İşitme güçlüğü olanlar ve yakınları için: konuşmayı telefonla yazıya çevirmek

Bu ders genel bilgi verir; uzman görüşünün yerine geçmez. İşitme kaybından şüpheleniyorsanız bir kulak burun boğaz hekimine ya da odyoloğa başvurun.

Aile sofrasında, doktor randevusunda ya da bir toplantıda söylenenleri kaçırmak yorucudur. Telefonunuzdaki konuşma tanıma özellikleri, söylenenleri ekranda yazıya çevirerek bu yükü hafifletebilir. Ama bu bir yardımcıdır; hekimin söylediği ilaç adını ya da dozu sizin yerinize doğrulamaz.

Aklınıza bir soru mu takıldı?

Sorunuzu ya da aradığınız konuyu yazın Ders bul

Bu derste neler öğreneceksiniz?

• Canlı Transkript ile Canlı Altyazı arasındaki farkı
• Bu özelliklerin nasıl açılacağını ve Türkçe desteğini nasıl kontrol edeceğinizi
• Yazıya çevrilen konuşmayı yapay zekâ asistanıyla düzenli nota nasıl dönüştüreceğinizi
• Gizlilik ve doğrulama için dikkat edeceğiniz noktaları

İki özellik, iki iş

Canlı Transkript, Google’ın yardım sayfasına göre çevredeki konuşmayı yakalayıp ekranda metne dönüştüren bir Android erişilebilirlik özelliği. Karşınızdaki biriyle yüz yüze konuşurken işe yarar. Yazarak cevap vermenize de olanak tanıyor. Pixel ve bazı Android telefonlarda uygulama yüklü geliyor; diğerlerinde Google Play’den indirmeniz gerekiyor.

Canlı Altyazı ise telefonda çalan ya da gelen sesi yazıya çeviriyor: video, podcast, telefon ya da görüntülü arama ve sesli mesajlarda kullanılabiliyor. Torununuzun gönderdiği sesli mesajı ya da evde izlediğiniz bir videoyu okumak için uygun.

Nasıl açılır, Türkçe çalışır mı?

Canlı Transkript için yardım sayfası Ayarlar bölümünde Erişilebilirlik altında Canlı Transkript’e gitmenizi ve mikrofon iznini vermenizi söylüyor. Başlatmak için hızlı ayarlar ya da ses tuşları gibi kısayollar da var. Sayfa dil seçimini ekrandaki dil düğmesinden yapmanızı anlatıyor. Türkçenin listede olup olmadığını sayfa açıkça yazmıyor, bu yüzden kendi telefonunuzda dil listesine bakın.

Canlı Altyazı için sayfa daha net: ses düğmesine basıp Diğer altından Canlı Altyazı’yı seçebilir ya da Ayarlar’da Erişilebilirlik altındaki Canlı Altyazı’ya gidebilirsiniz. Sayfaya göre Türkçe desteği Pixel 6 ve sonrası modellerde ve belirli bazı telefonlarda var; daha eski Pixel modelleri ve bazı Android telefonlar yalnızca birkaç yabancı dili destekliyor. Telefonunuz bu gruba girmiyorsa özellik Türkçe çalışmayabilir.

İlk kullanımda dil paketini indirmek için kablosuz ağa bağlı olmanız gerekiyor. Canlı Altyazı’da konuşma tanıma cihazın içinde yapılıyor; Google’a göre altyazılar yerel işleniyor, saklanmıyor ve cihazdan çıkmıyor. Canlı Transkript’te ise ses ve metin şifreleniyor ve uygulamada geçici tutuluyor. Transkript geçmişi en fazla üç gün saklanıyor; geçmişi silebilir ya da kapatabilirsiniz. Kapatırsanız metinler 24 saat sonra siliniyor.

Hangi durumlarda işe yarar?

• Aile sofrasında ya da kalabalık bir ortamda yanınızdaki kişinin söylediklerini takip etmek
• Apartman toplantısı veya veli toplantısı gibi birkaç kişinin konuştuğu yerlerde ana başlıkları yakalamak
• Evde izlediğiniz bir videoyu ya da haber kaydını altyazıyla izlemek
• Torununuzun veya çocuğunuzun gönderdiği sesli mesajı sessiz bir yerde okumak

Yakınlarınız için de birkaç basit kural var: yüzünüzü konuşan kişiye çevirin, kısa cümleler kurun, telefonun mikrofonuna yakın durun ve aynı anda birden fazla kişi konuşmasın. Google’ın sayfası net konuşmanın ve az arka plan gürültüsünün sonucu iyileştirdiğini söylüyor.

Sınırları bilin

Canlı Altyazı birden fazla kişiyle yapılan aramalarda çalışmıyor, müzik üzerinde işe yaramıyor ve bazı uygulamalarda kullanılamayabiliyor. Pil tüketimi de artıyor. Canlı Transkript sayfası da yapay zekâ çevirilerinde hata olabileceğini belirtiyor. Yani yazıya dökülen her cümleye körü körüne güvenmeyin.

Başkalarının konuşmasını yazıya çeviriyorsanız karşınızdaki kişiye bunu söyleyin. Hekim, banka görevlisi ya da kamu çalışanı gibi kişilerin konuşmasını yazıya dökerken metni başkalarıyla paylaşmayın.

Yazıya çevrilen konuşmayı notlara dönüştürmek

Yazıya çevrilen metni bir yapay zekâ asistanına yapıştırıp düzenli bir nota çevirtebilirsiniz: Yapılacaklar, sorulacak sorular ve tarih listesi gibi. Ancak metne kişisel veriyi, yani kimlik numarasını, telefon ve adresi yazmayın. KVKK’nın rehberi de bu tür verileri paylaşmaktan kaçınmayı öneriyor. Ad ve numaraları köşeli boşlukla değiştirin.

Adım adım uygulama

1. Telefonunuzun Erişilebilirlik ayarlarında Canlı Transkript ve Canlı Altyazı seçeneklerini bulun. Menü adları markaya göre değişebilir; bulamazsanız telefon üreticinizin kılavuzuna bakın.
2. Dil listesine bakın; Türkçe varsa seçin.
3. Sessiz bir ortamda, telefonu konuşan kişiye yaklaştırarak kısa bir deneme yapın.
4. Karşınızdaki kişiye yazıya çevirdiğinizi söyleyin.
5. İlaç, doz, tarih ve tutar gibi bilgileri yazıdan okumakla yetinmeyin; kişiye sesli tekrar ettirin ya da yazılı bir belge isteyin.
6. Metni asistana yapıştıracaksanız önce kişisel verileri boşlukla değiştirin.
7. İşiniz bitince transkript geçmişini silin.

Kontrol listesi

• Telefonumda Türkçe seçeneği var ve denedim
• Karşımdaki kişiyi bilgilendirdim
• İlaç, doz ve tarih bilgilerini ikinci kez teyit ettim
• Asistana yapıştırmadan önce kişisel verileri sildim
• Transkript geçmişini sildim

Sık yapılan hatalar

• Yazıya çevrilen ilaç dozunu hekime teyit ettirmeden uygulamak
• Türkçe desteğini denemeden telefona güvenmek
• Kişisel verileri olduğu gibi asistana yapıştırmak
• Konuşmanın yazıya çevrildiğini karşınızdakine söylememek

Kendinizi deneyin

Kaynaklar

• Android Erişilebilirlik Yardımı: Canlı Transkript’i kullanma (Türkçe)
• Android Erişilebilirlik Yardımı: Canlı Altyazı (Türkçe)
• KVKK: Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi, 15 Soruda (Kasım 2025, PDF) (Türkçe)

Son kontrol: 8 Kasım 2026

Kaynak: yzdersleri.com/ders/isitme-guclugu-olanlar-icin-konusmayi-telefonla-yaziya-cevirmek/ · Yapay Zeka Dersleri