Çinli yapay zekâ araçlarını kullanırken gizlilik ve güvenlik

Bu ders genel bilgi verir; uzman görüşünün yerine geçmez. Mevzuat bölümü genel bilgidir, hukuki tavsiye değildir.

Çinli yapay zekâ araçlarının bir kısmına Türkiye’den ulaşabilirsiniz. Yazdığınız metnin nereye gittiğini bilmeden kullanmak ise risklidir. Bu derste her aracın kendi politikasından veri konumunu, KVKK’nın yurt dışı aktarım çerçevesini, yerel çalıştırma seçeneğini ve yanıt kısıtlarını kaynaklarıyla göreceksiniz.

Aklınıza bir soru mu takıldı?

Sorunuzu ya da aradığınız konuyu yazın Ders bul

Bu derste neler öğreneceksiniz?

• Her aracın kendi politikasına göre verinin nerede tutulduğunu
• KVKK rehberinin yurt dışı aktarım ve bireysel kullanıcı önerilerini
• Açık ağırlıklı modelleri bilgisayarınızda çalıştırmanın ne değiştirdiğini
• Yanıt kısıtları ve bazı ülkelerin kamu cihazı kuralları hakkında tarafsız bilgiyi

Veriniz nerede tutuluyor?

Aşağıdaki özet, her hizmetin kendi gizlilik politikasında yazanlardır. Politikalar değişebilir; kullanmadan önce güncel metni okuyun.

• DeepSeek: kişisel verileri doğrudan Çin Halk Cumhuriyeti’nde topladığını, işlediğini ve sakladığını yazar.
• Kimi: bir ülke adı vermez; sohbet içeriğinin üçüncü taraf bulut sağlayıcıların sunucularına gittiğini yazar.
• Kling AI: Singapur’daki sunucuları anar; grup şirketlerine aktarım olabileceğini yazar.
• Hailuo AI: saklama ülkesini belirtmez; genellikle Singapur dışına çıkarmadığını yazar.
• Z.ai: verinin genellikle Singapur’da işlendiğini, yurt dışına aktarım olabileceğini yazar.
• Dola: Malezya, Singapur ve Japonya’daki sunucuları anar.

Qwen için bu karşılaştırmaya yer vermedik; politikasını hesap açmadan önce kendiniz okuyun. Bazı hizmetlerde sorumlu şirket Singapur’da kayıtlıdır; bu, verinin Singapur’da kaldığı anlamına gelmez. Şirketin yazdığı konuma ve aktarım hükümlerine bakın.

KVKK açısından yurt dışına aktarım

KVKK’nın üretken yapay zekâ rehberi, yurt dışına aktarımı 6698 sayılı Kanun’un 9. maddesine bağlar. Rehbere göre aktarım için kişisel verinin işlenme şartlarından biri bulunmalı ve üç yoldan biri açık olmalıdır. Birincisi Kurul’un yeterlilik kararıdır. İkincisi, ilgili kişinin haklarını kullanabildiği bir ülkede uygun güvencelerin (standart sözleşme gibi) sağlanmasıdır. Üçüncüsü yalnızca arızi aktarımlar için öngörülen istisnalardır. Rehber, 10 Temmuz 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmeliğe de değinir. Hangi ülkeler için yeterlilik kararı bulunduğunu Kurum’un güncel duyurularından kontrol edin.

Rehber, yabancı sağlayıcıların yapay zekâ hizmetini kullanıp kişisel veriyi yurt dışına gönderen kuruluşların bu kurallara uyması gerektiğini söyler. Kurumda çalışıyorsanız bu karar sizin değil, kurumunuzun veri sorumlusuna ve hukuk birimine aittir. Bireysel kullanıcılar için rehber şunları önerir: ad, adres, telefon ve kimlik bilgisi yazmayın; başkalarının verisini bilgisi olmadan yazmayın; olayı genel ve kimliksiz anlatın; gizlilik bildirimini okuyun; gizlilik ayarlarını gözden geçirin; sağlık, finans ve hukuk bilgisi paylaşmayın.

Yerelde çalıştırma ne değiştirir?

Bazı modellerin ağırlıkları indirilebilir. Bunları bilgisayarınızda çalıştırırsanız yazdıklarınız bir şirketin sunucusuna gitmez. DeepSeek’in akıl yürütme modelinin Hugging Face sayfası, kodun ve model ağırlıklarının MIT lisansıyla yayımlandığını yazar. Damıtılmış sürümler ise dayandıkları modellerin lisanslarını taşır: Qwen tabanlıların dayandığı modelin lisansı Apache 2.0’dır; Llama tabanlılar Llama lisanslarına bağlıdır. Her modelin lisansını kendi sayfasından okuyun.

Ollama kütüphane sayfası 1.5b’den 671b’ye kadar boyutlar sunar. En küçüğü yaklaşık 1,1 gigabayttır, en büyüğü 404 gigabayt. Sıradan bir bilgisayarda yalnızca küçük boyutların çalışması beklenir. Kurulum için “Yapay zekâyı kendi bilgisayarınızda çalıştırmak” dersine bakın. Yerel çalıştırma verinizin nereye gittiği sorusunu çözer; yanıtın doğruluğu sorusunu çözmez.

Bu komut, Ollama kuruluyken sayfadaki varsayılan boyutu (yaklaşık 5,2 gigabayt) indirip çalıştırır. Komut terminalde yazılır; terminal kullanmak istemiyorsanız yerel çalıştırma dersindeki LM Studio yolunu seçin. Model adları ve boyutlar değişebilir; komutu çalıştırmadan önce Ollama sayfasından kontrol edin.

Yanıt kısıtları

Çin’de üretken yapay zekâ hizmetleri 15 Ağustos 2023’te yürürlüğe giren “Üretken Yapay Zekâ Hizmetlerinin Yönetimine Dair Geçici Tedbirler”e tabidir. Tedbirlerin 4. maddesi, hizmetlerin “sosyalist temel değerleri” gözetmesini ve devletin güvenliğini ya da birliğini tehdit eden içerik üretmemesini ister. Bu nedenle bu hizmetlerde bazı konularda yanıtların sınırlanması beklenebilir. Sağlayıcıların kendi koşulları da yasa dışı ya da zararlı içeriği yasaklar.

Bir ABD kurumu olan NIST’in Yapay Zekâ Standartları ve Yenilik Merkezi (CAISI), 30 Eylül 2025’te DeepSeek modelleri üzerine bir değerlendirme yayımladı. Bu değerlendirmeye göre DeepSeek modelleri, ABD referans modellerine kıyasla Çin Komünist Partisi çizgisindeki yanlış ya da yanıltıcı anlatıları yaklaşık dört kat daha sık tekrarladı. Bu, tek bir kurumun belirli modeller üzerindeki değerlendirmesidir. Sonuçları başka çalışmalarla karşılaştırmak gerekir.

Pratik sonuç şudur: tarihsel, siyasi ya da toplumsal konularda yanıtı tek kaynağa dayandırmayın. Aynı soruyu birden çok araca ve güvenilir kaynaklara sorun.

Bazı ülkelerde kamu cihazı kuralları

Avustralya Federal Hükümeti’nin İç İşleri Bakanlığı, 001-2025 sayılı yönergesiyle federal kurumların DeepSeek ürünlerini sistemlerinde engellemesini ve bulunanları kaldırmasını zorunlu kıldı. Victoria eyaleti de 14 Şubat 2025 tarihli bir yönergeyle benzer bir kural koydu; yönerge, uygun önlemlerle yerelde çalıştırılan ve tümüyle incelenebilir açık kaynaklı modelleri tanımın dışında tutuyor. Her iki kural da kamu kurumlarının sistem ve cihazlarını kapsar. Kamu görevlisiyseniz kurumunuzun bilgi güvenliği kurallarına uyun; sitemizdeki “Kamuda yapay zekâ altın kurallar” dersine de bakabilirsiniz.

Adım adım uygulama

1. Aracın resmî sitesinden gizlilik politikasını açın.
2. Aşağıdaki komutla politika metnini yedi soruya göre özetletin.
3. Yanıttaki her iddiayı politikadaki bölümle karşılaştırın.
4. Verinin saklandığı ülke, eğitimde kullanım ve silme seçeneğini not alın.
5. Kişisel verinizi ve başkalarının verisini yazıp yazmayacağınıza karar verin.
6. Yazacaksanız ad, telefon, adres ve kimlik bilgilerini çıkarın.
7. Gerekirse yerel çalıştırmayı değerlendirin.

Kontrol listesi

• Politikanın güncel sürümünü okudum.
• Verinin ülkesini ve eğitimde kullanımını biliyorum.
• Silme yolunu biliyorum.
• Kişisel veri yazmadım.
• Hassas konuda yanıtı başka kaynakla doğruladım.

Sık yapılan hatalar

• Şirketin kayıtlı olduğu ülkeyi verinin saklandığı ülke sanmak.
• Politikayı okumadan hesap açıp iş belgesi yüklemek.
• Yerel çalıştırmayı yanıtların doğru olacağı anlamına gelen bir güvence saymak.
• Bir ülkenin kamu cihazı kuralını bireysel bir yasak sanmak.

Kendinizi deneyin

Kaynaklar

• KVKK: Üretken yapay zekâ ve kişisel verilerin korunması rehberi (duyuru sayfası) (Türkçe)
• KVKK: Üretken yapay zekâ rehberi (PDF) (Türkçe)
• DeepSeek: gizlilik politikası (İngilizce)
• Kimi: kullanıcı gizlilik politikası (Çince)
• Kling AI: gizlilik politikası (İngilizce)
• Hailuo AI: gizlilik politikası (İngilizce)
• Z.ai: gizlilik politikası (İngilizce)
• Dola: gizlilik politikası (İngilizce)
• Hugging Face: DeepSeek-R1 model sayfası (İngilizce)
• Ollama: deepseek-r1 kütüphane sayfası (İngilizce)
• Çin Devlet Konseyi: Üretken Yapay Zekâ Hizmetleri Geçici Tedbirleri (Çince)
• NIST: CAISI DeepSeek değerlendirmesi (İngilizce)
• Avustralya Koruyucu Güvenlik Politikası Çerçevesi: DeepSeek yönergesi (İngilizce)
• Victoria Hükümeti: DeepSeek yönergesi (İngilizce)

Son kontrol: 8 Kasım 2026

Kaynak: yzdersleri.com/ders/cinli-yapay-zeka-araclarini-kullanirken-gizlilik-ve-guvenlik/ · Yapay Zeka Dersleri