EVREN nedir, kimler nasıl kullanır? Türkiye’nin millî yapay zekâ platformu

EVREN, Savunma Sanayii Başkanlığı’nın (SSB) yapay zekâ platformudur. Bu ders, platformun ne olduğunu, kimlere hitap ettiğini ve nasıl girileceğini sade biçimde anlatır.

Aklınıza bir soru mu takıldı?

Sorunuzu ya da aradığınız konuyu yazın Ders bul

Bu derste neler öğreneceksiniz?

• EVREN’i kimin geliştirdiğini ve ne işe yaradığını
• Platformun hangi hizmetleri sunduğunu
• Kimlerin kullanabileceğini ve girişin nasıl yapıldığını
• Kişisel veri açısından nelere dikkat etmeniz gerektiğini

EVREN nedir?

Resmî sitedeki künyeye göre EVREN, Savunma Sanayii Başkanlığı’nın Savunma Sanayii Yapay Zekâ Platformu (SSYZ) adlı çalışmasının ürünüdür. Sitenin açıklaması onu, yapay zekâ geliştirmenin adımlarını bir arada sunan uçtan uca bir platform olarak tanıtır.

Bursa Uludağ Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’nün haber sayfası da aynı yönde anlatır. Sayfaya göre EVREN, yapay zekâ geliştirme süreçlerine teknik destek vermek ve bu alandaki nitelikli insan kaynağını artırmak için geliştirilmiş bir MLOps platformudur. MLOps, bir yapay zekâ modelini hazırlamaktan kullanıma almaya kadar bütün süreci düzenli yürütme işidir.

Yani EVREN, ChatGPT gibi hazır bir sohbet uygulamasından çok bir geliştirme altyapısıdır. Resmî sayfalar hazır bir sohbet penceresi tanımlamıyor; öne çıkan, programlarla bağlanılan hizmetler.

Hangi hizmetleri sunuyor?

Resmî sayfaların başlık ve açıklamalarından şu hizmetler anlaşılıyor:

• Veri yükleme ve ön etiketleme: görüntü gibi verileri platforma yüklemek ve yapay zekâ yardımıyla işaretlemek.
• Model eğitimi: yüksek performanslı NVIDIA H200 grafik işlemci kümesinde yapay zekâ modeli eğitmek.
• Büyük dil modeli çıkarımı: açık ağırlıklı büyük dil modellerine, OpenAI uyumlu bir API ile erişmek.
• Altyapı: işlemci kümesinin rezervasyon takvimiyle kullanılması.

İki terimi açalım. Açık ağırlıklı model, eğitilmiş hâli herkesin inceleyebileceği biçimde paylaşılan modeldir. API ise bir programın başka bir hizmetle konuşmasını sağlayan bağlantı noktasıdır. Sitede ayrıca bir kredi sistemi sayfası var; güncel koşullar için o sayfaya bakın.

Haberlere göre büyük dil modeli hizmeti Eylül 2026’nın sonunda erişime açıldı ve 11 açık ağırlıklı model tek bir API üzerinden sunuldu. Haberler modellerin adlarını saymıyor. Komut, yanıt ve kullanım verisinin Türkiye’deki GPU altyapısında işlendiği de haberlerde Başkanlığın açıklaması olarak aktarılıyor.

Kimler kullanabilir?

Resmî sayfalar, kullanıcı koşullarını madde madde sıralamıyor. Elimizdeki bilgiler şunlar:

• Üniversite sayfası, akademisyenleri, lisans ve lisansüstü öğrencileri ve yapay zekâ alanında bilimsel çalışma yürüten kişileri anıyor.
• Haberler hedef kitleyi savunma sanayisi şirketleri, üniversiteler, teknoloji şirketleri, girişimciler, geliştiriciler ve öğrenciler diye sayıyor.
• Giriş, üniversite sayfasına göre e-Devlet kimlik denetimiyle yapılıyor ve ayrı bir kayıt adımı anılmıyor.

Bu yüzden “e-Devlet hesabı olan herkes her hizmeti kullanır” diye düşünmeyin. Hangi hizmetin size açık olduğunu sitedeki güncel metinlerden okuyun. Kod yazmıyor ve model eğitmiyorsanız, EVREN doğrudan günlük işinize yaramayabilir; ama Türkiye’nin yapay zekâ altyapısını tanımak için iyi bir örnektir.

Kişisel veri ve gizlilik

Bu bölüm genel bilgidir, hukuki tavsiye değildir. Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) sitesinde ilgili kişinin hakları, başvuru hakkı ve şikâyet yolları ayrı sayfalarda anlatılıyor. Bir platforma kimlik, sağlık ya da müşteri bilgisi yüklemeden önce o platformun kullanım ve gizlilik metinlerini okuyun.

Yerli altyapıda işlenmesi, verinizin her koşulda güvende olduğu anlamına gelmez. Hangi verinin kimde, ne kadar süreyle kalacağını platformun kendi metinlerinden öğrenin.

Benzer amaçlı seçenekler

• BİLGE: TÜBİTAK BİLGEM’in Türkçeye odaklanan büyük dil modeli ailesidir. Resmî sayfası, modelin henüz genel kullanıma açılmadığını belirtiyor.
• Hazır sohbet için ChatGPT, Gemini ve Claude gibi araçlar var; bunlar sitemizdeki ayrı derslerde anlatılıyor.

Adım adım uygulama

1. Tarayıcınızda evren.ssyz.org.tr adresini açın. Adresin “ssyz.org.tr” ile bittiğine bakın; benzer adlı sitelere girmeyin.
2. Keşfet bölümünden platformun genel akışını okuyun.
3. Altyapı, LLM Çıkarımı ve Kredi Sistemi sayfalarını sırayla gezin.
4. Giriş yapmak istiyorsanız e-Devlet ile giriş seçeneğini kullanın. Açılan ekranın e-Devlet’e ait olduğunu adres çubuğundan kontrol edin ve parolanızı yalnızca o ekrana yazın.
5. Kendi verinizi yüklemeden önce kullanım ve gizlilik metinlerini okuyun.

Kontrol listesi

• Adres çubuğunda ssyz.org.tr yazıyor mu?
• Girmek istediğim hizmetin kullanıcı koşullarını okudum mu?
• Yükleyeceğim veride kişisel ya da kurumsal bilgi var mı?
• Bir haberde okuduğum bilgiyi resmî sayfayla karşılaştırdım mı?

Sık yapılan hatalar

• EVREN’i ChatGPT gibi hazır bir sohbet uygulaması sanmak.
• Haber başlığındaki bilgiyi resmî sayfayla karşılaştırmadan başkalarına aktarmak.
• Kişisel ya da kurumsal verileri koşulları okumadan yüklemek.
• Benzer adlı sitelere girip e-Devlet bilgilerini yazmak.

Kendinizi deneyin

Kaynaklar

• EVREN: ana sayfa (Türkçe)
• EVREN: Keşfet (Türkçe)
• EVREN: LLM Çıkarımı (Türkçe)
• EVREN: Altyapı (Türkçe)
• EVREN: Kredi Sistemi (Türkçe)
• Bursa Uludağ Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği: Evren Platform (İngilizce)
• TÜBİTAK BİLGEM: BİLGE (Türkçe)
• Kişisel Verileri Koruma Kurumu (Türkçe)
• Dünya: Yapay zekâda yerli altyapı büyüdü, 11 model EVREN’e bağlandı (haber) (Türkçe)
• Takvim: EVREN devrede (haber) (Türkçe)

Son kontrol: 8 Kasım 2026

Kaynak: yzdersleri.com/ders/evren-nedir-kimler-nasil-kullanir/ · Yapay Zeka Dersleri