği malzeme korunmaz. Büro, mevcut teknolojide yalnızca istem (prompt) yazmanın çoğu zaman yeterli denetim sağlamadığını, istemi tekrar tekrar değiştirmenin ya da çıktılar arasından seçmenin bunu değiştirmediğini yazıyor. Buna karşılık insanın kendi eseri çıktıda görünüyorsa o kısım korunuyor; çıktıların yaratıcı biçimde seçilmesi, düzenlenmesi ya da değiştirilmesi de korunabiliyor. Her eser olay olay değerlendiriliyor. Büro, kayıt başvurusunda önemsiz olmayan yapay zekâ malzemesinin bildirilmesini ve insan katkısının kısaca anlatılmasını istiyor.

Eğitim verisi ve Avrupa Birliği

Telif sorusunun ikinci yüzü modellerin neyle eğitildiği. ABD Telif Hakkı Bürosu rapor serisinin üçüncü bölümünü eğitim konusuna ayırdı; Mayıs 2025’te yayımlanan sürüm yayın öncesi sürümdür. Avrupa Komisyonu, genel amaçlı yapay zekâ modeli sağlayıcılarının Birlik telif hukukuna uymak için bir politika sahibi olmasını ve eğitimde kullanılan içeriğin yeterince ayrıntılı bir özetini yayımlamasını istiyor. WIPO ise sahiplik ve eğitim için ödeme gibi sorulara dair ülkeler arasında farklı yaklaşımların ortaya çıktığını, tartışmaların sürdüğünü belirtiyor.

Türkiye için burada hukuki bir değerlendirme yapmıyoruz. Yapay zekâ üretimlerinin Türk telif hukukunda nasıl değerlendirileceğine dair bu ders için doğrulayabildiğimiz resmî bir kaynak yok. Kritik bir iş ya da ticari kullanım için yetkili bir hukukçuya danışın.

Adım adım uygulama

1. Yapay zekâyla hazırladığınız bir çalışma seçin.
2. Kullandığınız aracın kullanım şartlarındaki çıktı bölümünü bulun ve ne dediğini kendi cümlenizle yazın.
3. Çalışmada kendi yazdığınız, çizdiğiniz, seçtiğiniz ve değiştirdiğiniz kısımları ayrı ayrı işaretleyin.
4. Örnek istekle bir kayıt tablosu hazırlayın.
5. Çalışmayı ticari ya da resmî bir amaçla kullanacaksanız tabloyu bir hukukçuyla paylaşın.

Kendinizi deneyin

Kaynaklar

• ABD Telif Hakkı Bürosu, Copyright and Artificial Intelligence (İngilizce)
• ABD Telif Hakkı Bürosu, Part 2: Copyrightability (İngilizce)
• WIPO, Artificial Intelligence and Intellectual Property (İngilizce)
• Avrupa Komisyonu, GPAI sağlayıcıları için sıkça sorulan sorular (İngilizce)
• OpenAI, Terms of Use (İngilizce)
• Anthropic, Consumer Terms of Service (İngilizce)

Son kontrol: 11 Kasım 2026

Kaynak: yzdersleri.com/ders/yapay-zeka-ve-telif-uretilen-icerik-kimin/ · Yapay Zeka Dersleri