İçeriğe geçİçeriğe geç
Ders bul
Yapay zekâ seviyesi: 101 Temel
Güvenli yapay zekâ kullanımı · 14. ders / 62

Ucuz ilanda kapora istenirse ödemeden önce altı soru sorun

  • Okuma süresi: 4 dk
  • Kod bilgisi gerekmez
Son güncelleme:
Ucuz ilanda kapora istenirse ödemeden önce altı soru sorun kapak görseli

Hemen yapın

1. Kapora göndermeden önce ilanı gördüğünüz yerin dışında bir kanaldan satıcıyı doğrulayın.

2. Satıcı kendi adına değil, başka birinin “şahsi” IBAN numarasını istiyorsa durun.

3. “Başkası da bakıyor, hemen gönderin” baskısı gelirse bunu bir uyarı işareti sayın.

Piyasanın çok altında bir fiyatla kiralık ev, ikinci el araç ya da aranan bir ürün görürsünüz. Satıcı “kapora gönderin, sizin için ayırayım” der. Kapora (satın almadan önce verilen, ayırma amaçlı ön ödeme) istenen bu an, dolandırıcının en çok işine yarayan andır. Bu derste ödemeden önce soracağınız altı soruyu bir kontrol listesine çevireceksiniz.

Aklınıza bir soru mu takıldı?

    Emniyetin rehberi ne diyor?

    Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı’nın (SİBERAY) kapora dolandırıcılığına karşı yayımladığı güvenlik rehberi 13 Temmuz 2026 tarihli bir haberde şöyle aktarılıyor: piyasa fiyatının çok altındaki araç, kiralık konut ve popüler ürün ilanları tuzak olabilir; ödeme taahhüdünden önce ilanın ayrıntılarını ve satıcının kimlik ile geçmiş bilgilerini kontrol etmek gerekir; yalnızca anlık mesajlaşmayla iletişim kuran, kurumsal hatlardan kaçınan ve sizi acele ettiren kişilere mesafeli durulmalıdır; kapora, güvence bedeli ya da ön ödeme için “şahsi IBAN” numaralarına para gönderilmemelidir; kimlik numarası ve banka kartı şifresi gibi bilgiler paylaşılmamalıdır; ödemeler yasal güvencesi olan resmî ve lisanslı platformlar üzerinden yapılmalıdır.

    Bu altı uyarı, ödeme anında kendinize soracağınız altı soruya dönüşebilir. Rehbere haber üzerinden ulaştığımız için, güncel metni Emniyet’in kendi duyurularından da kontrol etmenizi öneririz.

    Önce ölçün

    Son baktığınız ilanda bu altı sorunun kaçına cevabınız vardı? Yazın: ___ / 6.

    Ödemeden önce sorulacak altı soru

    1. Fiyat piyasanın çok altında mı? Benzer ilanlarla karşılaştırın. Çok ucuzsa nedenini satıcıdan sorun.
    2. Satıcının kimliği ve geçmişi doğrulanabiliyor mu? Aynı ilanın başka yerde farklı bir kişiyle yayımlanıp yayımlanmadığına bakın.
    3. Satıcı yalnızca mesajlaşma uygulamasından mı yazıyor? Kurumsal bir hat, adres ya da yüz yüze görüşme önerisinden kaçınıyorsa şüphelenin.
    4. Hesap, satıcının kendi adına mı? Başka bir kişi adına “şahsi IBAN” veriliyorsa ödeme yapmayın.
    5. Kimlik numarası, kart şifresi ya da kodlar isteniyor mu? Hiçbir satıcının buna ihtiyacı yoktur; vermeyin.
    6. Ödeme resmî ve lisanslı bir platform üzerinden mi? Platform dışına çıkarılmak istiyorsanız bunu kırmızı bayrak sayın.

    İkinci el ürünlerde fotoğrafın gerçekliğini sınamak için İkinci el ilanında yapay zekâyla üretilmiş ürün fotoğrafı dersine, satıcı mesajlarındaki baskıyı tanımak için Sahte alıcı ve dolandırıcı mesajını tanıyın dersine bakabilirsiniz. Satıcıya soracağınız soruları hazırlamak için İkinci el ürün alırken soru listesi hazırlamak dersi de var.

    Kopyalayıp deneyin

    Aşağıdaki ilan metnini şu altı soruya göre değerlendir ve her soru için “işaret var / yok / belirsiz” yaz: 1) Fiyat çok mu düşük? 2) Satıcı kimliği doğrulanabilir mi? 3) Yalnızca mesajlaşmayla mı iletişim isteniyor? 4) Şahsi IBAN isteniyor mu? 5) Kimlik ya da kart bilgisi isteniyor mu? 6) Ödeme platform dışında mı? Kesin hüküm verme; en sonda satıcıya sorulabilecek üç soru öner. İlan metni: [İLAN METNİ]. İlandaki telefon, ad ve IBAN bilgilerini silip [SİLİNDİ] yazdım.

    Sonucu kontrol edin

    1. Aracın “işaret yok” dediği maddeleri ilan metninde siz de arayın; araç ilanın dışında kalan bilgiyi (satıcının geçmişi gibi) bilemez.
    2. “Belirsiz” çıkan her madde için satıcıya yazılı soru sorun ve cevabı bekleyin. Cevap vermiyorsa ödeme yapmayın.
    3. Yapay zekâ ilanın sahte olup olmadığına kesin karar veremez; kararı siz verirsiniz. Şüphe sürüyorsa alışverişten vazgeçmek en güvenli seçenektir.

    Sonra ölçün

    Aynı ilanı altı soruyla yeniden değerlendirin: kaç soruya net cevap aldınız? Yazın: ___ / 6.

    Gizlilik uyarısı

    İlan sahibinin adını, telefonunu, IBAN’ını ve kendi kimlik ya da kart bilgilerinizi açık sohbet araçlarına yazmayın. Kişisel veri (kişiyi tanıtan her bilgi) için sözlük maddesine bakın. Ücretsiz sürümlerin sınırları değişebilir; kullanmadan önce kontrol edin. Bu içerik hukuki ya da mali tavsiye değildir; para kaybettiyseniz bankanıza ve kolluk kuvvetlerine başvurun.

    Bir sonraki adım

    Listeyi telefonunuzun notlar uygulamasına kaydedin ve kapora istenen her ilanda başa dönün. Aile büyüklerinizle de paylaşın; liste sade olduğu için telefonda hızlıca okunabilir.

    İzleme tavsiyesi: Şikayetvar (Türkçe). Video, ikinci el satışta kapora için bankaların “Ödeme İste” özelliğinin kötüye kullanılmasını anlatır; bu özellik bankadan bankaya değişebilir, kendi bankanızın yardım sayfasını kontrol edin.

    Kendinizi deneyin

    Piyasa fiyatının çok altında bir kiralık ev ilanında satıcı, ev tutulsun diye kapora istiyor ve başka birinin adına açılmış bir IBAN veriyor. Ne yaparsınız?

    Kaynaklar

    Kaynak: yzdersleri.com/ders/ucuz-ilanda-kapora-istenirse-odemeden-once-alti-soru-sorun/ · Yapay Zeka Dersleri

    Dersi bitirdiniz mi?

    İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.

    Bu ders işinize yaradı mı?

    Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.

    İlgili dersler

    Sahte sayfaya kart bilgisi girdiyseniz bu sırayla davranın
    101 TemelKod bilgisi gerekmezSesli dinlenebilir dersVideolu

    Sahte sayfaya kart bilgisi girdiyseniz bu sırayla davranın

    Sahte sayfaya kart bilgisi girdiğinizi fark ettiniz mi? Önce bankayı arayın, şifreleri değiştirin, hareketleri kontrol edin; sırayı TBB kitabından öğrenin.

    4 dk okuma · Güncellendi: 13 Kasım 2026 Yol: Güvenli yapay zekâ kullanımı · 7/62 Dersi aç
    Savcı diye arayana karşı yakınlarınıza kural öğretin
    101 TemelKod bilgisi gerekmezSesli dinlenebilir dersVideolu

    Savcı diye arayana karşı yakınlarınıza kural öğretin

    Savcı, polis ya da banka adıyla arayanlara karşı yaşlı yakınlarınıza üç cümlelik bir kural öğretin; TBB kitabındaki gerçek örneklerden yararlanın.

    5 dk okuma · Güncellendi: 13 Kasım 2026 Yol: Güvenli yapay zekâ kullanımı · 8/62 Dersi aç
    Beş maddelik kural kartıyla sahte çağrıyı durdurun kapak görseli
    101 TemelKod bilgisi gerekmezSesli dinlenebilir dersVideolu

    Beş maddelik kural kartıyla sahte çağrıyı durdurun

    Kural kartı hazırlayın: durun, kapatın, geri arayın; para, bağlantı ve çocuğun bilgileri için evde asılacak beş madde.

    4 dk okuma · Güncellendi: 13 Kasım 2026 Yol: Güvenli yapay zekâ kullanımı · 2/62 Dersi aç
    Ayşe örneğiyle bilgiyi anonimleştirin kapak görseli
    201 UygulamaKod bilgisi gerekmezSesli dinlenebilir dersVideolu

    Ayşe örneğiyle bilgiyi anonimleştirin

    Anonimleştirme için seans notundaki ad, okul, tarih ve rapor bilgisini uydurma Ayşe örneğiyle ayıklayın; yapay zekâya temiz istem yazın.

    4 dk okuma · Güncellendi: 13 Kasım 2026 Yol: Güvenli yapay zekâ kullanımı · 1/62 Dersi aç
    Yorum yazın

    Yorumunuz editör onayından sonra yayımlanır. Ad ve e-posta zorunlu değildir; e-posta adresiniz yayımlanmaz. Lütfen kendinizin ya da başkalarının kişisel bilgilerini (telefon, adres, kimlik, sağlık bilgisi) yazmayın.

    Kişisel verilerinizin nasıl işlendiğini KVKK Aydınlatma Metni’nde okuyabilirsiniz.

    Basitten zora: sıradaki ders

    Bu dersin kategorisi: Günlük Hayat Güvenlik ve dolandırıcılık Dolandırıcılık ve sahte içerik

    Bir üst düzeyde

    Dolandırıcılık ve sahte içerik: bütün öğrenme yolu