Vatandaşa duyuruyu sade dile çevirmek

Vatandaş duyuruyu okuyup “ne yapmam gerekiyor?” diye soruyorsa duyuru işini yapmamıştır. Bu derste resmî dille yazılmış bir duyuruyu anlamını bozmadan sade bir metne çevirmeyi öğreneceksiniz.

Bu ders genel bilgi verir; hukuki tavsiye değildir. Kurumunuzun yazılı yapay zekâ kuralı varsa her zaman o geçerlidir.

Önemli uyarı: Gizlilik dereceli belgeleri, vatandaşlara ya da personele ait kimlik, adres, telefon ve sağlık bilgilerini, kurumun yayımlanmamış iç yazışmalarını hiçbir yapay zekâ aracına yazmayın, yapıştırmayın, yüklemeyin. Yalnızca kurumunuzun kullanımına izin verdiği aracı kullanın. Henüz yayımlanmamış bir duyuru; kamulaştırma, ihale ya da kişilere ilişkin bilgi içeriyorsa yapay zekâya verilmez. Kişi adı ve iletişim bilgilerini yer tutucuyla değiştirin.

Aklınıza bir soru mu takıldı?

Sorunuzu ya da aradığınız konuyu yazın Ders bul

Bu derste neler öğreneceksiniz?

• Sade bir duyurunun sırasını (ne, ne zaman, nerede, kim, ne yapmalı)
• Sadeleştirme komutunu
• Tarih, saat ve koşulların değişmediğini doğrulamayı
• Aynı duyuruyu farklı kanallara uyarlamayı

Önce vatandaşın sorularını sıralayın

Sade bir duyuru beş soruya hemen cevap verir: Ne oluyor? Ne zaman? Nerede? Kimi ilgilendiriyor? Ben ne yapmalıyım? Kurumun iç dilindeki “bilgilerinize sunulur” ya da “ilgililere duyurulur” gibi kalıplar bu soruların cevabını geciktirir. Yapay zekâdan önce bu beş cevabı bulmasını, sonra metni yazmasını isteyebilirsiniz.

Sadeleştirirken anlamı korumak

Sade metin kısa olur, ama eksik olmamalıdır. Yapay zekâ “bütün gün” gibi belirsiz bir ifade ekleyebilir ya da bir koşulu atlayabilir. Tarih, saat, süre ve koşulları orijinalle yan yana okuyun. Hukuki bir sonucu olan bildirimlerde, yani yasal olarak şekli belirlenmiş duyurularda sadeleştirilmiş metni yayımlamadan önce kurumunuzun hukuk birimine gösterin.

Aynı duyuru, farklı kanal

İnternet sitesi, panoya asılan kâğıt ve sosyal medya yazısı farklı uzunlukta olur. Önce tam ve doğru metni kurun, sonra “bunu kısa bir sosyal medya yazısına indir” ya da “yaşlı bir okur için büyük puntoya uygun üç cümle yap” gibi ikinci bir komut verin.

Adım adım uygulama

Adım 1. Duyuruyu yer tutucularla hazırlayın

Kişi adı, telefon ve adres gibi bilgileri parantezli yer tutucuyla değiştirin. KVKK’nın iş yeri belgesi de kişi adları, konum ve kesin tarih yerine genel anlatımı önerir.

Adım 2. Sadeleştirmeyi ve beş soruyu isteyin

Komutla hem sade metni hem de beş sorunun cevabını isteyin; cevaplar eksikse metin de eksiktir.

Adım 3. Orijinalle karşılaştırıp sesli okuyun

Rakam, tarih ve koşulları denetleyin. Sonra metni yüksek sesle okuyun; takıldığınız yerde vatandaş da takılır. Gerçek bilgileri kendi sisteminizde ekleyin.

Sık yapılan hatalar

• Sade yazarken tarih ya da koşulu değiştirmek
• Sadeleştirmeyi “samimi” yazmakla karıştırıp ciddiyeti kaybetmek
• Orijinal duyuruyu kontrol etmeden yayımlamak

Kendinizi deneyin

Sıkça sorulan sorular

Duyuruda mutlaka resmî dil mi kullanılmalı?

Bunu duyurunun türü ve kurumunuzun kuralı belirler. Sade yazmak saygısız yazmak demek değildir.

Yapay zekâ vatandaşa doğrudan yanıt versin mi?

Bu derste yalnızca taslak hazırlanıyor. Vatandaşa gidecek her metni sorumlu çalışan okur ve onaylar.

Bu dersten sonra: Sıradaki ders sunum ve brifing hazırlamayı anlatıyor.

Kaynaklar

• KVKK: İş Yerlerinde Üretken Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı (Şubat 2026) (Türkçe)

Son kontrol: 8 Kasım 2026

Kaynak: yzdersleri.com/ders/vatandasa-duyuruyu-sade-dile-cevirmek/ · Yapay Zeka Dersleri