Yabancı dilde sunum provası: metin sizin, düzeltme aracın

İngilizce bir sınıf sunumunuz var ve en çok korktuğunuz şey cümlenin ortasında takılıp kalmak. Yapay zekâ dil hatalarını göstermeye ve soru provasına yardım eder; sunumu ise sizin sesinizle yapacaksınız.

Aklınıza bir soru mu takıldı?

Sorunuzu ya da aradığınız konuyu yazın Ders bul

Bu derste neler öğreneceksiniz?

• Konuşma metnini neden ilk önce kendinizin yazması gerektiğini
• Yapay zekâdan hangi dil kontrolünü isteyeceğinizi
• Zor sözcüklerin telaffuzunu nasıl kontrol edeceğinizi
• Soru-cevap provasını nasıl yapacağınızı

Yabancı dilde sunumun parçaları

Isparta’daki bir üniversite biriminin yabancı dilde sunum becerileri ders planına bakalım. Planda sunumun beş parçası öne çıkıyor: mantıklı bir yapı, akıcı ve doğru telaffuz, slayt ve grafik gibi materyaller, soru-cevap ve tartışmayı yabancı dilde yönetmek, ve dinleyiciye uygun anlatım. Plan, telaffuzu, akıcılığı ve beden dilini aynı haftada işliyor.

Yapay zekâ bu parçalardan ikisinde doğrudan işe yarar: dil kontrolü ve soru provası. Yapı ile beden dili sizin yapmanız gereken iştir. Telaffuz ise ancak sesinizi dinleyerek gelişir.

Metni önce siz yazın

Konuşma metnini yapay zekâya yazdırırsanız ezberlemeye çalışırsınız ve ilk takılmada kaybolursunuz. Kendi sınırlı İngilizcenizle yazılmış sade bir metin, daha güzel ama size ait olmayan bir metinden iyidir. Çünkü o cümleleri biliyorsunuzdur ve doğal bir tonla söylersiniz.

YÖK’ün üretken yapay zekâ etik rehberi, çeviri ve dil kontrolünde de son metnin kullanıcı tarafından kontrol edilmesinin esas olduğunu söylüyor. YÖK’ün duyurusu da üniversitelerin ders ve araştırmalar için kendi kurallarını koyabildiğini belirtiyor. Rehber bilimsel yayınlara yöneliktir; ders sunumu için hocanızın kuralı geçerlidir. Dil desteği almak serbest mi, nasıl beyan edilir? Hocanıza sorun.

Yapay zekâdan ne istersiniz?

Metni yeniden yazdırmak yerine hata listesi isteyin: hata, düzeltme, kısa gerekçe. Böylece hatayı siz düzeltir ve öğrenirsiniz. Uzun cümleleri bulmasını, bölme önerisini yazmasını, ama bölmeyi sizin yapmanızı söyleyin. Zor sözcükleri listelesin; telaffuz bilgisi vermesin. Yazıyla verilen telaffuz ipuçları yanlış olabilir. Onun yerine sözlüğün sesli telaffuz kaydını dinleyin ve tekrarlayın.

Sesli prova için bazı yapay zekâ araçlarında konuşma özelliği var. Google’ın Gemini Live duyurusuna göre bu özellik konuşma pratiği için düşük riskli bir ortam sunuyor ve iş görüşmesi gibi önemli anlara hazırlanmak için de kullanılabiliyor. Duyuru sunumdan söz etmiyor, ama konuşma pratiği yapmak için aynı mantığı kullanabilirsiniz. Böyle bir araç yoksa telefonunuzun ses kaydını kullanın: kendinizi kaydedin, dinleyin ve süreyi tutun.

Örnek: Mimarlık okuyan bir öğrenci, altı dakikalık bir İngilizce sunum yapacak. Konu: sürdürülebilir yapı malzemeleri. (Öğrenci ve sunum kurgudur.) Metnini kendisi yazmış.

Slaytları da sadeleştirin

Sunumun kalan parçası slaytlardır. Dinleyici hem sizi dinleyip hem uzun bir İngilizce paragrafı okuyamaz. Slayttaki her satırı kısa tutun ve slayttakini olduğu gibi okumayın. Yapay zekâya, kendi slayt metninizi verip her satırı en çok altı sözcüğe indirmesini isteyebilirsiniz. Kısalttığı satırın anlamını koruyup korumadığını kendiniz kontrol edin; kısaltma bazen bir ayrıntıyı sessizce siler.

Adım adım uygulama

1. Hocanızdan dil desteği için yapay zekâ kullanıp kullanamayacağınızı öğrenin.
2. Sunumun taslağını kendi İngilizcenizle yazın.
3. Yukarıdaki gibi bir komutla yalnızca hata listesi, zor sözcükler ve soru listesi isteyin.
4. Hataları tek tek değerlendirin; anlamadığınız bir düzeltmeyi kullanmayın.
5. Zor sözcüklerin telaffuzunu sözlükten dinleyin.
6. Sunumu yüksek sesle okuyun ve süreyi ölçün.
7. Soruları yüksek sesle cevaplayın; cevabınızı kaydedin.
8. Kaydı dinleyip takıldığınız yerleri sadeleştirin.

Kontrol listesi

• Metin benim cümlelerimle yazıldı
• Düzeltmelerin nedenini anlıyorum
• Zor sözcüklerin telaffuzunu sözlükten dinledim
• Süreyi yüksek sesle okuyarak ölçtüm
• Soruların cevap notlarını kendim yazdım
• Hocamın dil desteği kuralına baktım

Sık yapılan hatalar

• Yapay zekânın yazdığı sunum metnini ezberlemeye çalışmak
• Telaffuzu yazıyla öğrenmeye çalışmak
• Süreyi hiç yüksek sesle ölçmemek
• Soru-cevap bölümünü provasız bırakmak

Kendinizi deneyin

Kaynaklar

• Isparta’daki bir üniversite birimi: yabancı dilde sunum becerileri ders planı (PDF) (Türkçe)
• Google: 5 ways to have more natural conversations with Gemini (İngilizce)
• YÖK: The Council of Higher Education has prepared the Ethics Guide of Generative AI Use (İngilizce)
• Yükseköğretimde üretken yapay zekâ etik rehberi (Marmara Üniversitesi Türkiyat sayfasındaki kopya, PDF) (Türkçe)

Son kontrol: 8 Kasım 2026

Kaynak: yzdersleri.com/ders/yabanci-dilde-sunum-provasi-yapay-zekayla/ · Yapay Zeka Dersleri