Sesi tanıdık geliyor ama gerçek mi? Ailenizle bir kod kelime belirleyin
- Okuma süresi: 3 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Telefon çalıyor, hattaki ağlayan ses torununuzun ya da çocuğunuzun sesine benziyor: “Kaza yaptım, hemen para lazım.” Düşünmeye vakit kalmıyor, çünkü ses çok tanıdık. Dolandırıcılar tam bunu bekler. Bir kod kelime sizi o anda durdurabilir.
FBI’ın İnternet Suç Şikâyet Merkezi, 3 Aralık 2024’te yayımladığı uyarıda suçluların dolandırıcılıkta üretken yapay zekâyı (yeni ses, metin ya da görüntü üretebilen yapay zekâ) kullandığını bildirdi. Bu derste uyarıdaki aile önlemlerini sade bir kurala çevireceğiz.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
FBI’ın önerilerinden beşi
- Aile üyelerinizle bir gizli kelime ya da cümle belirleyin; arayanın kim olduğunu bununla doğrulayın.
- Ses tonuna ve kelime seçimine dikkatle kulak verin.
- Arayanı doğrulayın: kapatın, arayan kurumun ya da kişinin iletişim bilgisini kendiniz bulun ve doğrudan o numarayı arayın.
- Sesinizi ve görüntünüzü herkese açık paylaşmayı sınırlayın, sosyal medya hesaplarınızı gizli tutun ve yalnızca tanıdığınız kişileri takipçi olarak kabul edin.
- Çevrimiçi ya da telefonla tanıştığınız ve doğrulayamadığınız kişilere, sesi tanıdık gelse bile, para, hediye kartı ya da kripto para göndermeyin.
Kod kelimeyi nasıl seçersiniz?
FBI yalnızca bir kod kelime belirlemenizi söylüyor; nasıl seçileceği bu dersin önerisidir:
- Tahmin edilemeyen, ama hatırlaması kolay olsun: iki sözcük ya da kısa bir cümle.
- Ad, doğum tarihi, evcil hayvan adı gibi sosyal medyada görülebilecek bir şey olmasın.
- Mesajla ya da internette yazmayın; yüz yüze, sesli söyleyin ve ezberleyin. Telefonun yanına yazıp bırakmayın.
- Kelime yılda bir değiştirilebilir.
Kapat ve kendin ara kuralı
Kod kelime unutulursa ya da arayan bilmiyorsa kural sabittir: telefonu kapatın, o kişiyi kendi rehberinizdeki numaradan arayın. Gerçekten başı dertteyse ulaşmaya çalışın. Para istenen her sesli aramada, ses ne kadar tanıdık olursa olsun, önce doğrulama gelir.
Kopyalayıp deneyin
Yaşlı bir yakınım için büyük puntolu, kısa cümleli bir telefon güvenlik kartı hazırla. Kartta şunlar olsun: tanıdık sesle para isteyen aramada ne yapılır ve aramayı kapatıp yakını rehberdeki numaradan arama kuralı. Kod kelimeyi kartta yazma; gerçek ad ya da numara kullanma, numaralar için boş yer bırak.
Kod kelimeyi yapay zekâ aracına yazmayın ve kartın üstüne de yazmayın; kelime aile içinde ezberde kalsın.
İpucu
Sesinizi paylaştığınız her video, taklit için malzeme olabilir. FBI’ın “sesinizi herkese açık paylaşmayı sınırlayın” önerisi bu yüzden listede. Hesabınızı gizliye almak ilk adımdır.
Aile toplantısı için on dakikalık plan
- Evde bir araya gelin; bu dersteki beş maddeyi sesli okuyun.
- Kod kelimeyi birlikte seçin ve yüz yüze söyleyin; yazıya dökmeyin.
- “Kapat ve kendin ara” kuralını herkesin onaylaması için örnek bir senaryo canlandırın.
- Yaşlı yakınlarınızın telefonunun yanına güvenlik kartını koyun.
- Sosyal medya hesaplarınızın gizlilik ayarlarına birlikte bakın.
Gençler ve çocuklar için
Çocuklara da aynı kuralı öğretin: tanıdık sesle bile olsa bilinmeyen bir numaradan gelen para ya da acil yardım isteğini önce bir yetişkine söylesinler. Kod kelimeyi çocuğun anlayacağı bir oyuna çevirebilirsiniz.
Dikkat
Aciliyet ve korku, dolandırıcılığın en sevdiği iki duygudur. Arayan sizi telaşlandırıyorsa, bu durum kapatıp doğrulamanız için bir işarettir.
Kısa bir canlandırma
Arayan: “Anne, kaza yaptım, hemen para lazım!” Siz: “Kod kelimemiz neydi?” Arayan cevap veremiyor ya da konuyu değiştiriyor. Siz aramayı kapatıp çocuğunuzu rehberinizdeki numaradan arıyorsunuz. Bu kısa prova, gerçek anda düşünmeye vakit bulamasanız bile kuralı hatırlamanızı sağlar.
Kendinizi deneyin
Tanıdık bir sesle “acil para gönder” diyen bir arama aldınız. Arayan kod kelimeyi bilmiyor. Ne yaparsınız?
Kaynaklar
Kaynak: yzdersleri.com/ders/sesli-aramada-sahte-yakin-aile-kod-kelimesi/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Öğrenme yolunda sıradaki ders: Yakınınızın sesini taklit eden aramalar: aile doğrulama sorusuyla korunma
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
