Yapay zekâ aracını bırakırken çıkış planı: veri, silme, anahtar
- Okuma süresi: 6 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Ayşe Hanım, Bursa’da küçük bir mobilya atölyesi işletiyor. Üç yıldır müşteri yazışmalarını ve teklif taslaklarını bir yapay zekâ sohbet aracıyla hazırlıyor; araç e-postasına bağlı, web sitesindeki iletişim formu da bir anahtarla ona bağlanıyor. İki çalışanının da hesabı var. Şimdi başka bir araca geçmek istiyor ve aboneliği iptal edip hesabı silmenin yeteceğini düşünüyor.
Oysa çıkışta dört ayrı iş vardır: verinizi almak, bağlantıları kapatmak, hesabı silmek ve yaptıklarınızı belgelemek. Bu derste bir yapay zekâ tedarikçisini bırakırken ya da değiştirirken izleyeceğiniz çıkış planını hazırlayacaksınız. Tedarikçi seçerken sorulacak sorular ayrı bir dersin konusu; burada odak, ilişkiyi düzgün bitirmek.
Bu ders genel bilgi verir; uzman görüşünün yerine geçmez.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Bu derste neler öğreneceksiniz?
- Aracı bırakmadan önce dışa aktarılacak, silinecek ve iptal edilecek verilerin listesini çıkarmak.
- Dışa aktarma, kontrol ve hesap silme adımlarını doğru sırayla takvime yerleştirmek.
- Entegrasyon anahtarlarını (API key) kesintisiz biçimde iptal edip kullanım kaydından kontrol etmek.
- Sözleşmedeki veri iade ve silme maddesini okuyup tedarikçiye sorulacak eksik soruları yazmak.
Önce alın: dışa aktarma ve kontrol
Büyük sağlayıcıların çoğu verinizi bir arşiv dosyası olarak verir, ama bağlantının ömrü kısadır. ChatGPT’de dışa aktarma ayarlardaki veri kontrolleri bölümünden istenir; sohbet geçmişi ve hesap verileri bir .zip dosyası olarak e-postayla gelir ve bağlantı 24 saat sonra geçersiz olur. Claude’da dışa aktarma ayarlardaki gizlilik bölümündedir; bağlantı 24 saat geçerlidir ve yalnızca bir kez çalışabilir. Kurumsal çalışma alanlarında çalışanların kendi verisini dışa aktarabilmesi için yöneticinin bu izni açması gerekebilir. Menü adları hesabınıza göre farklı görünebilir.
Google hesaplarında Google Takeout, seçtiğiniz ürünlerin verisini bir arşiv hâlinde hazırlar. Arşiv yaklaşık yedi gün içinde ve en çok beş kez indirilebilir; iş ya da okul hesaplarında indirme yetkisini yönetici kısıtlayabilir. Takeout verinizi indirdiğinizde Google’daki kopya silinmez; bu yalnızca alma adımıdır.
Sıra önemlidir: önce dışa aktarın, dosyayı açıp birkaç kaydı okuyun, sonra silin. Anthropic, kişisel hesap kapandıktan sonra dışa aktarmanın tekrarlanamayacağını belirtiyor.
Silme düğmesi ile verinin gerçekten silinmesi arasında süre var
Hesabı silmek, verinin o anda yok olduğu anlamına gelmez. Sağlayıcılar silme süresini kendi sayfalarında açıklar:
- OpenAI: Hesap silme geri alınamaz. Veriler 30 gün içinde silinir; yasanın gerektirdiği ya da izin verdiği durumlarda bazı veriler daha uzun tutulabilir. Silinen hesapla API dâhil bütün hizmetlere erişim biter ve aynı e-postayla yeniden hesap açılamaz.
- Anthropic: Bireysel hesaplarda silinen sohbetler geçmişten hemen kalkar, arka plan sistemlerinden 30 gün içinde silinir. Kullanım politikasına aykırı diye işaretlenen içerikler iki yıla kadar tutulabilir; geri bildirim verilen sohbetler beş yıl saklanır.
- Microsoft 365: Ücretli abonelik bittiğinde veriler, dışarı alabilmeniz için 90 gün boyunca kısıtlı işlevli bir hesapta tutulur. Abonelik bitiminden en geç 180 gün sonra hesaptaki bütün müşteri verisi silinir.
Buradan çıkan kural: aboneliği iptal etmek silmek değildir, silmek de anında yok etmek değildir. Silme talebinin tarihini ve sağlayıcının verdiği süreyi takvime yazın.
Anahtarlar, bağlantılar ve sözleşme
Aracı web sitenize, müşteri listenize ya da e-tablonuza bağlayan şey genellikle bir API anahtarıdır. OpenAI’ın önerisi, önce yeni anahtarı oluşturup uygulamaları güncellemek, yenisinin çalıştığını doğruladıktan sonra eskisini iptal etmektir. Her ekip üyesinin ayrı anahtarı olmalı; sızdığından şüphelendiğiniz anahtar hemen yenilenmeli ve kullanım sayfasında beklenmeyen hareket olup olmadığına bakılmalıdır. Çıkışta da aynı mantık geçerli: yeni sistem çalıştıktan sonra eski anahtarı iptal edin. Aracın e-posta, takvim ya da dosya hesabınıza erişim izni varsa onu da bağlı uygulamalar listesinden kaldırın.
Araçta müşteri bilgisi tuttuysanız silme sizin için de bir yükümlülüktür. KVKK’nın silme ve yok etme yönetmeliğine göre silme, verinin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hâle getirilmesidir. Silme, yok etme ve anonimleştirme işlemlerinin kayıtları en az üç yıl saklanır. Bir kişi verisinin silinmesini isterse ve işleme şartlarının tamamı ortadan kalkmışsa talep en geç 30 gün içinde sonuçlandırılır; veri üçüncü kişilere aktarılmışsa onlara da bildirilir. Tedarikçiden aldığınız silme teyidi bu kaydın parçasıdır.
Sözleşmenizde veri iade ve silme maddesine bakarken şu soruların yanıtını arayın: Veriler hangi biçimde ve ne kadar sürede iade edilir? Silme yazılı olarak teyit edilir mi? Yedeklerdeki kopyalar ne zaman silinir? Tedarikçinin kullandığı alt hizmet sağlayıcılar silme sürecine dâhil mi? Yanıt sözleşmede yoksa tedarikçiye yazılı olarak sorun.
Zayıf komut
Yapay zekâ aracımı bırakmak istiyorum, ne yapmalıyım?
Güçlü komut
Küçük bir mobilya atölyesi işletiyorum. Üç yıldır bir yapay zekâ sohbet aracını müşteri yazışmaları ve teklif taslakları için kullanıyorum. Araç e-postama bağlı, web sitemdeki form bir API anahtarıyla ona bağlanıyor ve iki çalışanımın da hesabı var. Ay sonunda başka bir araca geçeceğim. Bana tarih sırasına göre bir çıkış kontrol listesi hazırla: dışa aktarma, dosya kontrolü, anahtar değişimi, bağlantıların kaldırılması, hesapların silinmesi ve belgeleme adımları olsun. Her adımın yanına tamamlandı ölçütünü yaz. Sağlayıcının saklama sürelerini tahmin etme; onları resmî yardım sayfasından kontrol etmem gereken sorular olarak ayrı listele.
Örnek çıktı
1. gün | Envanter | Sohbetler, yüklenen dosyalar, özel talimatlar, çalışan hesapları, bağlı uygulamalar ve anahtarlar listelendi. | Her satırda alınacak, silinecek ya da iptal edilecek kararı yazılı.
2. gün | Dışa aktarma | Yönetici ve çalışan hesapları için dışa aktarma istendi, dosyalar aynı gün indirildi. | Arşivler iki ayrı yerde, rastgele üç sohbet açılıp okundu.
5. gün | Anahtar değişimi | Web formu yeni araca bağlandı, deneme mesajı geldi, eski anahtar iptal edildi. | Eski anahtar listesinde etkin anahtar yok.
7. gün | Silme | Önce çalışan hesapları, en son yönetici hesabı silindi. | Onay e-postaları çıkış klasöründe.
Kontrol etmem gereken sorular: Silinen veriler kaç günde arka plandan kalkıyor? Yasal saklama istisnası var mı? Dışa aktarma bağlantısı ne kadar geçerli?
Adım adım uygulama
- Aracın tuttuğu her şeyi listeleyin: sohbetler, yüklenen dosyalar, özel talimatlar, hafıza kayıtları, çalışan hesapları, bağlı uygulamalar ve anahtarlar. Her satırın yanında alınacak, silinecek ya da iptal edilecek kararı varsa bu adım tamamdır.
- Dışa aktarmayı isteyin ve bağlantı süresi dolmadan indirin. Dosya iki ayrı yerde duruyor ve rastgele seçtiğiniz üç kayıt okunabiliyorsa tamamdır.
- Yeni sistemi bağlayın, çalıştığını görün, eski anahtarları iptal edin. Eski hesabın anahtar listesinde etkin anahtar kalmadıysa ve kullanım sayfasında yeni hareket görünmüyorsa tamamdır.
- Hesapları silin: önce çalışanlarınkini, en son yönetici hesabını. Silme onayları kaydedilmiş ve sağlayıcının verdiği silme süresinin bitiş tarihi takvime yazılmışsa tamamdır.
- Tek sayfalık bir çıkış kaydı hazırlayın: tarih, yapılan iş, yapan kişi, sağlayıcıdan gelen teyit. Kayıt dosyalanmış ve saklama süresi belirlenmişse tamamdır.
Sık yapılan hatalar
- Önce silip sonra almaya çalışmak: Hesap kapandıktan sonra dışa aktarma çoğu zaman mümkün olmaz. Silmeden önce dosyanın elinizde olduğunu doğrulayın.
- Abonelik iptalini silme sanmak: Ödeme durur, ama hesap ve veriler sağlayıcının kurallarına göre bir süre daha durur.
- Eski anahtarı açık bırakmak: Unutulan bir anahtar ele geçerse hesap silinene kadar sizin adınıza kullanılabilir. Değişimden sonra hemen iptal edin.
İpucu
Dışa aktarma dosyasını yeni araca olduğu gibi yüklemeyin. İçinde müşterilerinizin adı, adresi ya da yazışmaları olabilir. Önce gerçekten ihtiyaç duyacağınız şablonları ve talimatları ayıklayın, gerisini kendi arşivinizde saklayın ya da saklama süresi dolunca imha edin.
Kendinizi deneyin
OpenAI yardım sayfasına göre ChatGPT dışa aktarma e-postasındaki bağlantı ne kadar süre geçerlidir?
Microsoft 365’te ücretli abonelik bittiğinde veriler dışarı alınabilsin diye kısıtlı işlevli hesapta ne kadar tutulur?
Web formunuz eski araca bir API anahtarıyla bağlı. Kesinti yaşamadan geçiş için hangi sıra doğrudur?
Kaynaklar
- OpenAI Help: How do I export my ChatGPT history and data? (İngilizce)
- OpenAI Help: How to delete your account (İngilizce)
- OpenAI Help: Best practices for API key safety (İngilizce)
- Claude Help Center: Export your Claude data (İngilizce)
- Anthropic Privacy Center: How long do you store my data? (İngilizce)
- Google Account Help: How to download your Google data (İngilizce)
- Microsoft Learn: Data retention, deletion, and destruction in Microsoft 365 (İngilizce)
- KVKK: Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik (Türkçe)
Son kontrol: 13 Kasım 2026. Bu bilgi 13.11.2026 tarihli kaynaklara dayanır; durum değişebilir.
Kaynak: yzdersleri.com/ders/yapay-zeka-tedarikcisinden-cikis-plani/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
