Kriz anında iç duyuru taslağı: hızlı ama doğru
- Okuma süresi: 4 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Bu ders genel bilgi verir; uzman görüşünün yerine geçmez. Mevzuata ilişkin konularda hukuk danışmanınıza başvurun.
Kriz anında en değerli şey zamandır ve çalışanlar duyuruyu beklerken söylenti üretmeye başlar. Yapay zekâ ilk taslağı dakikalar içinde çıkarabilir; ne yazılacağını ise siz ve doğrulanmış olgular belirler.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Bu derste neler öğreneceksiniz?
- İç duyurunun dört parçasını bilmeyi: ne oldu, ne bilinmiyor, ne yapılıyor, sizden ne bekleniyor
- Araca yalnız doğrulanmış olguyu vermeyi
- Kriz gelmeden önce duyuru şablonu hazırlamayı
- Duyuruyu göndermeden önce yapılacak son kontrolü uygulamayı
Duyurunun dört parçası
Gaziantep’te üç vardiyalı bir gıda tesisinde müdür olduğunuzu düşünün. Sabaha karşı soğutma sisteminde arıza oldu ve bir hat durdu. Sabah vardiyası yarım saat sonra geliyor. Çalışanlar yolda telefonlarından grup mesajlarını okuyor.
İyi bir iç duyuru dört soruya cevap verir. Ne oldu? Bildiklerinizi kısa ve net yazın. Ne bilinmiyor? “Arızanın nedeni inceleniyor” demek, tahmin yürütmekten iyidir. Ne yapılıyor? Kim, ne zaman, ne yapıyor? Çalışandan ne bekleniyor? Hangi vardiya, hangi kapı, kime sorulacak? Bir de sonraki güncelleme saatini yazın. Saat vermek, söylentinin yerini doldurur.
OECD’nin yapay zekâ ilkeleri şeffaflığı ve açıklanabilirliği beş ilkeden biri olarak sayar. Çalışanlara yaptığınız açıklamada da benzer bir tutum işe yarar: bildiğinizi söyleyin; bilmediğiniz şeyi de bilmediğinizi açıkça belirtin.
Araca olguyu siz verirsiniz
Yapay zekâ olayı bilmez. Ona “arıza şu nedenle oldu” diye tahmin yazdırırsanız, o tahmin duyuruda kesin bilgi gibi görünür. Komutta olguları iki listeye ayırın: kesin olanlar ve henüz belli olmayanlar. Araca yalnız kesin olanları olgu olarak yazmasını, diğerlerini “inceleniyor” diye belirtmesini söyleyin.
Duyuruyu dışarıya sızacak gibi yazın. İç duyurular ekran görüntüsü olarak sosyal medyaya ve habere çıkabilir. Suçlayıcı ya da geçiştirici bir cümle, krizi ikinci bir krize çevirir.
Kişisel veriye dikkat edin. Yaralanan ya da hastalanan çalışanların adını, sağlık bilgisini duyuruya ve komuta yazmayın. KVKK’nın iş yerleri duyurusu, bu araçların çoğunlukla açık bir kurumsal çerçevesi olmadan kullanıldığını söyler; kriz anında bu çerçevenin olması daha da önemlidir. KVKK’nın üretken yapay zekâ rehberi de kişisel veri işleme açısından dikkat edilecekleri anlatır.
Sakin zamanda şablon hazırlayın
Kriz anında komut yazmak istemezsiniz. Şimdi, sakin bir günde, üç olay türü için boş şablon hazırlayın: tesis arızası, bilişim kesintisi, hava koşulları nedeniyle vardiya değişikliği. Şablonlarda boş yerler olsun: saat, yer, sorumlu kişi. Gerçek olay gelince yalnız boşlukları doldurursunuz.
Şablonları denemek için uydurma bir olay kullanın ve aracın tahmin yürütüp yürütmediğine bakın. Yürütüyorsa komutu sıkılaştırın. Şablon, kriz öncesinde hukuk ve insan kaynaklarının da gözünden geçsin.
Adım adım uygulama
- Kesin olguları tek tek yazın; tahmin ve söylentiyi ayrı bir listeye koyun.
- Duyurunun amacını ve kime gideceğini belirleyin: tüm çalışanlar mı, yalnız bir vardiya mı?
- Araca yalnız kesin olguları verin; bilinmeyenler için “inceleniyor” demesini isteyin.
- Taslağı okuyun; tahmin, suçlama ve süslü cümleleri çıkarın.
- Sonraki güncelleme saatini ve soru için kişiyi ekleyin.
- Yönetici ve gerekiyorsa insan kaynakları onayından sonra gönderin.
- Gönderdikten sonra söz verdiğiniz saatte güncelleme yazın.
Kontrol listesi
- Her cümle doğrulanmış bir olguya dayanıyor
- Bilinmeyenler “inceleniyor” diye belirtilmiş
- Kişi adı ve sağlık bilgisi yok
- Sonraki güncelleme saati ve soru kişisi yazılı
- Duyuru dışarı sızsa da sorun çıkarmayacak bir dilde
Zayıf komut
Fabrikada bir sorun oldu, çalışanlara duyuru yaz.
Güçlü komut
Ben Gaziantep’te bir gıda tesisinin müdürüyüm. Çalışanlara gidecek kısa bir iç duyuru taslağı istiyorum. Kesin olgular: bu sabah soğutma sisteminde arıza oldu, bir üretim hattı durdu, kimse yaralanmadı. Henüz belli olmayanlar: arızanın nedeni ve süresi. Yapılanlar: bakım ekibi yerinde, üretim planlama sabah vardiyasını yeniden düzenliyor. Çalışandan beklenen: sabah vardiyası saat 08.00’de geldiğinde kapıdaki sorumluya yönlendirilecek. Sonraki güncelleme saat 10.00. Dört bölümlü, en fazla 120 kelimelik, sakin ve net bir duyuru yaz. Tahmin yürütme, suçlama yapma, belli olmayan hiçbir şeyi kesin gibi yazma.
Yapay zekâ çıktısı (örnek)
Bu sabah soğutma sisteminde bir arıza oldu ve bir üretim hattı durdu. Kimse yaralanmadı. Arızanın nedeni ve süresi henüz belli değil; bakım ekibi inceliyor. Üretim planlama, sabah vardiyasının çalışma düzenini yeniden hazırlıyor. Sabah vardiyası saat 08.00’de geldiğinde kapıdaki sorumlu sizi yönlendirecek. Saat 10.00’da yeni bir bilgilendirme yapacağız.
Sık yapılan hatalar
- Henüz belli olmayan nedeni kesin gibi yazdırmak
- Duyuruya yaralanan veya hasta çalışanın adını koymak
- Krizin ortasında ilk kez komut yazmaya çalışmak
- Söz verilen güncelleme saatinde duyuru yapmamak
İpucu
Duyurunun ilk cümlesine çalışanın en çok merak ettiği şeyi koyun: “Bugün işe gelecek miyim, yoksa gelmeyecek miyim?” Önce bu soruyu cevaplayın, sonra açıklamaya geçin.
Kendinizi deneyin
Aşağıdaki üç soru dersin ana fikirlerini sınar. Yanlış yanıt verirseniz açıklamayı okuyun ve ilgili bölüme dönün.
İç duyuruda henüz bilinmeyen bir arıza nedeni için ne yazılmalıdır?
Yapay zekâya komut verirken olaya ilişkin bilgiyi kim sağlar?
Kriz öncesinde duyuru şablonu hazırlamak neden önerilir?
Kaynaklar
- İş yerlerinde üretken yapay zekâ araçlarının kullanımı (KVKK duyurusu) (Türkçe)
- Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi, 15 Soruda (KVKK duyurusu) (Türkçe)
- OECD AI Principles (OECD.AI) (İngilizce)
Son kontrol: 8 Kasım 2026
Kaynak: yzdersleri.com/ders/kriz-aninda-ic-duyuru-taslagi/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Öğrenme yolunda sıradaki ders: Strateji toplantısı için senaryo çalışması
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
