Microsoft Foundry: şirket ajanı için geliştirici platformu

Microsoft Foundry, Microsoft’un yapay zekâ ajanları, modelleri ve uygulamaları kurmak için sunduğu platformdur. Hazır bir asistan değil, bir yapı taşıdır; bu ders şirkette karar veren kişiye aracın ne olduğunu, veri konusunda Microsoft’un yazdıklarını ve bilgi işlemle nasıl bir deneme yapacağını anlatır.

Aklınıza bir soru mu takıldı?

Sorunuzu ya da aradığınız konuyu yazın Ders bul

Bu derste neler öğreneceksiniz?

• Foundry’nin hazır bir uygulama mı, geliştirme platformu mu olduğunu
• Model kataloğu, ajanlar ve yönetişim parçalarının ne iş yaptığını
• Verinin nerede durduğunu ve eğitimde kullanılıp kullanılmadığını
• Bilgi işlemle yapılacak küçük bir prototip planını

Foundry nedir, kimler kullanır?

Microsoft’un belgelerine göre Foundry; ajanları, modelleri ve araçları tek bir yönetim çatısı altında toplayan, izleme, değerlendirme ve kurumsal yapılandırma içeren bir platformdur. Erişim; rol tabanlı yetkilendirme, ağ ayarları ve politikalarla yönetiliyor. Parçaları şöyle sıralanıyor:

• Modeller: Microsoft, OpenAI, Anthropic, Meta ve başkalarından 10.000’den fazla modele erişim sunan bir katalog (Microsoft’un rakamı).
• Ajanlar: Portalda ya da yazılım kitiyle kurulan komut ajanları, sesli ajanlar ve kendi kodunuzu çalıştıran barındırılan ajanlar.
• Araçlar ve bilgi: Hazır araçlar, bellek ve bilgi getirme özellikleri.
• Değerlendirme ve izleme: Ajanların ve modellerin izlenmesi, ölçülmesi.
• Yönetişim ve güvenlik: Kimlik yönetimi, rol tabanlı erişim, içerik filtreleri, ağ yalıtımı ve Azure politikaları.

Sayfa, Foundry’yi geliştiricilere yönelik anlatıyor. Kod yazmadan portalda prototip kurma, yazılım kitleriyle kod yazma ve komut satırı araçlarını kullanma yolları var. Karar verici ise bilgi işlem sorumlusu, dijital dönüşüm yöneticisi ya da bu işi dışarıdan alan birim müdürüdür. Foundry’yi sıradan bir çalışanın kendi başına kullanacağı bir uygulama olarak düşünmeyin. Türkçe destek, yaş sınırı ve Türkiye erişimi Microsoft’un açılan sayfalarında belirtilmiyor.

Veri: nerede durur, eğitimde kullanılır mı?

Microsoft’un Foundry ajan hizmeti için yazdığı gizlilik sayfasına göre komutlarınız, tamamlamalarınız ve verileriniz diğer müşterilere, OpenAI, Meta, Cohere ya da Mistral gibi sağlayıcılara sunulmuyor ve bu sağlayıcıların modellerini iyileştirmek için kullanılmıyor. Ajan hizmetinin sakladığı veri, Azure kiracınızda oluşturduğunuz kaynağın içinde, kaynakla aynı coğrafyada duruyor. Veri iki kat şifreleniyor; varsayılan Microsoft tarafından yönetilen anahtardır, isterseniz kendi anahtarınızı kullanabilirsiniz. Saklanan veriyi istediğiniz zaman silebilirsiniz. Sayfa belirli saklama süreleri vermiyor; süre, özelliği nasıl yapılandırdığınıza bağlı.

Azure tarafından satılan modeller için ayrı bir gizlilik sayfası var. Sayfa, komutların ve tamamlamaların modeli geliştirmek için izniniz olmadan kullanılmadığını yazıyor. Kötüye kullanım izleme adlı bir denetim var: otomatik inceleme komut ve tamamlamaları saklamaz; yalnız işaretlenen kayıtlar kaynağın coğrafyasındaki bir izleme deposunda tutulur ve gerektiğinde yetkili Microsoft çalışanları inceler. Onay alan müşteriler bu saklama ve insan incelemesi adımlarını kapatabiliyor. İşleme yeri, dağıtım türüne göre değişiyor: Standard dağıtım seçtiğiniz coğrafyada, Global dağıtım model dağıtımı bulunan herhangi bir coğrafyada, DataZone ise belirlediğiniz bölge içinde işlem yapabilir. Durağan veri, hangi dağıtımı seçerseniz seçin sizin belirlediğiniz coğrafyada kalıyor.

İki önemli uyarı var. Birincisi, Bing ile arama gibi dış veri getiren araçlar kendi şartlarına tabidir ve Microsoft’un veri koruma ekinin dışında kalabilir. İkincisi, Microsoft 365 ya da Teams’e yayımladığınız ajanın verisi o ürünlerin şartlarına göre işlenir. Gizlilik sayfası Azure’un sattığı modelleri kapsıyor; Claude gibi ortak sağlayıcıların modelleri için ürün şartlarına ayrıca bakmanız gerekiyor. Bu ders genel bilgidir, hukuki tavsiye değildir.

Deneme yolu

Microsoft’un tanıtım sayfası ücretsiz deneme ya da ücretsiz katman belirtmiyor; yalnızca bir Azure hesabı edinmeye yönlendiriyor. Başlangıç adımları şöyle sıralanıyor: bir model çağrısı yapmak, komut satırı ve yazılım kitini kurmak, katalogdan model seçmek, komut ajanı oluşturmak ve araç ile bilgi eklemek. Güncel deneme koşulları için Azure sayfalarına bakın; bu derste fiyat yok.

Somut iş: şirket politikası ajanı prototipi

Bir lojistik şirketinin dijital dönüşüm yöneticisi olduğunuzu düşünelim. Çalışanlar izin, seyahat ve iş güvenliği politikası için aynı soruları soruyor. Bilgi işlem ekibinizden Foundry portalında bir komut ajanı kurmasını isteyin. Ajana yalnız politika belgelerini bilgi kaynağı olarak verin. Sonra yirmi soruyla ajanı test edin ve hangi cevapların yanlış olduğuna bakın. Ajanı çalışanlara açmadan önce içerik filtrelerini ve erişimi bilgi işlemle birlikte gözden geçirin.

Adım adım uygulama

1. Hangi sorunu çözmek istediğinizi tek cümleyle yazın ve bilgi işlem ya da iş ortağınızla paylaşın.
2. Prototip için gerçek kişisel veri içermeyen, yayımlanabilir politika belgeleri seçin.
3. Bilgi işlemden portalda bir komut ajanı ve bir veri bölgesi seçmesini isteyin; bölgeyi yazılı not edin.
4. Yirmi test sorusunu hazırlayın ve ajanın her cevabını belgeyle karşılaştırın.
5. Dış araçlar (örneğin web araması) eklenecekse bunların veri koruma ekinin dışında kalabileceğini hatırlayın.
6. Sonuçlara göre devam, değiştirme ya da vazgeçme kararı verin.

Kontrol listesi

• Prototipte kişisel veri yok.
• Veri bölgesi ve dağıtım türü yazılı karara bağlandı.
• Dış araç eklenip eklenmeyeceği bilinçli seçildi.
• Modelin sağlayıcısına göre gizlilik şartları ayrıca okundu.

Muadiller

Google Cloud tarafında benzer bir geliştirici platformu bulunur; Google, Gemini Enterprise’ı ise hazır bir uygulama olarak sunuyor. Amazon’un ve diğer bulut sağlayıcıların da ajan kurma hizmetleri var; ayrıntıları bu derste okunmadı. Kod yazmadan hazır asistan istiyorsanız Glean, Rovo ya da Gemini Enterprise gibi hazır ürünler daha uygun olabilir. Foundry, esneklik ve özel çözüm gerektiğinde mantıklıdır.

Sık yapılan hatalar

• Foundry’yi hazır bir sohbet uygulaması sanıp doğrudan çalışanlara açmayı beklemek.
• Dış araçların veri koruma kapsamında olduğunu varsaymak.
• Model sağlayıcıya göre değişen gizlilik şartlarını okumamak.
• İşleme yerini ve dağıtım türünü yazılı karara bağlamadan prototip kurmak.

Kendinizi deneyin

Kaynaklar

• Microsoft: Microsoft Foundry nedir? (İngilizce)
• Microsoft: Foundry ajan hizmeti için veri, gizlilik ve güvenlik (İngilizce)
• Microsoft: Azure tarafından satılan modeller için veri gizliliği (İngilizce)

Son kontrol: 8 Kasım 2026

Kaynak: yzdersleri.com/ders/microsoft-foundry-sirket-ajani-platformu/ · Yapay Zeka Dersleri