Bir uygulamanın kopyasını yapmak: telif, marka ve etik sınırlar
- Okuma süresi: 3 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Murat Ankara’da küçük bir berber salonu işletiyor. Rakibinin randevu uygulamasını çok beğendi ve yapay zekâya “Bunun aynısını yap” demeyi düşündü. Tam yazacakken durdu: uygulamanın kopyasını çıkarmak serbest mi?
Bu derste hukuk dersi vermiyoruz. Resmî kurumların sayfalarına dayanarak dört kavramı ayırt etmeyi öğreneceksiniz: fikir, ifade, marka ve tasarım. Böylece “ilham almak” ile “kopyalamak” arasındaki çizgiyi daha iyi görürsünüz.
Önemli not
Bu ders hukuki tavsiye değildir. Kurallar ülkeden ülkeye değişir. Gerçek bir ürün çıkaracaksanız bir avukata ya da ilgili resmî kuruma danışın.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Bu derste neler öğreneceksiniz?
- Telif hakkının neyi koruyup neyi korumadığını (fikir ve ifade farkı).
- Marka ve tasarımın bir uygulamada nerelerde karşınıza çıktığını.
- Benzer bir uygulamayı kopyalamadan, kendi çözümünüz olarak yaptırmayı.
Uygulamanın kopyası: fikir ve ifade farkı
WIPO ve ABD Telif Bürosu aynı noktayı vurguluyor: telif hakkı (copyright) ifadeyi korur, fikri değil. WIPO, telifin fikirleri, yöntemleri ve işleyiş biçimlerini kapsamadığını yazıyor. Bilgisayar programları ise korunan eserler arasında sayılıyor. Yani “berberler için randevu uygulaması” fikri herkesindir; ama birinin yazdığı kodun, metinlerinin ve görsellerinin kopyası herkesin değildir.
Marka ve tasarım
WIPO markayı, bir işletmenin mal ya da hizmetlerini diğerlerinden ayıran işaret olarak tanımlıyor. Uygulamanın adı ve logosu bu kapsama girebilir. Aynı kurum, endüstriyel tasarımı bir ürünün süs, yani görünüş yönü olarak anlatıyor ve çoğu ülkede korunmak için kayıt gerektiğini belirtiyor. Türkiye’de patent, faydalı model, marka, tasarım ve coğrafi işaret işlerini TÜRKPATENT yürütüyor; kurumun internet sitesinde marka için bir arama bölümü bulunuyor (menü adları değişebilir).
Mağaza kuralları da vardır
Apple’ın uygulama inceleme kuralları, popüler bir uygulamayı kopyalamayı ya da adında ve arayüzünde küçük değişiklikler yapıp kendinizinmiş gibi sunmayı yasaklıyor. Başka bir geliştiricinin simgesini, markasını ya da ürün adını izinsiz kullanmak da yasak. Yani hukuki risk bir yana, uygulamanız mağazada reddedilebilir.
Yapay zekâ çıktısı kimin?
ABD Telif Bürosu, yapay zekâyla üretilen çıktıların telif korumasını ve modellerin eğitiminde telifli eser kullanımını ayrı raporlarda inceliyor. Bu alan hızla değişiyor; ürününüzün kodunu ya da görsellerini yapay zekâya yaptırdıysanız güncel durumu kurumun sayfasından kontrol edin.
Kopyalamadan ilham almak için örnek istek
Berber salonları için randevu uygulaması yapmak istiyorum. Mevcut hiçbir uygulamanın adını, logosunu, ekran düzenini ya da metnini kullanma. Önce bir müşterinin randevu alırken yaşadığı beş sorunu yaz, sonra bu sorunları çözen özgün bir ekran akışı öner.
İpucu
Yapay zekâya bir rakibin ekran görüntüsünü verip aynısını istemek yerine, çözülecek sorunu tarif edin. Sorundan yola çıkan tasarım genellikle hem daha özgün hem daha güvenli olur.
Videoyla izleyin
İzlerken şuna dikkat edin: Telifin neyi koruduğuna dikkat edin; uygulama kodu ve görselleri için aynı mantığı kendi projenize uygulayacaksınız.
Videoyu kaynağında açın (YouTube): What is Copyright? A Cartoon Introduction
Video: World Intellectual Property Organization – WIPO (İngilizce). Türkçe altyazı için YouTube’da altyazı ayarını açabilirsiniz.
Videodaki telif mantığına göre bir uygulamanın hangi kısmı kopyalanamaz?
Adım adım uygulama
- Beğendiğiniz uygulamada sizi etkileyen şeyi tek cümleyle yazın: bir fikir mi, bir ekran mı, bir ad mı?
- Yalnızca fikre ve işleve dayanan kısmı kendi sözlerinizle sorun tarifine çevirin.
- Kendi adınızı seçin; TÜRKPATENT sitesindeki marka arama bölümünde benzer ad olup olmadığına bakın.
- Logo, simge, metin ve görselleri kendiniz üretin ya da kullanım izni açık olanları seçin.
- Uygulamayı yayımlamadan önce hedef mağazanın kurallarını okuyun.
- Emin olmadığınız her noktayı bir avukata ya da ilgili kuruma sorun.
Kendinizi deneyin
Telif hakkı hangisini korur?
Rakip uygulamaya benzer bir ad ve simge seçmek neden risklidir?
Kopyalamadan benzer işlevi yaptırmak için en güvenli yol hangisidir?
Kaynaklar
- WIPO, Copyright (İngilizce)
- WIPO, Trademarks (İngilizce)
- WIPO, Industrial Designs (İngilizce)
- ABD Telif Bürosu, What is copyright? (İngilizce)
- TÜRKPATENT, Ana sayfa (İngilizce) (İngilizce)
- Apple, App Review Guidelines (İngilizce)
- ABD Telif Bürosu, Copyright and Artificial Intelligence (İngilizce)
- World Intellectual Property Organization – WIPO: What is Copyright? A Cartoon Introduction (video, İngilizce)
Son kontrol: 11 Kasım 2026
Kaynak: yzdersleri.com/ders/bir-uygulamanin-kopyasini-yapmak-telif-marka-ve-etik-sinirlar/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
