Basit tabloyu grafik önerisine çevirin
- Okuma süresi: 4 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Tablonuz hazır ama hangi grafiği seçeceğinizi bilmiyorsunuz. Bu derste yapay zekâya grafik seçtirecek, grafiği Excel ya da Google E-Tablolar’da kendiniz çizecek ve yanıltıcı grafiği yakalamayı öğreneceksiniz.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Bu derste neler öğreneceksiniz?
- Tabloyu yapay zekâya vermeden önce neyi anlatmak istediğinizi belirlemeyi
- Çizgi, sütun, çubuk ve pasta grafiğinin ne zaman uygun olduğunu
- Önerilen grafiği Excel’de ve Google E-Tablolar’da uygulamayı
- Yanıltıcı grafiğin üç işaretini
Önce soruyu belirleyin
Grafik, bir sorunun cevabıdır. ‘Satışlar yükseliyor mu?’ ile ‘hangi ürün daha çok satıyor?’ aynı grafikle anlatılmaz. Yapay zekâya tabloyu vermeden önce tek cümleyle ne göstermek istediğinizi yazın.
Örnek: Kırşehir’de küçük bir kırtasiye işleten Nurhan Hanım, altı aylık defter satışını bir tabloya yazdı. Tabloda ay ve satılan adet var. Kafasında iki soru var: aylar içinde satış nasıl değişti ve hangi ay en yüksekti? Bunlar zaman içinde değişim sorularıdır.
Hangi grafik ne için?
Microsoft’un grafik türleri sayfası şunu söylüyor: çizgi grafik zaman içindeki eğilimleri ve ay, çeyrek gibi eşit aralıklı kategorileri göstermek için uygundur. Sütun grafik kategorileri yatay eksende, değerleri dikey eksende gösterir ve öğeler arasında karşılaştırma yapar. Çubuk grafik ayrı öğelerin karşılaştırmasında kullanılır; eksen etiketleri uzunsa sütundan daha okunaklıdır.
Pasta grafiğin ise koşulları vardır. Sayfaya göre yalnız bir veri serisi olmalı, negatif değer içermemeli, neredeyse hiç sıfır değer bulunmamalı ve en fazla yedi kategori olmalıdır. Nurhan Hanım’ın altı aylık satışı için pasta uygun olabilir ama iki sorusu için uygun değil; çünkü pasta zamanı göstermez.
Yapay zekâ bu bilgileri bilir. Sizin işiniz ona sorunuzu açıkça vermek ve önerisinin gerekçesini istemektir.
Önerileri nasıl uygularsınız?
Excel’de Önerilen Grafikler özelliği vardır. Microsoft’un Türkçe sayfasına göre verileri seçer, Ekle sekmesindeki Grafikler grubundan Önerilen Grafikler’i tıklar, önerileri incelersiniz. Uygun grafik yoksa Tüm Grafikler’e bakabilirsiniz. Grafik oluşunca sağ üstteki Grafik Öğeleri düğmesiyle eksen başlığı ve veri etiketi ekleyebilirsiniz.
Google E-Tablolar’da ise grafik düzenleyicisinde Setup bölümünde Chart type listesinden tür seçilir. Sayfa çizgi, alan, sütun, çubuk, dağılım ve pasta gibi türleri sayıyor. Türkçe arayüzde adlar farklı görünebilir.
Yani yapay zekâ ‘çizgi grafik deyin’ der; siz de uygulamanın önerisiyle karşılaştırırsınız. İkisi aynı yönü gösteriyorsa güvenle ilerleyin. Farklıysa gerekçeyi yapay zekâya sorun.
Tabloyu vermeden önce küçük bir temizlik
Grafik önerisi için tablonun düzenli olması yeterlidir. Her sütunun bir başlığı olsun. Aylar tek sütunda, adetler yan sütunda dursun. Birleştirilmiş hücreleri ve toplam satırlarını çıkarın; yapay zekâ toplam satırını da bir ay sanabilir. Rakamların yanına birim yazmayın, birimi sütun başlığına koyun.
Tablo kişisel veri içeriyorsa, örneğin müşteri adları varsa, bunları silin. Grafik seçimi için isimlere ihtiyaç yoktur. Küçük bir tablo, yirmi otuz satırı geçmeyen bir tablo bu ders için idealdir. Büyük bir tabloda önce özetleyip sonra grafik sorun.
Adım adım uygulama
- Tabloyu sütun başlıklarıyla birlikte hazırlayın. Boş satır bırakmayın.
- Göstermek istediğiniz soruyu tek cümleyle yazın.
- Tabloyu kopyalayıp komutla birlikte yapay zekâya verin.
- Önerilen grafik türünü ve gerekçesini okuyun.
- Excel’de Önerilen Grafikler’e ya da Google E-Tablolar’da Chart type listesine bakıp karşılaştırın.
- Grafiği çizin; başlık, eksen adı ve birimi ekleyin.
- Yanıltıcı grafik kontrolünü yapın.
Kontrol listesi
- Grafik, sorduğunuz soruyu cevaplıyor mu?
- Başlık grafiği tek cümlede anlatıyor mu?
- Eksenlerde birim yazılı mı?
- Sütun grafiğin dikey ekseni sıfırdan mı başlıyor?
- Pasta grafikse kategori sayısı yediyi geçmiyor mu?
Zayıf komut
Bu tabloya grafik yap.
Güçlü komut
Aşağıdaki tablo bir kırtasiyenin altı aylık defter satışıdır (ay, satılan adet). Göstermek istediğim şey: satışın aylar içinde nasıl değiştiği ve en yüksek ayın hangisi olduğu. Bana grafik çizme; önce hangi grafik türünün uygun olduğunu söyle, gerekçesini iki cümleyle yaz. Eksene ne yazılacağını, başlığın ne olabileceğini ve hangi türün neden uygun olmadığını belirt. Excel’de ya da Google E-Tablolar’da nasıl kuracağımı kısa bir adım listesiyle anlat. Rakamları değiştirme, yeni rakam ekleme.
Yapay zekâ çıktısı (örnek)
Öneri: çizgi grafik. Gerekçe: Sorunuz zaman içindeki değişim; çizgi grafik aylar arasındaki yükseliş ve düşüşü birbirine bağlayarak gösterir. Yatay eksen: Ay. Dikey eksen: Satılan defter adedi. Başlık önerisi: Altı ayda defter satışı. Uygun olmayanlar: Pasta grafik zaman göstermez, bu sorunuza cevap vermez. Çubuk grafik ay sıralaması için kullanılabilir ama değişim yönü çizgide daha net görünür. Not: Dikey eksen sıfırdan başlamıyorsa farkın olduğundan büyük görünebileceğini unutmayın.
Sık yapılan hatalar
- Soruyu söylemeden ‘grafik yap’ demek. Yapay zekâ en süslü grafiği seçer.
- Pasta grafiği her tabloya uygulamak. Zaman değişimini pasta göstermez.
- Dikey ekseni sıfırdan başlatmamak. Küçük fark çok büyük görünür.
- Yapay zekânın önerdiği rakamları grafiğe almak. Rakamı yalnız kendi tablonuzdan alın.
İpucu
Grafiği bir başkasına göstermeden önce yapay zekâya ‘bu grafik bir okuyucuyu yanıltabilir mi, neden?’ diye sorun. Cevap ek bir göz sağlar; yine de grafiği kendi gözünüzle de kontrol edin.
Kendinizi deneyin
Altı aylık satışın aylar içindeki değişimini göstermek için hangi grafik en uygundur?
Microsoft’un sayfasına göre pasta grafiğin sınırlarından biri hangisidir?
Yapay zekâ bir grafik önerdi. İlk adım olarak ne yapmalısınız?
Kaynaklar
- Microsoft Destek: Office’te kullanılabilen grafik türleri (Türkçe)
- Microsoft Destek: önerilen grafiklerle grafik oluşturma (Türkçe)
- Google Belge Düzenleyicileri Yardım: grafik ekleme ve düzenleme (İngilizce)
Son kontrol: 8 Kasım 2026
Kaynak: yzdersleri.com/ders/basit-tabloyu-grafik-onerisine-cevirmek/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Öğrenme yolunda sıradaki ders: Yazılı metni sunum notuna ve konuşma kartına çevirin
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
