5 dakikada yapay zekânın cevabını doğrulama
- Okuma süresi: 2 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Bu mini derste bir yapay zekâ cevabını beş dakikada kontrol etmeyi öğreneceksiniz. Üç adımda hangi cümleye bakacağınızı, nerede arayacağınızı ve sonucu nasıl kaydedeceğinizi göreceksiniz. Kaynak metinle karşılaştırma yöntemi için “Yapay zekâ cevabını doğrulayın” mini dersine bakın.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Neden kontrol?
OpenAI’ın yardım sayfası ChatGPT’nin yanlış bilgi verebildiğini ve alıntı ya da kaynak uydurabildiğini, Anthropic’in sayfası ise Claude’u tek doğruluk kaynağı saymamanız gerektiğini yazıyor. KVKK rehberi de var olmayan kaynak üretilebileceğini hatırlatıyor.
Hangi cümle risklidir?
- Rakam ve yüzdeler
- Tarih ve yıllar
- Kişi ve kurum adları
- Alıntılar ve “… dedi” cümleleri
- Kanun, yönetmelik ve madde numaraları
İkinci bir yapay zekâ aracına sormak bağımsız bir kontrol sayılmaz; iki araç da aynı yanlışı yapabilir. Bağımsız kontrol, kurumun kendi sayfası ya da bir yetkili kişi demektir.
Beş dakikayı şöyle bölebilirsiniz: bir dakika riskli cümleleri işaretlemek, bir dakika komutu çalıştırmak, üç dakika da en önemli iki iddiayı kaynağında aramak. Hepsini kontrol etmek zorunda değilsiniz; cevabın sonucunu değiştirecek iddialara bakın.
Adım adım uygulama
Adım 1: Riskli cümleleri seçin
Cevabı okuyun ve rakamı, tarihi, kişi ya da kurum adını, mevzuat atfını ve “kesinlikle” gibi iddia içeren cümleleri işaretleyin. Bir tarif ya da selamlama cümlesini kontrol etmenize gerek yok.
Adım 2: Komutla listeyi çıkarın
Komut
Az önceki cevabındaki doğrulanması gereken her iddiayı ayrı bir satıra yaz. Yanına riskini (yüksek, orta, düşük) ve hangi resmî kaynakta kontrol edebileceğimi ekle. Doğrulayamadığın iddiayı “doğrulanamadı” diye işaretle.
Yapay zekâ çıktısı (örnek)
1. “Elektronik ticaret yapanlar faaliyete başlamadan önce ETBİS’e kayıt olur.” Risk: yüksek (mevzuat). Kontrol: Ticaret Bakanlığı ETBİS sayfası.
2. “Kargo ücretsiz olmak zorundadır.” Risk: yüksek. Kontrol: Ticaret Bakanlığı’nın tüketici mevzuatı sayfası. Doğrulanamadı.
Adım 3: Resmî kaynakta arayın ve sonucu yazın
Her yüksek riskli iddiayı kurumun kendi sayfasında kendiniz arayın. Araç bir bağlantı verdiyse bağlantıyı açıp cümlenin orada gerçekten olup olmadığına bakın; Claude’un yardım sayfası da alıntılanan kaynakların kontrol edilmesini öneriyor. Sonra her iddianın yanına Doğru, Yanlış ya da Bulamadım yazın. Bulamadıysanız o bilgiyi kullanmayın.
İpucu
Araç “emin değilim” diyorsa bu bir hata değil, işe yarar bir işarettir. O satırı ilk siz kontrol edin.
Hangi cümleyi öncelikle doğrulamalısınız?
Kaynaklar
- OpenAI Yardım: Does ChatGPT tell the truth? (İngilizce)
- Claude Yardım: Yanlış ya da yanıltıcı yanıtlar (İngilizce)
- KVKK: Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda) (Türkçe)
Son kontrol: 8 Kasım 2026
Kaynak: yzdersleri.com/ders/5-dakikada-yapay-zeka-cevabini-dogrulama/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
