Uzun bir web sayfasını okunabilir özete çevirin
- Okuma süresi: 4 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Yaz okulu başvurusu, kargo kuralı ya da vergi duyurusu: bazı web sayfaları ekranı üç kez kaydırsanız bitmez. Bu derste sayfayı yapay zekâya vererek kısa, başlıklı ve kontrol edilebilir bir özet çıkaracaksınız.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Bu derste neler öğreneceksiniz?
- Web sayfasını yapay zekâya vermenin üç yolunu ve hangisinin ne zaman uygun olduğunu
- Sayfa özetinde ‘sizi ilgilendiren’, ‘tarihler’ ve ‘belirsiz kalanlar’ bölümlerini istemeyi
- Menü ve reklam gürültüsünün özeti nasıl bozduğunu
- Tarih ve şart gibi kritik bilgileri sayfadan kontrol etmeyi
Sayfayı yapay zekâya vermenin üç yolu
Birinci yol, tarayıcının içindeki yapay zekâ yardımcısıdır. Google’ın yardım sayfasına göre Chrome’daki Gemini varsayılan olarak açık sekmenin içeriğini kullanır. Bilgisayarda en çok on sekme paylaşılabilir. Özellik kademeli açıldığı için her yerde görünmeyebilir. Gizli pencerede çalışmaz. Paylaştığınız sekmenin içeriği Gemini’ye gider; bunu kapatabilirsiniz.
İkinci yol, kopyala ve yapıştır yoludur. Sayfadaki asıl metni seçer, sohbet aracına yapıştırırsınız. Neyi paylaştığınızı siz belirlersiniz. Menü, reklam ve çerez uyarıları dışarıda kalır. Bu yol her araçta çalışır ve en denetlenebilir olanıdır.
Üçüncü yol, sayfayı PDF olarak kaydedip yüklemektir. Uzun ve tablolu sayfalarda işe yarar. Ancak sohbet araçlarının PDF’leri okuma biçimi farklıdır; görsel ve tablo kısmı eksik gelebilir. Küçük bir deneme yapın.
Giriş gerektiren sayfalara dikkat
Banka, e-Devlet, sağlık kayıtları ya da kargo takip ekranı gibi giriş yaptığınız sayfaları yapay zekâya vermeyin. Bu sayfalarda adınız, numaranız ve adresiniz yer alır. Herkese açık duyuru, kılavuz ve haber sayfaları ise uygundur. Kişisel verilerin üretken yapay zekâda korunması konusunda KVKK’nın yayımladığı rehber vardır; göz atmanız yararlı olur.
İyi bir özet neye benzer?
Okuyucu için yazılmış bir özet üç soruya cevap verir. Bu sayfa ne anlatıyor? Beni ilgilendiren ne var? Hangi tarihe kadar ne yapmalıyım? Yapay zekâya bu üç soruyu açıkça sorarsanız ‘genel ve boş’ özetten kurtulursunuz.
Örnek: Elif Hanım, İzmir’de bir üniversitenin yaz okulu duyuru sayfasını okuyor. Sayfa uzun. İçinde program listesi, ders ücret bilgisi, kayıt şartları ve sıkça sorulan sorular var. Kendisi yalnız ‘başka üniversiteden gelen öğrenci olarak başvurabilir miyim ve ne zamana kadar’ sorusunun cevabını arıyor. Sayfayı yapıştırır ve komutta bunu belirtir. Yirmi satırda ihtiyacı olan bölüme ulaşır.
Sayfa çok uzunsa ne yapmalı?
Çok uzun sayfalarda tek seferde özet istemek yerine bölümlere ayırın. Önce sayfanın başlıklarını yapıştırıp ‘bu başlıklardan hangisi benim durumumla ilgili olabilir’ diye sorun. Sonra yalnız o bölümün metnini verin. Böylece yapay zekâ gereksiz kısımlarda vakit kaybetmez, siz de özeti sayfadaki karşılığıyla kolayca eşleştirirsiniz.
Bir de sayfanın dilini düşünün. Yabancı dilli bir sayfayı Türkçe özetletirken çeviri hatası riski de eklenir. Resmî şartları içeren sayfalarda özetin yanında özgün cümleyi de kendi gözünüzle okuyun.
Adım adım uygulama
- Sayfanın en altında ‘güncelleme tarihi’ varsa not edin. Eski sayfa özetlenince eski kalır.
- Asıl metni seçip kopyalayın. Menü ve alt bilgi kısmını almayın.
- Sohbet aracına yapıştırın. Metin çok uzunsa iki parçaya bölüp ‘devam edeceğim’ deyin.
- Aşağıdaki komutu yazın; ‘benim durumum’ satırını kendinize göre doldurun.
- Gelen özetteki her tarihi ve şartı sayfada bulup işaretleyin.
- ‘Belirsiz kalanlar’ başlığındaki soruları kuruma sorulacak soru olarak kaydedin.
Kontrol listesi
- Sayfanın güncelleme tarihi özetin yanında yazılı mı?
- Her tarih sayfada aynen geçiyor mu?
- Şartlar sayfadaki sıraya ve anlama sadık mı?
- Özette sayfada olmayan bir yorum var mı?
- Belirsiz kalan konular ayrı listelenmiş mi?
Zayıf komut
Bu sayfayı özetle.
Güçlü komut
Aşağıya bir üniversitenin yaz okulu duyuru sayfasının metnini yapıştırıyorum. Benim durumum: başka bir üniversitede okuyorum ve bu yaz iki ders almak istiyorum. Metni dört bölümde özetle: 1) Bu sayfa ne anlatıyor (en çok iki cümle). 2) Beni ilgilendiren şartlar (madde madde). 3) Tarihler (tarih ve ne yapılacağı birlikte). 4) Belirsiz kalanlar: metinde net yazmayan ve kuruma sormam gereken konular. Yalnız yapıştırdığım metne dayan. Metinde olmayan bir şeyi tahmin etme. Metinde geçmeyen konu için ‘metinde yok’ yaz.
Yapay zekâ çıktısı (örnek)
1) Sayfa, yaz okulunun programını, başvuru şartlarını ve kayıt sürecini anlatıyor. 2) Şartlar: Başka üniversite öğrencileri ‘özel öğrenci’ olarak başvurabiliyor; kendi üniversitenizden alacağınız onay belgesi isteniyor; ders sayısı için bir üst sınır var. 3) Tarihler: Başvuru başlangıcı ve bitişi ayrı ayrı verilmiş; ders kaydı başvuru sonuçlarından sonra. 4) Belirsiz kalanlar: Onay belgesinin hangi birimden alınacağı yazmıyor. Notların kendi üniversitenizde sayılıp sayılmayacağı sayfada belirtilmemiş.
Örnek çıktıda tarihlerin sayı olarak yer almadığına dikkat edin. Gerçek bir özette tarihi aynen görürsünüz ve onu sayfada arayıp bulursunuz.
Sık yapılan hatalar
- Sayfanın tamamını menüleriyle yapıştırmak. Özet menü başlıklarına kayabilir.
- Tarihleri özetten alıp sayfayla karşılaştırmamak. Tarih hatası en pahalı hatadır.
- Giriş gerektiren sayfaları yüklemek. Bunlar kişisel veri içerir.
- ‘Bu sayfa güvenilir mi?’ sorusunu yapay zekâya bırakmak. Kurumun resmî adresini siz kontrol edin.
İpucu
Özetin başına ‘kaynak: sayfanın adresi, okuma tarihi’ yazıp notlarınıza kaydedin. Üç ay sonra aynı sayfaya baktığınızda hangi sürümü okuduğunuzu bilirsiniz.
Kendinizi deneyin
Hangi sayfayı yapay zekâya vermek en doğru değildir?
Özetteki ‘son başvuru tarihi’ için en güvenli adım hangisidir?
Menü ve çerez uyarılarının özeti bozmasını önlemenin en kolay yolu nedir?
Kaynaklar
- Google Chrome Yardım: Chrome’da Gemini kullanma (İngilizce)
- KVKK: Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (Türkçe)
Son kontrol: 8 Kasım 2026
Kaynak: yzdersleri.com/ders/web-sayfasini-okunabilir-ozete-cevirmek/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Öğrenme yolunda sıradaki ders: Metindeki tarih ve randevuları takvime aktarın
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
