Kışa hazırlık: Yapay zekâyla evinize özel kontrol listesi

Ayşe Hanım 68 yaşında. Bahçeli, tek katlı bir evde oturuyor. Su sayacı bahçede. Salonda kömür sobası, mutfakta şofben var. Kızı Elif her kış telefonda aynı soruyu soruyor: Anne, eve kış hazırlığı yaptın mı?

Bu derste yapay zekâyla kendi evinize göre bir kış kontrol listesi çıkaracaksınız. Sonra listedeki her maddeyi resmî kurumların bilgisiyle karşılaştıracaksınız. Yapay zekâ listeyi düzenler. Doğru bilgiyi ise resmî kaynak verir.

Aklınıza bir soru mu takıldı?

Sorunuzu ya da aradığınız konuyu yazın Ders bul

Bu derste neler öğreneceksiniz?

• Evinizi yapay zekâya birkaç cümleyle tarif etmek
• Size özel, maddeli bir kış kontrol listesi istemek
• Listedeki her maddeyi resmî bir kaynakla karşılaştırmak
• Resmî kaynakta olmayan maddeyi ayırıp sormak

Yapay zekâ ne yapar, ne yapamaz?

Yapay zekâ sohbet aracı (chatbot), yazdığınız bilgiye göre düzenli bir liste hazırlar. Unuttuğunuz bir köşeyi hatırlatabilir. Listeyi büyük harfle, kısa maddelerle de yazabilir.

Ama yapay zekâ evinizi görmez. Bölgenizin havasını bilmez. Bazen yanlış ya da eksik bilgi de verir. Su, gaz ve sobayla ilgili bir hata ise ciddi sonuçlar doğurabilir. Bu yüzden her maddeyi resmî bir kaynakta arayın.

Hangi kaynaklar? Hava uyarıları için Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM). Soba ve baca için Sağlık Bakanlığı ve TÜBİTAK. Su sayacı için kendi ilinizin su idaresi. Doğal gaz için kendi ilinizin gaz dağıtım şirketi ve 187 acil hattı. AFAD’ın sitesinde de kış afetlerine dair bilgiler bulunur.

Resmî kaynaklar ne diyor?

Su sayacı ve borular. Ankara’nın su idaresi ASKİ şunları öneriyor:

• Sayacı ve açıkta kalan boruları cam yünü, bez ya da boru kılıfıyla sarın.
• Naylonla sarmayın. Nem birikir, sayaç patlayabilir.
• Sararken sayacın ekranı görünür kalsın.
• Donmuş sayaca ve boruya sıcak suyla ya da ateşle müdahale etmeyin.
• Sayaç patlarsa suyu vanadan kapatın ve su idaresini arayın. Ankara’da bu numara 153.

Soba, şofben ve baca. Sağlık Bakanlığı karbonmonoksit (carbon monoxide) zehirlenmesine karşı şu önlemleri sıralıyor:

• Bacayı düzenli temizletin. Eski boru kullanmayın.
• Aspiratör, kombi ve şofbeni aynı bacaya bağlamayın.
• Sobayı aşırı doldurmayın. Yanan sobanın olduğu odada uyumayın.
• Uyumadan önce ısıtıcıları söndürün.
• Soba ve şofbenin olduğu yeri sık sık havalandırın. Menfezi (havalandırma deliği) kapatmayın.
• Lodos eserken soba ve ısıtıcıları yakmayın.

Lodos neden önemli? TÜBİTAK Bilim ve Teknik dergisi bunu şöyle açıklıyor: Sobadaki sıcak gaz normalde yükselip bacadan çıkar. Güçlü rüzgâr bu çekişi zayıflatır. Gaz geri dönüp odaya karışabilir.

Hava uyarıları. MGM uyarıları renkle verir. Sarı, dikkatli olun demektir. Turuncu, hava tehlikeli demektir. Kırmızı, hava çok tehlikeli demektir. Uyarılar MGM’nin MeteoUyarı sayfasında ilçe ilçe görülebilir.

Doğal gaz kokusu. Kapı ve pencereleri açın. Vanayı kapatın. Elektrik düğmelerine dokunmayın. Gaz olmayan bir yerden 187’yi arayın.

Güçlü komut evinizi tarif eder. Listeyi başlıklara böler. En önemlisi, her madde için bir kontrol yeri ister. Örnek çıktıdaki altıncı madde resmî kaynakta geçmiyor. Onu listeye almadan önce su idarenize sorun.

Adım adım uygulama

1. Evinizi üç dört cümleyle kâğıda yazın: ev tipi, ısınma şekli, su sayacının yeri, evde kimler yaşıyor. Tamam sayılması için: Dört bilgi de kâğıtta.
2. Kullandığınız yapay zekâ sohbet aracını açın. Yukarıdaki güçlü komutu kendi evinize göre değiştirip gönderin. Tamam sayılması için: Başlıklara ayrılmış bir liste geldi.
3. Listeyi yazdırın ya da büyük harfle kâğıda geçirin. Her maddenin yanına bir kutu çizin. Tamam sayılması için: Her maddenin yanında boş bir kutu var.
4. Her maddeyi bu dersteki resmî kaynaklarla karşılaştırın. Kaynakta varsa kutuya tik atın. Yoksa soru işareti koyun. Tamam sayılması için: Hiç boş kutu kalmadı.
5. Soru işaretli maddeleri ilgili kuruma sorun ya da listeden çıkarın. Tamam sayılması için: Listede yalnız tikli maddeler kaldı.
6. Telefonunuza MGM’nin MeteoUyarı sayfasını kaydedin. Tamam sayılması için: Sayfayı bir dokunuşla açabiliyorsunuz.

Listeyi yetişkin çocuğunuz ya da torununuz hazırlıyorsa da adımlar aynıdır. Küçük çocuklara yapay zekâ aracı kullandırmayın. Liste hazır olunca evi onlarla birlikte dolaşıp kutuları işaretleyebilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• Evi tarif etmeden liste istemek. Gelen liste herkese uyan, genel bir liste olur. Ev tipini ve ısınma şeklini mutlaka yazın.
• Yapay zekânın her maddesini doğru saymak. Su, gaz ve sobayla ilgili her maddeyi resmî kaynakta arayın.
• Listeyi bir kez yapıp kenara koymak. Turuncu ya da kırmızı uyarıda listeye yeniden bakın. MGM bu uyarılarda güncel tahminin sık sık izlenmesini öneriyor.

Kendinizi deneyin

Kaynaklar

• Meteoroloji Genel Müdürlüğü: MeteoUyarı Nedir? (Türkçe)
• Sağlık Bakanlığı: Karbonmonoksit Zehirlenmelerine İlişkin Açıklama (Türkçe)
• TÜBİTAK Bilim ve Teknik: Lodoslu Havalarda Soba Zehirlenmesi Riski Neden Artar? (Türkçe)
• ASKİ: Donma riskine karşı sayaç uyarısı (Türkçe)
• İzmirgaz: Doğalgaz Acil Müdahale (Türkçe)

Son kontrol: 15 Kasım 2026. Bu bilgi 15.11.2026 tarihli kaynaklara dayanır; durum değişebilir.

Kaynak: yzdersleri.com/ders/kisa-hazirlik-yapay-zekayla-ev-kontrol-listesi/ · Yapay Zeka Dersleri