Ajan (agent) nedir? Sohbet botundan farkı ve iş yapan yapay zekâ

Deniz bir yaz tatili planlıyordu. Sohbet botuna “İzmir’e giden uçak seferlerini yaz” deyince bot ona bir liste verdi ama bileti kendisi araştırıp karşılaştırmadı. Arkadaşı başka bir araçtan söz etti: internette kendisi gezinip seferleri karşılaştırıyor, tabloya dökmeyi bile deniyormuş. Fark neydi? Ajan (agent) nedir sorusu tam burada başlıyor.

Fark, ikincisinin bir ajan (agent) olmasıydı. Bu derste ajanın ne olduğunu, sohbet botundan neresinde ayrıldığını ve onu güvenle nasıl kullanacağınızı öğreneceksiniz.

Aklınıza bir soru mu takıldı?

Sorunuzu ya da aradığınız konuyu yazın Ders bul

Bu derste neler öğreneceksiniz?

• Sohbet botu, asistan ve ajan arasındaki farkı.
• Bir ajanın üç temel parçasını: model, araçlar ve talimatlar.
• Ajanı kullanırken hangi işlemlerde onay vermeniz gerektiğini.

Ajan (agent) nedir?

Google Cloud’un tanımına göre ajan, yapay zekâyı kullanarak kullanıcı adına hedef peşinde koşan ve görev tamamlayan bir yazılım sistemidir. Akıl yürütebilir, plan yapabilir, hatırlayabilir; karar verecek kadar özerkliği vardır. Aynı sayfa üç kavramı ayırıyor: botlar önceden belirlenmiş kurallara göre tepki verir; asistanlar isteklere cevap verir ve son kararı kullanıcıya bırakır; ajanlar ise hedefe doğru çok adımlı işleri kendi başlarına yürütebilir.

OpenAI’ın rehberi bu ayrımı iki özellikle özetliyor. Birincisi, ajan işin akışını yönlendirmek için büyük dil modelini kullanır: sıradaki adıma karar verir, işin bitip bitmediğini anlar, gerekirse yön değiştirir. İkincisi, bilgi toplamak ve işlem yapmak için araçları kullanır. Rehbere göre basit bir sohbet botu ya da tek seferlik bir model çağrısı ajan sayılmaz. Anthropic de benzer bir ayrım yapıyor: iş akışlarında (workflow) adımlar önceden kodlanır, ajanlarda ise model kendi adımlarını ve araçlarını seçer.

Neden daha dikkatli kullanmalısınız?

OpenAI, ChatGPT ajanının kendi sanal bilgisayarında web sitelerine girip çok adımlı işler yapabildiğini, satın alma gibi sonuçlanan işlemlerden önce izin istediğini, kullanıcının işi durdurabildiğini ya da tarayıcıyı devralabildiğini anlatıyor. Aynı duyuru ajanın bazen hata yapabildiğini ve web sayfalarına gizlenmiş talimatlarla kandırılmaya çalışılabileceğini de söylüyor. Anthropic ajanların daha iyi sonuç için gecikme ve maliyetten ödün verdiğini, hataların adım adım birikebileceğini belirtiyor. OpenAI’ın rehberi ödeme gibi geri alınamaz ve riskli işlemlerden önce işin bir insana devredilmesini öneriyor.

Videoyla izleyin

İzlerken şuna dikkat edin: Ajanın bir işi hangi adımlara böldüğüne ve hangi araçları kullandığına dikkat edin; sonra onay vermeniz gereken işlemleri düşünün.

Video: IBM Technology (İngilizce). Türkçe altyazı için YouTube’da altyazı ayarını açabilirsiniz.

Adım adım uygulama

1. Küçük ve geri alınabilir bir iş seçin: örneğin üç ürünü fiyat açısından karşılaştırmak.
2. İsteğe satın almama ve işlem öncesi sorma kuralını yazın.
3. Ajanın adımlarını izleyin; yanlış yöne giderse durdurun.
4. Sonucu başka bir kaynaktan kontrol edin.
5. Güvenebildiğiniz işleri yavaş yavaş genişletin; ödeme ve gönderim işlemlerini her zaman kendiniz onaylayın.

Kendinizi deneyin

Kaynaklar

• Google Cloud, What are AI agents? (İngilizce)
• OpenAI, A practical guide to building AI agents (İngilizce)
• Anthropic, Building effective agents (İngilizce)
• OpenAI, Introducing ChatGPT agent (İngilizce)
• IBM Technology: What are AI Agents? (video, İngilizce)

Son kontrol: 11 Kasım 2026

Kaynak: yzdersleri.com/ders/ajan-agent-nedir-sohbet-botundan-farki-ve-is-yapan-yapay-zeka/ · Yapay Zeka Dersleri