Bir fikirden dört biçim: karusel, video, duyuru ve blog

Ayşe Hanım Eskişehir’de küçük bir seramik atölyesi işletiyor. Aralıkta yetişkinler için “İlk kupanızı yapın” adlı iki saatlik bir atölye açacak. Duyuruyu bir kez yazdı ve aynı metni Instagram’a, WhatsApp grubuna, e-posta listesine ve web sitesine yapıştırdı. Instagram’da kimse uzun metni okumadı, WhatsApp’ta mesaj fazla resmî durdu, sitedeki yazı ise aramalarda hiç görünmedi.

Bu derste tek bir fikri dört biçime uyarlayacaksınız: Instagram karuseli, kısa video metni, e-posta ya da WhatsApp duyurusu ve blog paragrafı. Yapay zekâyı bu uyarlamayı hızlandırmak için kullanacak, her biçimde gerçek bilgilerin değişmediğini kontrol edecek ve platformların yapay zekâ etiketi kurallarına göre hangi paylaşımın etiket istediğine karar vereceksiniz.

Aklınıza bir soru mu takıldı?

Sorunuzu ya da aradığınız konuyu yazın Ders bul

Bu derste neler öğreneceksiniz?

• Bir fikri 25 kelimeyi geçmeyen tek bir ana mesaja indirmek
• Aynı mesajı dört biçime uyarlatan, bilgi uydurmayı engelleyen bir komut yazmak
• Dört çıktıda tarih, saat ve yer gibi sabit bilgileri tek tek karşılaştırmak
• Instagram, YouTube ve TikTok kurallarına göre her paylaşım için etiket kararı vermek

Önce çekirdek, sonra biçim

Uyarlamaya başlamadan önce fikrin çekirdeğini yazın: Kime, ne söylüyorsunuz ve okurdan ne yapmasını istiyorsunuz? Ayşe Hanım’ın çekirdeği şu: “Hiç çamura dokunmamış yetişkinler, 12 Aralık cumartesi günü iki saatte kendi kupalarını yapabilir; kayıt WhatsApp’tan.” Bu cümlenin yanına bir de sabitler listesi koyun: tarih, saat, yer, kontenjan, kayıt yolu. Yapay zekâ bu listenin dışına çıkmamalı.

Her biçim aynı çekirdeği farklı bir okurla buluşturur:

• Instagram karuseli (carousel): Kaydırılan kartlardan oluşur. Her kart tek bir fikir taşır, ilk kart merak uyandırır, son kart ne yapılacağını söyler.
• Kısa video metni: Göz için değil kulak için yazılır. İlk cümle izleyiciyi tutmalı, cümleler konuşur gibi kısa olmalı, ekranda görünecek yazılar ayrıca belirtilmeli.
• E-posta ya da WhatsApp duyurusu: Sizi tanıyan kişiye gider. Kısa, sıcak ve tek bir eylem içeren bir mesajdır; tarih, saat ve kayıt yolu ilk bakışta görünmelidir.
• Blog paragrafı: Arama yapan birinin sorusuna cevap verir. Google’ın yararlı içerik rehberi, içeriğin öncelikle insanlara yardım etmesini ve yalnızca arama motorundan ziyaret almak için üretilmemesini öğütlüyor. Bu yüzden blog paragrafına yalnızca sizin bilebileceğiniz bir deneyim cümlesi ekleyin.

Bu ders, Instagram karuselinin kartlarını tek tek kurmayı ya da uzun bir videodan blog yazısı çıkarmayı anlatmaz; sitede bu konular için ayrı dersler var. Burada odak, tek fikrin dört biçime tutarlı biçimde dağıtılmasıdır.

Hangi biçim yapay zekâ etiketi ister?

Etiket kararı, metni kimin yazdığına değil, izleyicinin gördüğü ve duyduğu şeyin gerçek sanılıp sanılmayacağına bağlı. Üç platformun kuralları birbirine benziyor ama aynı değil:

• Instagram: Meta, dijital olarak üretilmiş ya da değiştirilmiş gerçekçi görünen videoyu ve gerçekçi duyulan sesi paylaşmadan önce etiketlemenizi istiyor. Gerçekçi bir yapay zekâ seslendirmesi olan Reels bu kapsama giriyor. Fotoğraflarda etiket zorunlu değil, ama yapay zekâ izi tespit edilirse etiket kendiliğinden eklenebiliyor. Gerekli olduğu hâlde etiketlemeyenlere yaptırım uygulanabileceğini de belirtiyor.
• YouTube: Gerçekçi görünen yapay zekâ içeriğinin bildirilmesini istiyor; örneğin gerçek bir kişiye söylemediği bir sözü söyletmek ya da hiç yaşanmamış gerçekçi bir sahne üretmek. Video metnini, başlığı, küçük resmi ya da altyazıyı yapay zekâyla hazırlamak ve fikir üretmek tek başına bildirim gerektirmiyor. Kendi sesinizin kopyasıyla yapılan seslendirme de bildirim istemeyen örnekler arasında sayılıyor. Bildirim, YouTube Studio’da yükleme sırasında yapay zekâ kullanımıyla ilgili soruya evet yanıtı verilerek yapılıyor.
• TikTok: Topluluk kuralları, gerçekçi sahneler ya da kişiler gösteren, yapay zekâyla üretilmiş veya düzenlenmiş içeriğin etiketlenmesini istiyor. Bunun için TikTok’un yapay zekâ içerik etiketi ya da açık bir açıklama yazısı, filigran veya çıkartma kullanılabiliyor.

Bu farkın pratik bir sonucu var: Kendi sesinizin yapay zekâ kopyasıyla yaptığınız bir seslendirme YouTube’da bildirim gerektirmeyebilir, aynı video Instagram’da gerçekçi ses olarak etiket isteyebilir. WhatsApp ve e-postada bir platform kuralı yok; yine de yapay zekâyla üretilmiş gerçekçi bir fotoğraf kullanıyorsanız bunu tek cümleyle belirtmek güveni korur. Blog için Google, okurun “Bu nasıl hazırlandı?” diye merak edebileceği durumlarda yapay zekâ kullanımını açıklamayı öneriyor. Etiket seçeneklerinin adı ve yeri hesabınıza ya da uygulamanın sürümüne göre farklı görünebilir.

Adım adım uygulama

1. Paylaşmak istediğiniz fikri tek cümlelik ana mesaja indirin. Cümle 25 kelimeyi geçmiyor ve okurdan istenen eylemi içeriyorsa tamamdır.
2. Sabitler listesini yazın: tarih, saat, yer, kontenjan, kayıt yolu ya da ürünün gerçek özellikleri. Yapay zekânın tahmin edeceği hiçbir boşluk kalmadıysa tamamdır.
3. Güçlü komutu kendi işinize göre değiştirip gönderin. Dört ayrı biçim ve üretilen kısımların listesi geldiyse tamamdır.
4. Dört çıktıyı sabitler listesiyle karşılaştırın. Tarih, saat ve yer dört biçimde de listedekiyle birebir aynıysa tamamdır; farklıysa düzeltin.
5. Her biçim için bir etiket satırı yazın: Hangi kısım yapay zekâyla yapıldı, hangi platformda yayımlanacak, etiket gerekiyor mu? Dört biçimin her birinin yanında gerekçeli bir karar varsa tamamdır.
6. Blog paragrafındaki boşluğa kendi deneyiminizden bir cümle yazın. Paragrafta yalnızca sizin bilebileceğiniz bir ayrıntı varsa uygulama bitmiştir.

Sık yapılan hatalar

• Dört platforma aynı metni yapıştırmak. Karusel okunmaz, WhatsApp mesajı soğuk kalır, blog sorusuz bir duyuruya döner.
• Bir platformun etiket kuralını hepsine uygulamak. Seslendirme örneğinde görüldüğü gibi aynı içerik bir platformda etiket isterken diğerinde istemeyebilir.
• Yapay zekânın eklediği bilgiyi fark etmemek. Komutta olmayan bir indirim, ikinci bir tarih ya da “son birkaç yer” gibi bir ifade metne girmişse silin.

Kendinizi deneyin

Kaynaklar

• Adding an AI label on Instagram – Instagram Help Center (İngilizce)
• Disclosing use of GenAI content – YouTube Help (İngilizce)
• Integrity and Authenticity – TikTok Community Guidelines (İngilizce)
• New labels for disclosing AI-generated content – TikTok Newsroom (İngilizce)
• Creating helpful, reliable, people-first content – Google Search Central (İngilizce)

Son kontrol: 13 Kasım 2026. Bu bilgi 13.11.2026 tarihli kaynaklara dayanır; durum değişebilir.

Kaynak: yzdersleri.com/ders/bir-fikirden-dort-bicim-karusel-video-duyuru-blog/ · Yapay Zeka Dersleri