Kamuda yapay zekâ kullanırken altın kurallar: gizli bilgi, kişisel veri, kurum politikası

Kamu çalışanı için yapay zekâda ilk soru “işe yarar mı?” değil, “buraya ne yazabilirim?” sorusudur. Bu derste üç altın kuralı ve her komuttan önce uygulayacağınız kısa bir kontrolü öğreneceksiniz.

Bu ders genel bilgi verir; hukuki tavsiye değildir. Kurumunuzun yazılı yapay zekâ kuralı varsa her zaman o geçerlidir.

Önemli uyarı: Gizlilik dereceli belgeleri, vatandaşlara ya da personele ait kimlik, adres, telefon ve sağlık bilgilerini, kurumun yayımlanmamış iç yazışmalarını hiçbir yapay zekâ aracına yazmayın, yapıştırmayın, yüklemeyin. Hangi aracı kullanırsanız kullanın (ChatGPT, Gemini, Copilot ya da bir başkası) ilke aynıdır.

Aklınıza bir soru mu takıldı?

Sorunuzu ya da aradığınız konuyu yazın Ders bul

Bu derste neler öğreneceksiniz?

• Yapay zekâya yazılmaması gereken bilgi türlerini
• Kişisel veriyi anonim hâle getirmenin basit yolunu
• Kurumunuzun kuralını nasıl öğreneceğinizi
• Yazmadan önce uygulayacağınız üç soruluk kontrolü

Üç altın kural

Birinci kural: gizli bilgiyi yazmayın. Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), Şubat 2026 tarihli “İş Yerlerinde Üretken Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı” belgesinde müşteri dosyaları, insan kaynakları kayıtları ve iç yazışmalar gibi bilgilerin, kurum politikası izin vermedikçe bu araçlara girilmemesini önerir. Ticari sırlar da aynı gruptadır. Aynı mantığı kamuda gizlilik dereceli (Hizmete Özel ve üstü) belgelere, yayımlanmamış kararlara ve henüz açıklanmamış ihale ya da personel işlemlerine genişletmelisiniz.

İkinci kural: kişisel veriyi yazmayın. Ad, soyad, T.C. kimlik numarası, adres, telefon ve sağlık bilgisi kişisel veridir. KVKK belgesi, kişi adları ve kesin tarihler yerine genel ifadeler kullanmayı önerir. Sağlık, finans ve hukuki süreç bilgilerinde ek özen ister. Üçüncü kişilere ait bilgiyi paylaşmamanızı da söyler; çünkü girdiğiniz bilgi çıktıya yansıyabilir ya da başkalarının erişimine açılabilir.

Üçüncü kural: kurumun kuralına uyun. KVKK belgesi, hangi aracın hangi amaçla kullanılacağını, hangi bilgilerin girilebileceğini ve çıktının nasıl değerlendirileceğini yazan açık bir kurumsal politika önerir. Yalnızca kurumun onayladığı araçlar kullanılmalıdır. KVKK’nın terimler sözlüğü, kurumun bilgisi ve denetimi dışındaki kullanımı “gölge yapay zekâ” diye adlandırır. Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi (2021-2025) de şeffaflık, hesap verebilirlik ve kişisel veri mahremiyetinin korunmasını temel değerler arasında sayar. Kuralı bilmiyorsanız amirinize ya da bilgi işlem biriminize yazılı sorun.

KVKK’nın 24 Kasım 2025 tarihli “Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda)” belgesi ise bu araçlarla yapılan kişisel veri işlemeyi 6698 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirir ve bireylerin dikkat etmesi gerekenleri anlatır. Merak ederseniz kaynaklar bölümünden okuyabilirsiniz.

Önce ve sonra: kişisel veriyi komuttan çıkarmak

Gerçek bilgileri, yanıtı kendi belgenize aktarırken siz eklersiniz. Yapay zekâ yalnızca kalıbı hazırlar.

Adım adım uygulama

Adım 1. Yazmadan önce üç soru sorun

Bu bilgi herkese açık mı? Bir kişiyi tanıtıyor mu? Kurumum bu aracın kullanımına izin veriyor mu? Üçüncüsünün yanıtı “hayır” ya da “bilmiyorum” ise durun.

Adım 2. Bilgiyi soyutlayın

Adı, adresi, tarihi ve numarayı parantezli yer tutucuyla değiştirin. Yalnızca adı silmek yetmeyebilir; olay, yer ve tarih bir araya gelince kişi yine tanınabilir. Gerekmiyorsa olayı da genel anlatın.

Adım 3. Çıktıyı siz denetleyin ve belgeye siz aktarın

Çıktı bir taslaktır. Doğruluğunu, tonunu ve kurum kurallarına uygunluğunu okuyun; gerçek bilgileri kurumunuzun kendi sisteminde ekleyin.

Sık yapılan hatalar

• Kurum aracı yokken kişisel hesaptan iş yazışması yapıştırmak
• “Adı sildim, sorun yok” demek; adres, olay ve tarih kişiyi yine gösterebilir
• Çıktıyı okumadan resmî yazıya aktarmak

Kendinizi deneyin

Sıkça sorulan sorular

Herkese açık bir yönetmelik metnini yapıştırabilir miyim?

Yayımlanmış, kişisel veri içermeyen metinlerde risk daha düşüktür. Yine de önce kurumunuzun kuralına bakın.

Yapay zekâ kullanmak yasak mı?

KVKK belgesi tamamen yasaklamak yerine yönlendirici bir politikayı önerir; çünkü yasak, kullanımı kurumun görmediği alana kaydırabilir. Sizin için geçerli kuralı kurumunuzun yazılı metni belirler.

Kişisel cihazımdan kullanabilir miyim?

KVKK belgesi erişimin kurumsal cihazlarla sınırlandırılmasının değerlendirilmesini önerir. İş verisini kişisel hesaba ya da cihaza taşımayın.

Bu dersten sonra: Sıradaki ders, kurallara uyarak resmî yazı taslağı hazırlamayı anlatıyor.

Kaynaklar

• KVKK: İş Yerlerinde Üretken Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı (Şubat 2026) (Türkçe)
• KVKK: Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda), 24 Kasım 2025 (Türkçe)
• KVKK: Kişisel Verilerin Korunması Terimler Sözlüğü (Nisan 2026) (Türkçe)
• Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 2021-2025 (Dijital Dönüşüm Ofisi ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; TÜBİTAK BİLGEM sitesindeki kopya) (Türkçe)

Son kontrol: 8 Kasım 2026

Kaynak: yzdersleri.com/ders/kamuda-yapay-zeka-altin-kurallar/ · Yapay Zeka Dersleri