Web tasarımcıları için yapay zekâ: Taslak, metin ve görsel akışı
- Okuma süresi: 4 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Yapay zekâ bir web sayfasının iskeletini, ilk metnini ve görsel fikirlerini çabucak ortaya koyabilir; ama telif, lisans ve erişilebilirlik sorumluluğunu size bırakır. Bu derste taslaktan yayına uzanan bir iş akışını ve üç sınırı öğreneceksiniz.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Bu derste neler öğreneceksiniz?
- Sayfa taslağını ve metni yapay zekâyla nasıl hızlandıracağınızı
- Görsel üretiminde telif ve lisans sorusunu nasıl ele alacağınızı
- Erişilebilirlik kontrolünü iş akışına nasıl ekleyeceğinizi
- Araç özelliğini kullanmadan önce resmî sayfadan doğrulama alışkanlığını
İş akışı: taslaktan yayına
Eskişehir’de seramik atölyesi işleten bir müşteri için tek sayfalık bir site hazırladığınızı düşünün. Akış şöyle ilerleyebilir:
- Müşteriden alınan bilgilerle sayfa bölümlerini sıralatın (üst bölüm, atölye hikâyesi, ürünler, iletişim).
- Her bölümün ilk metnini taslak olarak yazdırın.
- Görsel fikirlerini kısa tarif olarak isteyin.
- Kendi tasarım sisteminizde yerleştirin ve düzenleyin.
- Erişilebilirlik ve telif kontrolünü yapın.
Taslak aşamasında yapay zekâ size zaman kazandırır, özellikle boş sayfa korkusunu azaltır. Ama markanın sesi, düzenin dengesi ve müşterinin gerçek bilgileri sizin kararınızdır. Telefon numarası, adres, çalışma saati ve ürün adı gibi bilgileri yapay zekâya bırakmayın; müşteriden alın, komutta hazır verin ve yayından önce bir kez daha karşılaştırın.
Zayıf komut
Seramik atölyesi için bir site tasarla.
Güçlü komut
Eskişehir’de el yapımı seramik üreten küçük bir atölye için tek sayfalık sitenin bölüm sıralamasını ve her bölümün başlık ile iki cümlelik metnini yaz. Okur: hediye arayan 25-45 yaş arası kişiler. Ton: sıcak ve sade. Fiyat, ödül ya da müşteri yorumu uydurma; bunlar için (MÜŞTERİ BİLGİSİ) yaz. Görsel için her bölüme tek cümlelik fotoğraf tarifi ekle.
Üretilmiş görsel: telif ve lisans
ABD Telif Hakkı Ofisi, Ocak 2025’te yayımladığı raporun ikinci bölümünde şunu söylüyor: yapay zekâ çıktısı, ancak bir insanın yeterli yaratıcı katkısı varsa telif korumasına girebilir. Yalnızca komut yazmak, çıktının yazarı olmak için tek başına yeterli değil. Yapay zekâyı bir araç olarak kullanmak ise eserin korunmasını engellemez.
Bu bilgi genel bilgidir ve ABD’ye aittir, hukuki tavsiye değildir. Türkiye’de durum için bir fikri mülkiyet hukukçusuna danışın. Pratik sonuç şu: müşteriye teslim edeceğiniz görseli kendi katkınızla işleyin ve kullandığınız aracın kendi kullanım ve lisans şartlarını resmî sayfadan okuyun. Aracın özelliklerini, ücretli planını ya da ticari kullanım hakkını müşteriye anlatmadan önce de resmî sayfaya bakın; bu bilgiler değişir.
Erişilebilirlik sizin işiniz
W3C Web Erişilebilirlik Girişimi, erişilebilirliği engelli kişilerin siteyi algılayabilmesi ve kullanabilmesi olarak tanımlıyor; ana standart WCAG’dir (sürüm 2.2). Görsellere alternatif metin yazmak, bütün işlevleri klavyeyle kullanılabilir yapmak ve ses için metin karşılığı sunmak bu uygulamalar arasında sayılıyor.
Yapay zekâ alternatif metin önerebilir; ama görselde ne olduğunu ve sayfada neden bulunduğunu bilen sizsiniz. Önerileri tek tek okuyup düzeltin. W3C ayrıca erişilebilirliği projenin başında düşünmenin, sonradan düzeltmekten daha verimli olduğunu belirtiyor; bu yüzden kontrolü teslimden önceye bırakmayın, taslak aşamasına koyun. Faydası yalnızca engelli ziyaretçilerle sınırlı da değil: küçük ekranlı telefon kullananlar ve yavaş bağlantıdaki kişiler de erişilebilir tasarımdan yararlanır.
Adım adım uygulama
- Müşteriden marka bilgisi ve gerçek metinleri alın.
- Bölüm sıralamasını ve ilk metni yapay zekâyla taslak edin.
- Metindeki her bilgiyi müşteri bilgisiyle karşılaştırın.
- Görselleri üretin ya da seçin; lisans şartını resmî sayfadan okuyun.
- Alternatif metinleri yazın, klavyeyle gezinmeyi deneyin.
- Müşteriye teslimde hangi parçaların yapay zekâyla hazırlandığını açıkça yazın.
Kontrol listesi
- Müşteri bilgisi dışında uydurma ifade var mı?
- Görselin lisansı ve ticari kullanımı resmî şartlardan okundu mu?
- Alternatif metinler görseli doğru anlatıyor mu?
- Sayfa klavyeyle gezilebiliyor mu?
- Müşteri, yapay zekâ kullanımından haberdar mı?
Sık yapılan hatalar
- Yapay zekânın ürettiği “müşteri yorumu” gibi uydurma içeriği sayfaya koymak.
- Görsel lisansını okumadan müşteriye teslim etmek.
- Alternatif metni araca bırakıp kontrol etmemek.
- Bir araç özelliğini resmî sayfadan doğrulamadan müşteriye vaat etmek.
İpucu
Her projede “yapay zekâ nerede kullanıldı” diye kısa bir not tutun. Telif ve lisans sorusu geldiğinde cevabınız hazır olur.
Kendinizi deneyin
ABD Telif Hakkı Ofisi raporuna göre yalnızca komut yazmak ne sağlar?
Bir görsel aracının ticari kullanım şartını nereden öğrenirsiniz?
Erişilebilirlik için hangisi uygulamalar arasında sayılıyor?
Yapay zekânın yazdığı müşteri yorumunu sayfaya koyar mısınız?
Telif konusunda Türkiye için en doğru adım hangisidir?
Kaynaklar
- U.S. Copyright Office: Copyright Office Releases Part 2 of Artificial Intelligence Report (İngilizce)
- W3C WAI: Introduction to Web Accessibility (İngilizce)
Son kontrol: 7 Kasım 2026
Kaynak: yzdersleri.com/ders/web-tasarimcilari-icin-yapay-zeka/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Öğrenme yolunda sıradaki ders: Matbaacılar için yapay zekâ: baskı öncesi kontrol ve künye
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
