Burs ve ödül başvurusunda özgeçmiş metni
- Okuma süresi: 5 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Burs ya da ödül başvurusunda özgeçmiş metni yazmaya başlamadan önce kural belli olmalı: değerlendirme kurulu bu metne puan veriyor mu? Bu derste önce çağrı metnini okumayı, sonra yapay zekâyı uydurma yapmadan kullanmayı öğreneceksiniz.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Bu derste neler öğreneceksiniz?
- Çağrı metninden değerlendirme ölçütlerini nasıl çıkaracağınızı
- Sayısal ölçüt olan bir çağrıda özgeçmiş metninin yerini
- Özgeçmiş metnini yapay zekâyla uydurma yapmadan sadeleştirmeyi
- ORCID kaydının ne işe yaradığını
Önce çağrı metni
Yapay zekâya “güçlü bir özgeçmiş yaz” demeden önce çağrı metnini baştan sona okuyun. Orada üç şeyi arayın: başvuru koşulları, puanlanan ölçütler ve istenen belgeler. Bu üçü, nereye emek vereceğinizi belirler.
Örnek olarak TÜBİTAK 2211-A Yurt İçi Genel Doktora Burs Programı 2026 yılı 1. dönem çağrı metnine bakalım. Çağrı metninin okunan özetine göre değerlendirme puanı sayısal bileşenlerden oluşuyor: lisans not ortalaması, yabancı dil notu, ALES puanı, lisansa üniversite sınavıyla yerleşenler için en çok 10 puanlık bir sıralama katkısı ve en çok 10 puanlık ek puanlar. Ek puanlar WoS ya da Scopus kapsamındaki makale, TR Dizin makalesi, indeksli kitap ve bölüm ile uluslararası bildiri gibi yayınlardan geliyor. Ağırlıklar öğrencinin yerleşme durumuna göre değişiyor.
Aynı özete göre niyet mektubu, özgeçmiş, motivasyon yazısı ya da araştırma önerisi, değerlendirme ölçütleri arasında görünmüyor ve başvuruda bu tür bir belge yüklemesi de istenmiyor. Bunu çekinceyle söylüyorum: özet, PDF’yi satır satır okumanın yerini tutmaz ve başvuru ekranında başka alanlar olabilir. Siz de çağrı metnini ve başvuru sistemini kendiniz kontrol edin. 2026 yılı 2. dönem çağrı metni de yayımlandı; ona da bakın.
Bu ne demek? Sayısal ölçütü olan bir çağrıda parlak bir özgeçmiş metni puanı değiştirmeyebilir. Emeğinizi, ölçütlerin gerektirdiği şeye verin: yayınların indekste doğru görünmesine, belgelerin eksiksizliğine, bilgilerin doğru girilmesine. Özgeçmiş metni ise başka programlar, ödüller ve iş başvuruları için yazılır; bu ders onlar içindir.
ORCID neden işinize yarar?
ORCID, araştırmacıya verilen benzersiz ve kalıcı bir kimlik numarasıdır. ORCID’in kendi sayfasına göre araştırmacı bu kimliği ücretsiz alır, kaydını kendisi oluşturur, düzenler ve gizlilik ayarlarını kendisi belirler. Kimliğinizin kurum ve katkılarınızla ilişkilendirilmesine de siz izin verirsiniz.
Pratik fayda şudur: kimlik benzersiz olduğu için aynı ya da benzer adı taşıyan başka bir araştırmacıyla karıştırılma riskiniz azalır. Özgeçmişinize kimliğinizi yazarak okura tek bir kayıt gösterebilirsiniz. Kaydınızı güncel tutun ve görünürlük ayarlarına bakın. Bu çağrının metninde ORCID geçmiyor; bu yüzden onu bir başvuru şartı olarak değil, genel bir özgeçmiş alışkanlığı olarak düşünün.
Yapay zekâ nerede yardım eder?
Yapay zekâ üç işte yardımcı olur: çağrı metninden ölçüt listesi çıkarmak, sizin verdiğiniz bilgileri ölçütlerle eşleştirmek ve cümleleri sadeleştirmek. Hiçbir zaman başarı, ödül ya da yayın icat etmemelidir. Komutta bilgileri siz verin, aracın bilmediği yeri boş bırakmasını isteyin.
TÜBİTAK’ın üretken yapay zekâ rehberi, proje önerilerinde yapay zekâdan önemli ölçüde yararlanıldığında beyan istiyor. Burs başvurusu için böyle bir kuralın olup olmadığını çağrı metninde ve başvuru sisteminde kendiniz kontrol edin.
Adım adım uygulama
- Çağrı ya da ödül yönergesini okuyun; başvuru koşullarını, puanlanan ölçütleri ve istenen belgeleri üç ayrı liste yapın.
- Kendi bilgilerinizi (eğitim, yayın, ödül, görev) kanıtlarıyla birlikte düz bir listeye yazın. Bilmediğiniz ya da emin olmadığınız bir bilgiyi listeye koymayın.
- Yapay zekâya ölçüt listesini ve bilgi listenizi verip ölçütle eşleştirme tablosu isteyin.
- Tabloda boş kalan ölçüt için bilgi uydurtmayın; o ölçütte zayıf olduğunuzu kabul edin.
- Başvuru serbest metin istiyorsa metni kısa, sade ve yalnızca gerçek bilgilerle yazdırın; sonra her cümleyi kanıtıyla karşılaştırın.
- ORCID kaydınızı güncelleyin ve metne kimliğinizi ekleyin.
Kontrol listesi
- Çağrı metnini tam okudum; puanlanan ölçütleri çıkardım.
- Her cümlenin bir kanıtı var (belge, yayın, bağlantı).
- Aracın eklediği hiçbir bilgiyi kontrolsüz bırakmadım.
- Sayı ve tarihleri belgeyle karşılaştırdım.
- ORCID kaydım güncel.
Zayıf komut
Burs başvurusu için özgeçmişimi güzel yaz.
Güçlü komut
Varsayımsal bir vakfın genç araştırmacı ödülü için 200 kelimeyi geçmeyen bir özgeçmiş özeti hazırlıyorum. Önce aşağıdaki çağrı ölçütlerini sırala; sonra benim verdiğim bilgileri her ölçütün karşısına yerleştir ve “kanıt var” ya da “kanıt yok” yaz. Ardından yalnızca kanıtı olan bilgilerle, sade ve düz bir dille, birinci tekil kişi olmadan üç cümlelik bir özet yaz. Bilgi, ödül, yayın ya da sayı ekleme. Bilmediğin yerde “bilgi yok” de. Dış kaynağa başvurma. Ölçütler: 1) Alanda özgün katkı, 2) Yayın etkisi, 3) Toplumsal fayda. Bilgilerim (örnek): Ankara’da eğitim bilimleri doktora öğrencisiyim. Okul içi iletişim üzerine iki makalem yayımlandı, biri hakemli ulusal dergide. Bir il milli eğitim müdürlüğüyle öğretmen eğitimi çalıştayı yürüttüm; katılımcı sayısı elimde yok.
Yapay zekâ çıktısı (örnek)
Ölçüt 1: Özgün katkı | okul içi iletişim üzerine iki makale | kanıt var (makaleler).
Ölçüt 2: Yayın etkisi | alıntı ya da etki verisi verilmedi | kanıt yok.
Ölçüt 3: Toplumsal fayda | il milli eğitim müdürlüğüyle öğretmen eğitimi çalıştayı; katılımcı sayısı bilgi yok | kısmen kanıt var.
Özet: Ankara’da eğitim bilimleri alanında doktora yapıyor. Okul içi iletişim üzerine iki makalesi yayımlandı. Bir il milli eğitim müdürlüğüyle öğretmen eğitimi çalıştayı yürüttü.
Sık yapılan hatalar
- Çağrı metnini okumadan metin yazmaya başlamak.
- Sayısal ölçütlü bir çağrıda özgeçmiş metnine saatler harcamak.
- Aracın eklediği ödülü, yayını ya da sayıyı kontrol etmeden bırakmak.
- Kanıtı olmayan bir cümleyi “akıcı” diye korumak.
- ORCID kaydını açıp hiç güncellememek.
İpucu
Metnin her cümlesinin yanına küçük bir not düşün: “Kanıtı hangi belge?” Bunu yapamadığınız cümleyi silin ya da düzeltin.
Kendinizi deneyin
Burs başvurusu için özgeçmiş metni yazmadan önce ilk iş ne olmalıdır?
Okunan özete göre TÜBİTAK 2211-A 2026/1 çağrısında değerlendirme puanı neye dayanıyor?
Yapay zekâ özgeçmiş özetinizde bilmediği bir ödülü eklemiş. Ne yaparsınız?
Kaynaklar
- 2211-A Yurt İçi Genel Doktora Burs Programı 2026/1 çağrı metni (TÜBİTAK) (Türkçe)
- 2211-A Yurt İçi Genel Doktora Burs Programı 2026/2 çağrı metni (TÜBİTAK) (Türkçe)
- Üretken Yapay Zekâ Rehberi sayfası (TÜBİTAK) (Türkçe)
- What is ORCID? (ORCID) (İngilizce)
Son kontrol: 8 Kasım 2026
Kaynak: yzdersleri.com/ders/burs-ve-odul-basvurusunda-ozgecmis-metni/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
